Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/8591 E. 2025/15765 K.

MAHKEMESİ: .. Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1421 E., 2023/838 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/63 E., 2022/261 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ile ... vekili ile diğer davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekilinin dava dilekçesinde, ... ... ...'nin 13.02.2013 tarihinde ... İmal. Tek Tic, Ltd Şti şirketinin sigortalı işçisi olarak çalışırken bu şirketin, sözleşme ile aldığı, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Yolu Ticaret Odasi arkasında bulunan fabrikasının çatı yapım, tamir ve yenileme işinde çalışırken, çürümüş olan eski çatı yapısının ayağının altında kırılması nedeniyle çok yüksek olan çatıdan fabrika içine düşmesi sonucu öldüğü, kazanın SGK'ya iş kazası olarak bildirildiği, davalı şirket yetkililerinin iş kazasının engellemek için en ufak bir önlem almadıklarını, hiçbir iş güvenliği eğitimi de verilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı eş ... yönünden 10.000 TL maddi, 100.000 TL manevi, davacı çocuk ... yönünden 10.000 TL maddi,50.000 TL manevi, davacı çocuk ... yönünden 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi 13.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. 2.Davacılar vekili 25.05.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat tutarlarını davacı ... için 441,561,01 TL, davacı ... için 52.462,50 TL, davacı ... için 61.670,26 TL olarak artırmıştır. II. CEVAP 1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talep İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında kalmadığından müvekkil sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesini, talebin ilgili poliçe teminatı kapsamında kaldığının kabulü halinde ise poliçede yer alan 20.000 TL tazminat bedeli limiti ile sınırlı sorumluluğumuzun kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ettiği görüldü. 2.Davalılar ...ve ...'in cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduğunu, iş Kazası geçiren kişinin kendi çalışanı olmadığını, kendisinin tekstil işi yaptığını, kumaş ürettiğini, inşaat ve çatı işi işlerinin bir parçası olmadığını, şirketinin faaliyet alanında olmadığını, bu nedenle fabrikanın çatı yapım işini diğer davalılardan ... ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile eser sözleşmesi yaparak teslim ettiklerini, bütün sorumlulukların kendilerine ait olduğunu, işin yapımında şirketin herhangi bir katkısı olmadığını, tamamen bahsi geçen şirket yapıp teslim etmiş olduğunu, şirketinin de ücretini ödemiş bir sorumluluğu kalmamış olduğunu, şirket yetkilisi olarak kendisine bir kusur verilmemiş olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde, işbu davada müvekkillerine yöneltecek bir husumet olmadığını, zira ...'in, davalı ... Saç Çatı İmal. Teks. Tic. Ltd. Şti.'nin şirket vekili olmadığını, ...'nın da ... İmal. Teks. Tic. Ltd. Şti.'nin müdürü ve ortaklığını yapmış ise de sayın iş kazalarında soyut - somut işveren ayrımı yapıldığını, Yargıtay kararlarında da ifade edildiği üzere; tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haiz olduğunu, her ne kadar iş kazasından kaynaklı ceza davalarında somut işverenin sorumluluğu bulunsada iş kazasından kaynaklı hukuk davalarında sorumluluk tamamen soyut İşverene yani tüzel kişiliğe haiz sermaye şirketinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın her ne kadar dava dilekçesinde müvekkilinin davaya konu kazanın yaşanmasında gerekli önlemi almadığı, iş güvenliği eğiimi verilemediğini belirtmişse de bu hususun gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin söz konusu kazanın yaşanmaması için gerekli ekip ve donanımı işçilerine verdiğini, bununla birlikte davacı yanının iş güvenliği eğitiminin verilemediği iddiasının aksine yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca gerekli eğitimlerin verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 1.Davanın Kısmen Kabulüne, a-Davacı ... ...'nin maddi tazminat talebinin kabulü ile 441.561,01 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b-Davacı ... ...'nin maddi tazminat talebinin kabulü ile 61.670,26 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı ... ...'nin maddi tazminat talebinin kabulü ile, 52.462,50 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, d-Davacı ... ...'nin manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve (İflas nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, e-Davacı ... ...'nin manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve (iflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, f-Davacı ... ...'nin manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, g-Davalılar ... ve ... yönünden davanın ayrı ayrı reddine, şeklinde karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...Davacıların murisi 13.02.2019 tarihinde saat 14.00 sıralarında ...... Kasar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... ili, ... Ticaret Odası arkasında bulunan fabrikasının çatı tamir ve yenileme işi için anlaştığı ... ...Tek. Tic. Ltd. Şti. çalışanı ... ...’ nin malzeme almak istediği anda çatı üzerinde yürürken çatının atermit malzemesi ile kaplı kısmına bastığı esnada atermit levhanın kırılarak zemine düşmesi şeklinde gerçekleşen iş kazası sonucunda vefat etmiş olup, kazazedenin meydana gelen kazada %20 oranında kusurlu olduğu, davalı ... ... şirketinin %60, davalı ...'in %10, davalı ...'nın %5, davalı ...'ın %5 oranında kusurlu bulundukları, kazanın meydana gelmesinde davalılar ... ve ...şirketine herhangi bir kusur atfedilmediği tespit edilmiştir....Somut olayda, Mahkemece hükme esas alınan 07/05/2017 tarihli kusur raporunun, iş kazasının meydana geldiği alandan seçilen ve aynı zamanda işçi sağlığı ve iş güvenliği uzmanı olan bilirkişiler tarafından ve kaza tarihi itibarıyla uygulanması gerekli 6331 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendikleri, raporun gerekçeli, hüküm tesisine elverişli ve yeterli olduğu, yüklenen kusur oranlarının dayanakları belirtilmek, kazanın davalı işverenin görevlendirdiği çatı tamir işi sırasında, çatıda çalışma yapılan kısımda bulunan düşme tehlikesi bulunan kısımların önlerini uygun bir malzeme ile kapatılmasını sağlayarak çalışanların düşmesini engellemesi, toplu koruma tedbirlerine önem vererek uygun bağlantı noktaları veya yaşam hatları oluşturularak tam vücut kemer sistemleri veya benzeri güvenlik sistemlerinin çalışanlar tarafından kullanılmasını sağlaması, risk analizi ve acil eylem planı hazırlatılması sorumluluklarının yerine getirilmemesi nedeniyle meydana geldiği de gözetilerek kusur oran ve aidiyetlerine yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. .. Somut olayda, ...firması ile ... firması arasında ... 'ta kurulu bulunan 1700 m² prefabrik binanın askıları 40... profil, 8 cm izocam ve tek kat rall 9002 kırılım beyaz sac ile yapım ve kaplanması işinin tamamının anahtar teslimi suretiyle davalı ... Şirketine verildiği, buna göre davalılar arasında istisna akdinin unsurlarından olan bir eserin ücret karşılığında yaratılması söz konusu olup ... 'in verdiği işten tamamen el çekmiş olması nedeniyle davalılar ... ve ... ile davacıların murisi arasında işçi, işveren, işveren vekili ilişkisi (hizmet ilişkisi) bulunmadığından bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir...Davacı tarafça hükmedilen manevi tazminat miktarına itiraz edilmiş olup; Mahkemece alınan kusur raporu ile dinlenen tanık beyanları karşısında, olayın iş kazası olduğu, kusur aidiyet ve oranlarının bilirkişi heyet raporu ve mahkemece tespit olunduğu, tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, kazalı işçini vefat etmiş olması, olay tarihi, olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklanması, kazazedenin yaşı, olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında mahkemece hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır..." gerekçesiyle davacılar vekili ve davalılardan ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ..., ... vekili ile diğer davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 1.Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde, müvekkillerine yöneltecek bir husumet olmadığını, ...'in, davalı ... Çatı İmal. Tek. Tic. Ltd. Şti.'nin şirket vekili olmadığını, ...'nın, ... Çatı İmal, Tek Tic. Ltd. Şti.'nin müdürü ve ortaklığını yapmış ise de iş kazalarında soyut - somut işveren ayrımı yapıldığını, Yargıtay kararlarında da ifade edildiği üzere; tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren, tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haiz olduğunu, her ne kadar iş kazasından kaynaklı ceza davalarında somut işverenin sorumluluğu bulunsada iş kazasından kaynaklı hukuk davalarında sorumluluk tamamen soyut işverene yani tüzel kişiliğe haiz sermaye şirketinde olduğunu belirterek davanın reddinin gerektiğini, davalılara verilen %5'er kusurun haksız olduğunu, kaldı ki tüm tutardan sorumlu tutulmalarının da hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir. 2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde,davalılardan ... Ltd. Şti.'ye ait işyerinin, 22.04.2012 başlangıç - 22.04.2013 bitim tarihli, işveren mali mesuliyet teminatı ile müvekkil sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, davaya konu tazminat talebinin poliçenin teminatı kapsamında yer aldığının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla ilgili poliçe kapsamında bedeni zararlar için kişi başı 20.000,00 TL azami teminat limiti verildiğini, dosyada mezkur tüm tanık beyanları ile de sabit olmak üzere müteveffanın davalı ... işyerinde sigortalı olarak çalışmadığı, yevmiye usulü ile çalıştığı, bu nedenle tazminat taleplerinin müvekkil şirket yönünden reddi gerektiğini,... işçinin, sigortalının adresinde değil diğer davalı ... Tekstil Boya Ltd. Şti. adresinde meydana gelen kazada vefat ettiğini ilgili poliçe nezdinde verilen teminatın sigortalı işyerinde meydana gelebilecek iş kazalarını teminat altına aldığını, bu nedenle dava konusu tazminat talebinin sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalılar ... ve ... vekilinin tüm, davalı ...Ş vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı ... Teks. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında imzalanan İşveren Mali Mesuliyet Sigortası poliçesinde riziko adresi olarak "..." ilinin gösterildiği, poliçe içeriğinde riziko adresinde çalışmakta olan işçilerin geçirdikleri iş kazalarının teminat kapsamına alındığının belirtildiği, ... kazalının kazayı ... ili ... Yolu 1. km adresinde kurulu bulunan diğer davalı ... Teks. Boya Kas. San. Tic. Ltd. Şti.'de geçirdiği dosya kapsamın ile sabit olup kazanın meydana geldiği işyeri adresinin riziko adresi ile aynı olup olmadığı konusunda bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasına göre destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz. Anayasa Mahkemesinin 25.12.2019 tarih, 2019/34 Esas, 2019/97 Karar sayılı kararında açılandığı üzere Türk Borçlar Kanunu'nun Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Hesaplanan tazminat,…” ibaresi ile ifade edilen, kuralın gerekçesinde de belirtildiği üzere Kanun’un 49... . maddeler hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanan tazminattır. Somut olayda, Mahkemece 24.04.2012 tarihli işveren mali mesuliyet poliçesi irdelenerek davalı ... şirketinin sorumlu olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. O hâlde, davalı .... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan ... ve ...'ten alınmasına, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ...Ş.'ye iadesine, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.