Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/19561 E. 2026/4119 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/387 E., 2025/488 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacının, .. sicil numaralı iş yerinde 10.08.19 97... .11.1997 tarihleri arasında fiilen çalıştığını ancak bu çalışmalarının davalı Kurumca iptal edildiğini, Kuruma yapılan başvuruya da olumsuz cevap verildiğini ileri sürerek davacının anılan tarihler arasındaki çalışmalarının tespitini talep etmiş, yargılama aşamasında 11.01.2022 tarihli dilekçesi ile davayı yalnızca Kuruma yönelttiklerini belirtmiş ve davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 10.08.1997 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP 1.Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir. 2.Diğer davalılar yargılamaya katılmamışlardır. III. İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2023 tarihli kararıyla davanın kabulüne davacının 10.08.1997–30.11.1997 tarihleri arasında davalı ... adına tescilli .. sicil no.lu işyerinden bildirilen 111 günlük sigortalı çalışmasının iptal edildiği dönemde .. sicil sayılı dosyada işlem gören ... Temizlik Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinde çalşıtığı ve davalı Kurumca sigortalılığın bu işyerinden sağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 04.10.2023 tarihli ilamı ile "...Mahkemece, hükme esas alınan tanıkların dava açıp açmadıkları ve buna göre iptal edilen aynı işyerindeki sigortalılıklarını kazanıp kazanmadıkları araştırılmalı, buna göre bordro tanığı olup olmadıkları belirlenmeli, davacının çalıştığı işyeri olarak belirtilen .. ile ... arasında dava konusu dönemi içerir şekilde sözleşme olup olmadığı da araştırılmalı, emniyet aracılığıyla kamu tanığı olarak belirlenen ..'de güvenlik görevlisi olarak çalıştığı belirtilen tanık ...'nin davacının işyerinde makinacı olarak çalıştığını beyan ettiği, dinlenen diğer kamu ve davacı tanıklarının ise temizlik elemanı olarak çalıştığı yönünde beyanda bulundukları göz önüne alındığında anılan tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmek suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesince verilen 08.07.2024 tarihli kararıyla, bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda neticeten davacının, .. sicil sayılı ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde çalıştığının sigorta başlangıç tarihinin 10.08.1997 olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne; Kurum işleminin iptaline yönelik davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak, davacının, 10.08.1997 tarihinde, .. sicil numaralı iş yerinin hizmetinde 1 gün çalıştığının tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline dair karar verilmiştir. 2.Dairemizin 10.07.2024 tarihli ilamında; "... davacıdan alınacak beyanlar da gözetilmek suretiyle davacının çalıştığı .. iş yerine yazılarak, .. ya da ... ile dava konusu dönemi içerir şekilde düzenlenmiş sözleşmenin olup olmadığı araştırılmalı, bu döneme ilişkin puantaj ve ücret kayıtları istenilmeli; tanık olarak dinlenilen ...'in sigortalılığın iptaline dair Kurum işlemi için açmış olduğu Bursa 13. İş Mahkemesinin 2023/127 Esas sayılı dosyası dosya kapsamına alınarak incelenmeli ayrıca ... iş yerine yazılacak müzekkere ile davacının yaptığını iddia ettiği temizlik işi ile ilgili çalışan kişiler re'sen tespit edilerek ,ayrıca davacının o dönem kim tarafından denetlendiğine dair alınacak beyanında tespit edilecek yetkililerin beyanlarına başvurulmalı deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur. C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yargıtay bozma ilamında Tanık ...'nin beyanı ile diğer tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu tespitine istinaden tanığın tekrar beyanı alınmış , tanık ... 13.03.2024 tarihli celsede alınan beyanında "ben davacının imalatta makinacı olduğunu söylemedim. Neden tutanağa böyle geçtiği hususunda bir fikrim yoktur. Tutanağı da okumadan imzaladım. Ben ... kablo firmasında güvenlik görevlisi olarak 1986 yılında işe girdim. Davacı benden sonra işe girdi ama giriş tarihini hatırlamıyorum. Davacı temizlik işi uğraşıyordu. Kendisi taşeron firmanın elemanıydı." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacının taşeron firma elemanı olarak hizmet verdiği ... fabrikasının idari işler şefi olarak 1989-1999 yılları arasında görev yaptığı tespit edilen ... 13.03.2024 tarihli celsede alınan beyanında "Davacıyı iş yerinde tanıdım. Ben ... fabrikasında 1989-1999 yılları arasında idari işler şefi olarak çalıştım. Taşeron firma kontrolünü de ben yapıyordum. Tam olarak hatırlayamasam da davacı 1996-1997 yıllarında çalıştı. Davacı taşeron firmada temizlik işçisiydi. Bunu net olarak hatırlıyorum. Zaten firmada çalışan herkesi mutlaka sigortası yapılır. Bir iki günlük çalışacak işçiler dahi sigortasız olarak çalıştırılmaz. Mutlaka sigortası yapılır. Davacıyı temizlik işleri yaparken bizzat gördüm. Çalıştığına bizzat şahidim. Ücretleri biz taşeron firmaya öderdik. Taşeron firma bize fatura ederdi. Ayrıca biz, taşeron firmaların ... ve Vergi dairesine olan makbuzlarını mutlaka isterdik. Buradaki amacımız firmaya yapmış olduğumuz ödemelerin gerçekten işçilere ulaştığını kontrol amaçlıdır. Huzurdaki ...'yi tanırım, kendisi güvenlikçimizdir. Ben davacıyı net olarak hatırlıyorum. Sormuş olduğunuz diğer tanık ...'i ise yaptığımız konuşmalardan ... firmasında çalıştığını düşünüyorum. Diğer tanık ... hanımı ise tanıyorum. O da bizim çaycımızdı. Çayhanelerde benim kontrolümdeydi. Bu nedenle ...'yı da net olarak hatırlıyorum. " şeklinde beyanda bulunmuştur. Bu kabul ile Kurumun 30/11/2006 tarihli ve 175/KDR/146 sayılı kısmi denetim raporunda özetle; "... adına tescilli ... sicil sayılı iş yerinin sahte nüfus bilgileri ile açıldığının" belirtilmesi üzerine anılan iş yerinden 10.08.1997-30.11.1997 tarihleri arasında davacı adına yapılan toplam 111 günlük hizmet bildiriminin iptal edilmiş, davacı ise iptal edilen dönemde ... sicil sayılı ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde çalıştığının ve sigortalılığın bu işyerinden sağlanması gerektiğinin tespitini, Kurum işleminin iptalini, sigorta başlangıç tarihinin 10.08.1997 olduğunun tespitini talep etmiştir. Davacının ... sicil numaralı iş yerinde 10.08.1997 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi düzenlenerek 08.09.1997 tarihinde Kuruma intikal ettirilmesi, Kurumun da bunun üzerine davacıya 1...3 SSK sigortalı sicil numarası vermesi ve davacının daha sonraki hizmetlerinin de yine bu sicil numarası ile kayıt altına alınması, davacının tespiti istenen tarihte gerçekte ... Fabrikasında alt işveren olarak faaliyet gösteren ... sicil sayılı ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Ltd. Şti. nezdinde fiili olarak çalıştığının dinlenen tanık beyanları ile sabit olmuş, tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmiştir. Bozma öncesinde davalılar ... ve ... Temizlik Hizmetleri Güvenlik Sistemleri ve Yemek Sanayi ... Ltd. Şti. yönünden hizmet tespit talebi atiye bırakılıp takip edilmediği, anılan davalılara ilişkin davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, kararın istinaf ve temyiz edilmediği bu hali ile bozma kapsamında olmadığı ve açılmamış sayılma kararının kesinleştiği anlaşılmakla bu hususta yeniden hüküm kurulmamıştır. Bozma ilamı doğrultusunda yapına yargılama sonucunda neticeten davacının, ... sicil sayılı ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde çalıştığının sigorta başlangıç tarihinin 10.08.1997 olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle Kurum işleminin iptaline yönelik davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak, davacının, 10.08.1997 tarihinde, ... sicil numaralı iş yerinin hizmetinde 1 gün çalıştığının tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti ile Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda Mahkemece, 10.08.1997 tarihinde (1) gün süre ile sigortalılığının tespitine dair verilen karar yerinde ise de, davacının sigorta başlangıcı talebinin de bulunduğu gözetilerek ayrıca sigortalının ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işverenin ... sicil no.lu iş yerinde çalıştığı yönünde infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine; 2.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün, (1) no.lu bendinin tamamen silinerek yerine, "...Kurum işleminin iptaline yönelik davanın kabulü ile davacının ... Tem. Hiz. Güv. Sis. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işverenin ... sicil numaralı iş yerinde 10.08.1997 tarihinde 1 gün süre ile sigortalı çalıştığının ve 10.08.1997 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespitine" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.