Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/5291 E. 2024/7262 K. – Patente Tecavüz

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1483 Esas, 2023/1016 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/194 E., 2020/333 K. BİRLEŞEN DAVA : Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/211 E. sayılı dosyası Taraflar arasındaki patente tecavüzün giderilmesi, maddi, manevi tazminat davası ile patentin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "İç ve dış cephe kaplamaları için kullanılan alüminyum vb. türevli levhaların doğal ahşap malzeme ile kaplanması" buluşu hakkında Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) 25.10.2011 tarihinde 2011/10581 sayı ile patent başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin söz konusu patent başvurusuna konu buluşunu, hissedarı olduğu ... Mobilya Dek. ve Kap. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Ahşap Teknolojileri San. ve Tic. Ltd. Şti. vasıtasıyla başarılı bir şekilde birçok projede kullandığını ve kullanmaya devam ettiğini, davalının, müvekkilinin patent başvurusuna konu buluşunu, müvekkilinden izin almadan kullandığını, müvekkilinin patent başvurusuna konu iç ve dış cephe kaplamaları için kullanılan alüminyum vb türevli levhaların doğal ahşap malzeme ile kaplayıp, müvekkilinden izinsiz olarak ürettiğini ve bu malları yine müvekkilinden izinsiz bir şekilde piyasaya satışı için arz ettiğini, söz konusu malları satabilmek için davalının ayrıca internet sitesi dahi kurduğunu, müvekkilinin söz konusu hususun tespiti amacıyla Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/33 D.İş sayılı dosyası ile delillerin tespitini talep etmiş ve işbu dosyada alınan bilirkişi raporu ile, davalı yana ait işyerinin giriş katında bulunan üretim bölümünde, müvekkiline ait patent başvurusu belgesinin koruma kapsamında olan yeni işlem görmüş, yani yeni üretilmiş ve kurumaya bırakılmış profillerin var olduğunun tespit edildiğini ve fotoğraflandığını, dava konusu buluşun özellikle inşaat alanında çok sık kullanılır hale geldiğini ve bu buluşun ekonomik değerinin çok yüksek olduğunu ve davalı yan fiillerinin müvekkilinin patent haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek, davalının dava konusu buluşa yaptığı tecavüzün ortadan kaldırılmasını, giderilmesini, müvekkilinin manevi zararına karşılık 50.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL tutarındaki yoksun kalınan kazancın, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, özellikle inşaat piyasasında ilgili ürüne olan talebin oluşmasında müvekkilinin davaya konu buluşunun belirleyici olduğu hususu ile buluşun ekonomik değeri de göz önünde bulundurularak, tespit edilecek olan yoksun kalınan kazanç tutarına makul bir ek tazminatın daha eklenmesini, ve verilecek hüküm özetinin, masrafı davalıdan alınmak suretiyle ilanını talep etmiştir. Birleşen davada davacı şirket vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... tarafından 2011/10581 başvuru nolu patente ilişkin talebinin TÜRKPATENT nezdinde müvekkili şirkete 18.12.2014 tarihinde devrettiğini, devir işlemlerinden önce ... tarafından Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/159 E. sayılı dosyasında davalı aleyhine tecavüzün önlenmesi ve tazminat talepli dava açıldığını, bu dosyada delillerin toplanmış olduğunu, ...'ın patentten doğan haklarının müvekkilime devretmesi sebebiyle davalı şirketin dava konusu patent başvuru belgesinin koruma kapsamında olan haklara tecavüzde bulunduğunu, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/33 D.İş dosyasında tespit yapıldığını ve davalı yan fiillerinin müvekkili haklarına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, davalının tecavüzü nedeniyle tecavüzün ortadan kaldırılmasını ve giderilmesini, müvekkilinin manevi zararına karşılık 25.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki yoksun kalınan kazancın, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin, masrafı davalıdan alınmak suretiyle ilanını talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı tarafa ait buluşun özelliği ve koruma kapsamı incelendiğinde, söz konusu patent başvurusuna konu ürünün yeni ve ayırt edici özelliklerden yoksun olduğunu, söz konusu patent başvurusuna konu alüminyum üzeri ahşap kaplamanın yurt içinde ve yurt dışında yıllardır birçok firma tarafından üretim ve satışının yapılmakta olduğunu, davacının geliştirdiğinin bir buluş ve yenilik olmadığını, ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde belirtildiği üzere söz konusu patentin henüz tescil edilmemiş olduğunu, başvuru aşamasında olduğunu, tespit dosyasında hazırlanan ve huzurdaki daya dayanak olarak gösterilen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayalı olup, yanlış değerlendirmeler içerdiğini ve söz konusu rapora itiraz ettiklerini, bilirkişi tarafından yapılan incelemede, tespit talep edene ait patent başvurusuna benzer hiçbir ürüne yapılan inceleme sırasında rastlanmadığını, ayrıca davacının talep etmiş olduğu maddi ve manevi tazminat için zorunlu olan tecavüz şartının bulunmadığını ve davadaki taleplerin tümüyle yersiz olduğunu savunarak asıl davanın reddini ve yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olmayan davacı/karşı davalı adına tescilli 2011/10581 sayılı patentin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek, 26.12.2013 tarihinde TÜRKPATENT'e 2003/02283 başvuru numarası ile kayıtlı olan patent ile dava konusu incelemeli patent belgesi arasında benzerlikler olduğu, yine dosya muhteviyatındaki “...” adlı firmanın “...” adlı sektörel derginin Mayıs 2009 sayısındaki yazının Türkçe tercümesi incelendiğinde de, dava konusu 2011/10581 incelemeli patentin istem ve tarifnamesi ile benzerlikler görüldüğü, 2003/02283 nolu buluşun alüminyum ve pvc doğramalar üzerine uygulanabildiği gibi, yeni profillerin üzerine de uygulanabileceğinin ifade edildiği, yine inşaat sektöründe dış cephe kaplamalarında kullanılabileceği belirtildiği, istemler kısmının son maddesinde de, "İstenilen kalınlıkta, renkte ve desende levhalar halinde üretilebilmesidir" denildiğini ve bu yönüyle dava konusu 2011/10581 nolu incelemeli patent belgesi ile benzerlik taşıdığı, bu nedenle dava konusu söz konusu 2011/10581 nolu incelemeli patent belgesinin, sanayiye uygulanabilirlik kriterini karşıladığı, ancak buluş basamağı kriterini karşılamadığı, bu yönüyle patent verilme kriterlerine uygun olmadığı, davalı tarafça yapılan üretimin, davacının 2011/10581 nolu patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu, ancak ilgili patentin tekniğin bilinen durumunu aşmadığı ve bu yarı mamül ürünün ve benzerlerinin, piyasada yaygın olmasa da kullanıldığı ve tüm bu yapılan değerlendirmeler neticesinde, 2011/10581 nolu dava konusu incelemeli patentin yenilik kriterini karşılamadığı, sanayiye uygulanabilirlik kriterini karşıladığı, ancak buluş basamağı kriterini karşılamadığı, davalı tarafça yapılan üretimin, davacının 2011/10581 nolu patent belgesinin 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, netice itibariyle başlangıçta davacı ... adına başvurusu yapılıp bilahare birleşen dosya nedeniyle davacı şirkete devredilen patentin sanayiye uygulanabilirlik kriterini karşıladığı, ancak buluş basamağı ve yenilik kriterini karşılamadığı gerekçesiyle karşı davanın kabulü ile dava konusu patentin hükümsüzlüğüne, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından patent haklarına tecavüz veya haksız rekabetten bahsedilemeyeceği gerekçesiyle de asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hükümsüzlük istemine konu 2011/10581B numaralı "Alüminyum vb. türevli levhaların doğal ahşap malzeme ile kaplanması" başlıklı incelemeli patentin 2003/02283 numaralı "alüminyum ve pvc doğramalar üzerine ahşap kaplaması" başlıklı faydalı model karşısında yenilik ve buluş basamağı unsurlarına haiz olmadığı yerinde olarak belirlenmiş olup patentin davacının 2009/07833 numaralı "cam elyaf takviyeli polyester kompozitten mamul profil iç ve dış cephe kaplama lambrileri vb türden emtialar ve bu emtia yüzeylerinin doğal ahşap malzeme ile kaplanması" adlı buluşu ile benzerlik taşımadığının ilk heyetin ek raporunda irdelendiği, hükme esas alınan bilirkişi heyetinin alanında uzman kişilerden oluştuğu, Tübitak'ın yazısının patentin yeni ve buluş niteliğinde olduğunun tespiti için tek başına delil olarak kabul edilemeyeceği, hükümsüzlük davası yönünden patentin istemleri ile faydalı model belgesinin karşılaştırılması yerinde olduğu, davacılar vekilinin rapora karşı beyan dilekçesinde "müvekkili buluş sahibi ...'ın 2007-2008-2009 yıllarında ortağı ve yetkilisi olduğu ... Mobilya ..Şti. eliyle dava konusu buluşu üretip satmaya başladığını" açıkça beyan ettiği, patenti başvurusunun ise 25.10.2011 de yapıldığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin hükümsüzlük davasının kabulüne karar vermesi yerinde olduğu gibi hükümsüzlük kararı geriye etkili olduğundan tecavüz iddiasına dayalı asıl ve birleşen davaların reddinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava; patente tecavüzün giderilmesi, maddi, manevi tazminat ve hüküm özetinin ilanı istemlerine, karşı dava ise; patentin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 129 uncu maddesi. 3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılar-karşı davalıya yükletilmesine, 09.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.