Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/13965 E. 2026/3952 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/35 E., 2025/1269 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Muş İş Mahkemesi SAYISI : 2022/227 E., 2024/409 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin .. Polisevi Müdürlüğünde 24.04.2003-24.04.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak sigortalı çalıştığını, anılan tarihlerde hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreye maruz kaldığını, davacının emekli olduğunu ve emekli maaşı aldığını, emekliliğe etkisi olan bu davayı açmada hukuki yararı olmadığını, davacının çalıştırıldığı süre boyunca bildirimlerinin ve primlerinin eksiksiz olarak yapıldığını belirterek reddini istemiştir. Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigorta sicil dosyasına bakıldığında 2003 yılından 2014 yılına kadar ara ara davalı işyerinde çalıştığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, açılan davada kurumun fer'i müdahil kabul edilmesi, hasım olmaması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 01.01.2004- 24.04.2008 tarihleri arasında, davalı ...'na bağlı .. Polisevi Müdürlüğü'ne ait .. sicil sayılı işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışında toplam 524 gün daha hizmet akdine dayalı çalışması bulunduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı esastan reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; olayda hak düşürücü sürenin uygulanmayacağını, bu nedenle taleplerin tümüyle kabul edilmesi gerektiğini beyan etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, tanıklar ile müvekkili arasında husumet bulunduğunu, tanık beyanlarının yeterli olmadığını ve çelişkili olduğunu, çalışılan işyerinin kayıtlarının esas alınması gerektiğini, davacının çalışmasının kesintisiz olmadığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. 2. İnceleme konusu eldeki davada, davacı talebinde kamu kurumu olan İç İşleri Bakanlığına ait polis evinde 24.04.2003 - 24.04.2008 tarihleri arasında, bahçe bakımı, kalorifer yakımı, temizlik işi gibi işlerde sürekli çalıştığını, hizmetlerinin eksik bildirildiğini belirterek hizmet tespiti davası açmış ve mahkemece 01.01.2004 - 24.04.2008 tarihleri arasında feri müdahil Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle davacının kesintisiz olarak çalıştığına dair karar verilmiş ise de verilen karar hatalı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalıdır. 3. Somut olayda, davacının çalıştığı iş yeri kamu kurumu olup, çalışmalarının ve ücret ödemelerinin kayda geçilmesi esastır. Dosya kapsamında iş veren kamu kurumu tarafından dava konusu döneme ilişkin tüm ücret bordroları ile hizmet sözleşmeleri gönderilmiş olup ücret ödeme belgeleri de davacı tarafından her ay imzalanmıştır. Bu belgelerin aksinin ispatlanabilmesi için yazılı belgeler sunulmalıdır. Davacıya ücret ödemesi yapıldığı ve çalışıldığı anlaşılmıştır. Resmi belge ile tespit edilemeyen dönemde ücretin kim tarafından ne şekilde ödendiği tereddütsüz bir şekilde ortaya konması gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde kısmen kabul karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.