Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/3747 E. 2026/1064 K.

MAHKEMESİ: İ...Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1843 Esas, 2025/389 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ: İ...6. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/396 E., 2021/293 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete dava dışı... Mimarlık Day. Tük. Mal. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ibraz edilen Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından düzenlenmiş bulunan 26.10.2017 tarihli, 752813 sayılı, 5.518.459,93 TL tutarlı avans teminat mektubunda "işbu teminat mektubu, mektup konusu avans tutarı olan 5.518.459,93 TL müşterimiz... Mimarlık Day. Tük. Mal. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin bankamız...Şube nezdinde ki hesaba yatması kayıt ve şartıyla ve alınan bedelin bu hesaba yattığı tarihten itibaren geçerlilik kazanacaktır" ibaresinin mevcut olduğunu, belirtilen meblağının müvekkili tarafından yapılan 165.553,93 TL'lik stopaj kesintisinden sonra 5.352.906,00 TL olarak,... Mimarlık Day. Tük. Mal. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ...Bankası A.Ş. hesabına yatırıldığını, aynı meblağ daha sonra dava dışı Mimarlık Day. Tük. Mal. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından da davalı bankanın...şubesi hesabına "...olding Projesi Avans Teminat Mektubuna Karşılık" açıklaması ile gönderildiğini, dolayısıyla teminat mektubunda öngörülen şartın gerçekleştiğini, bankanın ilk talepte kayıtsız, şartsız ve derhal ödeme yükümlüğünün doğduğunu, müvekkilinin teminat mektubunun tazmini için davalı bankaya 08.04.2019 tarihinde başvuruda bulunduğunu ve mektubun aslını ibraz ettiğini ancak davalı teminat mektubunu ödemekten haksız ve hukuka aykırı olarak imtina ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin Beşiktaş 3. Noterliği'nin 09.04.2019 tarih ve 9531 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile teminat mektubu ile garanti edilen meblağın talep tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte ödenmesini talep ettiğini, ihtara rağmen meblağının ödenmemesi üzerine İ...2. İcra Müdürlüğünün 2019/17895 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı banka tarafından icra takibine, borca faize ve diğer tüm ferilere avans teminat mektubunun tazmin şartları gerçekleşmediğinden bahisle itiraz ettiklerini ileri sürerek davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu iddia ve taleplerin davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmemesi kaynaklı olduğunu, müvekkili bankaya atfedilebilecek herhangi bir kusur veya ihmalin bulunmadığını, davacının teminat mektuplarına ilişkin Yargıtayca kabul edilen temel hukuki prensipleri hiçe sayarak ve müvekkili banka ile arasındaki garanti ilişkine konu teminat mektubu metninde yer alan, mektubun yürürlüğe girmesine ilişkin hükümleri yorumlamakta aciz kaldığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu garanti ilişkisi kapsamında davacıya verilen teminat mektubunun geçerliliğinin açıkça geciktirici koşula bağlandığı, bu koşulun mektup bedelinin tamamının, davalı bankanın kredi müşterisi olan dava dışı... Mimarlık hesabına depo edilmesi olduğu, bu şekilde davacının kendisine verilen teminat mektubunun geçerliğinin, üçüncü bir kişinin eylemine bağlanmasını peşinen kabul ettiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 170. maddesine göre; bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa, sözleşmenin geciktirici koşula bağlanmış olacağı, aksi kararlaştırılmamışsa, geciktirici koşula bağlı sözleşmenin ancak koşulun gerçekleştiği andan başlayarak hüküm ifade edeceği, şu halde mektup bedeli olan 5.518.459,93 TL'nin tamamının... Mimarlık Şirketinin davalı banka nezdindeki hesabına depo edilmedikçe, yani geciktirici şart gerçekleşmedikçe, garanti ilişkisinin geçerliliğinden bahsedilemeyeceği gibi davalı bankanın tazmin yükümlülüğünden de bahsedilemeyeceği, teminat mektubunun süresinin uzatılmış olmasının bu sonucu değiştirmeyeceği, koşul gerçekleşene dek davacı ile banka arasındaki sözleşmenin geçerliliğinin askıda kalacağı, teminat mektubunun geçerliliğinin bağlandığı geciktirici koşulun gerçekleşmediği, mektup bedelinin tamamının, davalı bankanın kredi müşterisi olan dava dışı... Mimarlık hesabına depo edilmediği, şart gerçekleşmediği için garanti sözleşmesinin geçerliliğinin takip tarihi itibariyle askıda olduğu, davacı bankanın tazmin borcunun doğmadığı gerekçesiyle davanın ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki ilişki süreci dikkate alındığında teminat mektubu üzerinde yazılı geciktirici şartta belirtilen 5.518.459,93 TL'nin davalı hesabına yatırılmasına ilişkin şartın %97'lik kısmı olan 5.352.609,00 TL'lik kısmının 13.11.2017 tarihinde yerine getirildiği, yerine getirilmeyen kısmın %3'lük stopaja ilişkin kesintiden kaynaklandığı, davalı tarafça lehdardan teminat mektubu komisyonlarının tahsil edildiği, tüm ilişki boyunca davalı tarafça teminat mektubunda şart olarak belirlenen davalı hesabına yatırılacak meblağın eksik kısmının tamamlanmasının davacıdan ya da dava dışı lehdardan talep edilmediği, teminat mektubunun süresinin uzatılmasına ilişkin yaklaşık bir yıl sonra yapılan işlemde dahi eksik kalan 165.553,93 TL'nin hesaba yatırılmasına yönelik herhangi bir kayıt düşülmediği, bu haliyle davalı tarafça teminat mektubunun geçerli olduğu yönünde muhataba güven ortamı oluşturulduğu, tazminat talebi üzerine bu sefer oluşturulan bu güven ortamı dışına çıkılarak ve o tarihe kadar yapılan davranışlarla çelişki oluşturacak şeklide teminat mektubunun geçerlilik koşulunun sağlanmadığının ileri sürülmesinin dürüstlük kuralı ile çeliştiği ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu sonucuna ulaşıldığı, teminat mektubu geçerli kabul edilmekle birlikte hesaba eksik yatırılan kısımdan davacının sorumluluğunda bulunduğu, bankanın hesaba bloke edilen miktar olan 5.352.609,00 TL ile sorumlu tutulabileceğinin anlaşıldığı, bahsi geçen miktara 08.04.2019 tazmin talep tarihi ile icra takip tarihi olan 12... tarihi arasında yıllık yasal faiz oranı üzerinden 5.279,29 TL işlemiş faiz hesaplandığı, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunlu olduğu, her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmesi gerektiği, buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerektiği, böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün olduğu, başka bir ifadeyle borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerektiği, gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğunun kabul edildiği, eldeki davada, bankanın kendi düzenlediği teminat mektubundan kaynaklı olup alacak likit (belirlenebilir) olup hüküm altına alınan miktar üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartlarının oluştuğu, reddedilen kısım yönünden ise davacının kötüniyetinin ispatlanmamış olması karşısında şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının İ...2. İcra Müdürlüğünün 2019/17895 E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın 5.352.609,00 TL asıl alacak ve 5.279,29 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.357.888,29 TL yönünden iptali ile takibin bu miktarlar üzerinden devamına, davacının fazlaya dair taleplerinin reddine, takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz yürütülmesine, takibe konu alacağın %20'si olan 1.071.578,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı banka tarafından davacı muhataba verilmek üzere dava dışı lehdar... Mimarlık Ltd. Şti. için tanzim edilen avans teminat mektubunun tazmin talebinin reddedilmesi üzerine davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 25.02.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.