Yargıtay · 11. Hukuk Dairesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/4146 E. 2024/5890 K.

Konu: Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü

Mahkeme
Yargıtay
Daire
11. Hukuk Dairesi
Esas No
2023/4146
Karar No
2024/5890
Karar Tarihi
Konu
Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/993 Esas, 2023/1032 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI :2021/278 E., 2023/79 K. Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline ait ... Dağıtım adlı iş yerinde ... Yatak Mobilya San Tic. Ltd. Şti tarafından Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/45 D.İş dosyasında delil tespiti istemi nedeniyle tespit yapıldığını, müvekkilinin oturma ünitesi ürünlerini satın alarak pazarlamakta olduğunu, davalı şirketin de Kayseri ve çevresinde oturma ünitesi pazarlaması ile uğraşmakta olduğunu, davalı şirketin 2020/04446 tescil nolu Tasarım Tescil Belgesi olduğunu, bu tescil belgesine dayanarak delil tespiti yaptırdığını ve akabinde uğradığı zararın tazmini iddiasıyla arabulucuya gidilmek suretiyle 2021/95185 sayılı arabuluculuk dosyası ile anlaşamama tutanağı düzenlenmiş olduğunu ifade ettiğini, karşı tarafın kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarımların, esasen dava dışı ... tarafından tasarlanmış olduğunu, tescilden önce söz konusu ürünlerin müvekkilince ...'dan satın alınmış ve pazarlanmış olduğunu, bahse konu kişi tarafından da dava konusu tasarım belgesinin hükümsüzlüğü için dava ikame edileceğinin ifade edildiğini, dava konusu ürünlerin gerçek tasarımcısı ... tarafından tescil öncesinde 'FOTO ...’ stüdyosunda belirtilen ürünlerin fotoğraflarının çektirilmiş olduğunu, aynı zamanda dava dışı ...’ın bu ürünleri davalı şirket sahibi ... ...'ye sattığını ve bununla ilgili fatura da kesilmiş olduğunu belirterek konu ile alakalı WhatsApp yazışmaları ve banka dekontlarının bulunduğunu, bunların yanı sıra tescili alınan ürünün basit bir ürün olduğunu, özel bir tasarım ürünü olmadığını, demirlerin kaynatılması suretiyle bir kaynakçı tarafından da yapılabilir bir ürün olduğu belirtilerek müvekkilinin ilgili kanunda belirtilen “Önceki Kullanımdan Doğan Hak”kın sahibi olduğu iddia edildiğini, dava konusu 2020/04446 nolu Endüstriyel Tasarım Tescil belgesinin, davalı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) yanıltılarak alınmış bir tescil olduğunu, bu belgenin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde hem “Yenilik”, hem de “Ayırt Edici Nitelik” vasıflarından yoksun olduğunu ileri sürerek davalı adına kayıtlı 2020/04446 numarakı tescil belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmamış olduğundan huzurdaki davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden Reddi gerektiğini, davacı tarafın dava konusu tescil için hükümsüzlük talep hakkının olmadığını, dava konusu tasarımların dava dışı ... tarafından tasarlanmış olduğu yönündeki iddiaların gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafından piyasaya arz edilen ürünlerin müvekkiline ait tasarımlardaki tüm unsurları ile aynı olduğunu, dağıtım kanallarının da ortak olduğu iddia edilerek bu durumun internet satış sitelerindeki görsellerle çok rahatlıkla görülebileceğinin ifade edildiğini, Bütün bu hususların tespiti amacıyla da Mahkemece tespit yaptırıldığını (2021/45 D. İş) ve bilirkişi raporu ile de bu durumun tespit edildiğini, ayrıca Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/358 E. ve 2021/361 E. sayılı dosyaları ile davacı ve dava dışı ... aleyhine dava açılmış olduğunu, Kayseri Cumhuriyet Savcılığına da suç duyurusunda bulunulduğu belirtilerek davacı tarafından bütün bu davalar üzerine kötü niyetli şekilde bu davanın ikame edilmiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan 15.08.2022 tarihli raporlar dikkate alındığında, dava dışı kişilere ait internet sitelerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davalı tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında davalıya ait dava konusu 2020/04446 numaralı tasarımın, 6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi kapsamında ayırt edici niteliğe haiz olduğu, davalı tasarımının hükümsüzlük koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen hükümde eksiklikler ve yanlış değerlendirmelerin bulunduğunu, müvekkili ...'nun iş yeri sahibi olduğunu, ... Dağıtım adlı iş yerinde ... Yatak Mobilya San Tic Ltd Şti tarafından Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/45 D. İş dosyasında delil tespiti istemi nedeniyle tespit yapıldığını, müvekkilinin oturma ünitesi ürünlerini satın alarak pazarladığını, davalı şirketin de Kayseri ve çevresinde oturma ünitesi pazarlaması ile uğraşmakta olduğunun bilindiğini, davalı şirketin 2020/04446 numara ile oturma ünitesi başlıklı tasarımlara TÜRKPATENT Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi aldığını, bu tescil belgesine dayanarak delil tespiti yaptırdığını, akabinde uğradığı zararın tanzimi iddiasıyla arabulucuya gidildiğini, 2021/95185 sayılı arabuluculuk dosyası ile anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, karşı tarafın kendisine ati olduğunu iddia ettiği tasarımın esasen dava dışı ... tarafından tasarlandığını, tescilden önce müvekkilince söz konusu ürüne benzer ürünlerin müvekkilince ... ... dan satın alınarak pazarlandığını, dosyada dinlenen tanık beyanların da aleyhlerine olan hususlara kabul etmediklerini, tanık beyanları ve mahkemeye daha önce sunmuş oldukları delilerin göz önünde bulundurulduğunda davalı tarafın davaya konu olan modeli kendisinin tasarlamadığının açık şekilde ortada olduğunu, davalı tarafın dinletmiş olduğu diğer tanık olan ...'ın davalının yanında nakliyeci olarak çalışmasından dolayı tasarımın kimin tarafından yapıldığı noktasında bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığını, davalı tarafın mahkemeye sunmuş oldukları yazılı delilleri ortadan kaldıracak herhangi bir yazılı delil sunamadığını, dosyaya gelen belgelerden anlaşılacağı üzere ticari defter ve kayıtlarında müvekkilinin davacının patentini aldığı ürünü satmadığının ortada olduğunu, davalı tarafından alınan 2020 04446/1, 2 sayılı tasarımların delil olarak sunmuş olduğu stüdyo fotoğraflarından anlaşılacağı üzere daha önce tasarlandığı ve piyasada kullanıldığının açıkça görüldüğünü, delil olarak sunulan stüdyo fotoğrafları yazılı belge niteliğinde olduğunu, mahkemece değerlendirmeye alınması gerektiğini, belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilhassa mahkemece konusunda uzman bilirkişiden alınıp hükme esas alınan 15.08.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporundaki tespit ve değerlendirmelerin ayrıntılı, bilimsel, taraf ve kanun yolu denetimine elverişli, somut olayın özelliklerine uygun nitelikte olduğu, ilk derece mahkemesinin raporları ve delilleri takdirinde bir isabetsizliğinde bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, endüstriyel tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/4146, K. 2024/5890, T. 03.09.2024, www.arakarar.com/karar/yargitay-11-hukuk-dairesi-2023-4146-e-2024-5890-k-9b89a4cf5e48