Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/5369 E. 2025/11749 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1736 E., 2024/2188 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/451 E., 2022/687 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, Davalı ...'un hakkında müvekkile ait iş yerinde 31.12.2013 tarihli iş kazası sebebiyle maluliyetine karar verildiğini, bu hususun gerçekleri yansıtmadığını, davalı ... müvekkil iş yerinde geçirdiği iş kazası sebebiyle malul olmadığını, hala aynı iş yerinde çalışmakta olduğunu, diğer taraftan yine sigortalı ...'un bu iş kazası öncesinde de çeşitli tedaviler görmekte olduğunu, varsa maluliyetinin ilgili iş kazası sebebi ile oluştuğunun doğru olmadığı varsa maluliyet davalının başkaca bir rahatsızlığından kaynaklı olduğunun bu sebeple sigortalının SGK'dan tüm sağlık sistemi kaydının istenmesi gerektiğini talep etmiştir. Bu sebeplerle davalı ... lehine verilen ve ilgili tarihteki müvekkil iş yerinde gerçekleşen iş kazası sebebi ile malul olduğu yönündeki kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı sigortalının geçirdiği iş-kazası sonucu maluliyetin %14 olduğu hususunun tahsis evrakından belli olduğunu, belirlenen maluliyet derecesine 20.03.2018 tarihine kontrol kaydı konulmuş olduğunu, kontrol kaydı sonrasında müvekkilin maluliyet derecesinin daha da artacağını düşünmekle, bu sebeple henüz maluliyet kontrol kaydı bulunması sebebiyle itiraz edilmediğini, davalı sigortalının malul kaldığı iş bu iş kazası nedeniyle taraflarından açılan tazminat davası İstanbul Anadolu 16. İş Mahkemesi 2016/162 E. sayılı dosyada yargılamasının devam etmekte olduğunu, sigortalı müvekkilin belirlenen %14 maluliyet oranına biz de bu dosyada az olduğundan dolayı kontrol kaydının kalkması sonrası itiraz edileceğini, davacı aleyhine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesinin 2016/382 E. sayılı dosyasında müvekkiline bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri ve geçici iş göremezlik ödemesi yönünden rücuen tazminat davası açıldığını, açılan davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça SGK rücu davası ile öğrendiği maluliyet derecesine oldukça uzun zaman sonra açılan iş bu davada zamanaşımı itirazında bulunduklarını, haksız ve yasaya ve usule aykırı davanın reddini,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini savunmuştur. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde davacının adresi yer almadığını, bu nedenle HMK m. 119 doğrultusunda bu eksikliğin giderilmesi, aksi halde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, Kuruma başvuru zorunluluğu yerine getirilmediği nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında: "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, Davalı ...'un 31.12.2013 tarihinde maruz kaldığı iş kazasından kaynaklanan maluliyet oranının %1.0 olduğunun tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde: davalının sürekli iş göremezlik oranının 2013 yılındaki kaza sonrasında tespit edilmesine rağmen davanın zamanaşımı süresinden sonra açıldığını, davacının kuruma başvuru ve itiraz süreçlerini tamamlamadığını, kaza tarihi 31.12.2013 olmakla 11.10.2008 tarihli yönetmeliğin esas alınmaması gerektiğini, kararın bozulmasını talep etmektedir. 2. Davalı Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde: Kuruma başvuru dava şartının yerine geitirlmediğini, Yüksek Sağlık Kurulu Raporunun kurumu bağladığını, ATK raporları ile çelişkinin giderilmediğini, davanın reddi gerektiğini, kararın bozulmasını talep etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ...'un sürekli iş göremezlik oranının tespitine ilişkindir. 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin 2. fıkrasında, “Diğer Kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.” şeklinde düzenleme gözetildiğinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu dışındaki kanunlar ile de dava şartı düzenlenebileceği anlaşılmaktadır. 2. 11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine üçüncü fıkra olarak “31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer Kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü eklenmiştir. 3.Dava şartları, Mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil Mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK’nın 115/2. maddesindeki kurala göre “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise hâkim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir. 4. Eldeki dava 31.10.2017 tarihinde, 6552 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra açılmıştır. Davacı, davalı ... için SGK tarafından belirlenen sürekli iş göremezlik oranına ilişkin Kurum işleminin iptalini talep etmektedir. Mahkemece, işin esasına girmek suretiyle davanın kabulüne karar vermiştir. 5.Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup eldeki davada, davacı tarafından 5521 sayılı Kanun'un 7/3. maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, Mahkemece, davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurum'un ret iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin süre ihtaratlı önel verilmeli, bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli, Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozma nedenidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.09.2025 tarihinde karar verildi.