Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/7305 E. 2024/11386 K. – Rücuan Tazmina

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2154 E., 2024/325 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 17. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/260 E., 2022/91 K. Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısının 11.11.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda sürekli iş göremez duruma girdiğini beyanla, iş kazası sebebiyle oluşan Kurum zararından şimdilik 40.121,57 TL'nin gelirler bakımından onay, masraf ve ödemeler bakımından sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının talep ettiği tüm alacaklar için zaman aşımı itirazı olduğunu belirterek hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirttikleri işbu davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu kazanın müvekkili şirket şantiyesi sınırları içerisinde gerçekleşmediğini, tüm taşeron şirketlerin kullandığı geçiş yolu içerisinde gerçekleştiğini, kaza yerinin bulunduğu yolun, bakım ve onarımının, trafik kurallarına uygun hazırlanmasının müvekkiline düşen bir görev olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... Uluslararıs Nakliyat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle dava dilekçesi içeriğindeki talep ile dava değerinin çeliştiğini, davacı Kurum vekilinin toplamda 240.719,90 TL zararı olduğunu belirterek bu meblağı talep etmişken, dava değerini 40.121,57 TL olarak gösterdiğini ve üstelik davayı da belirsiz alacak davası olarak açtığını, davacının talebinin açık ve net olarak gösterilmişken, dava değerinin neye göre 40.121,57 TL olarak gösterildiğinin anlaşılamadığını, dava değerinin 40.121,57 TL olmadığı, zira davacının talebinin bu tutarın çok üstünde olduğu açık olup, davacı Kurumun gerçek dava değeri üzerinden dava harcı yatırması, aksi halde iş bu davanın usulden reddi gerektiğini, huzurdaki davada hak sahiplerine gelir bağlanan ... ... Yıldırım’ın müvekkil şirket çalışanı (sigortalısı) olmadığını, diğer davalıların çalışanı(sigortalısı) olduğunu, davacının beyanı ile ortada olduğu gibi, SGK kayıtları ile ve nitekim tanık beyanları ile de sübuta erecek olduğunu, öncelikle bu sebeple müvekkili şirketin 5510 sayılı Kanun kapsamında sorumlu tutulamayacağını, davacının bu yöndeki yasal dayanağı haiz talebinin öncelikle bu sebeple reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin iş kazasının oluşumunda hiçbir kusuru olmadığını, davacı Kurumun taleplerini dayandırdığı iddialarını ispatlayamamış olmasına rağmen müvekkil şirketin kusuru olmadığı sabit olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalılar ...., ..., ..., ... Gayrimenkul Yatırım İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı Kurumun dava dilekçesinde iddiasında hasım olarak İGA Havalimanları İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi'nin ortaklarını gösterdiğini, bu bağlamda İGA'nın ortaklarının tamamının hasım gösterilmediği için iş bu uyuşmazlık açısından taraf teşkili sağlanamadığını, İGA'nın bir adi ortaklık olarak ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Mapa İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi, ... ... ve ... Havacılık ve İnşaat Anonim Şirketinden oluştuğunu, davalılardan ... Gayrimenkul'un adi ortaklığı oluşturan şirketlerden olmadığını, davacı Kurum tarafından sigortalıya toplam 240.719,90 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığı iddia edildiğini, taleplerini artırma ... saklı kalmak kaydıyla tedavi esnasında tespit edilebildiği iddia edilen 86.450,24 TL hastane masrafı, istirahatli olduğu dönemde 74.045,58 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığını böylece Kurumun zarara uğradığından bahisle zamanaşımı süresini kesecek şekilde belirsiz alacak davası ikame edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, İGA İnşaatı adi ortaklığını oluşturan müvekkili şirketler ile ... Nakliyat ve Ceta Yapı arasında ayrı ayrı imzalanan sözleşme uyarınca İstanbul Yeni Havalimanının Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde yaptırılmasına ilişkin proje kapsamında her cins hafriyat, taş, kırmataş, mıcır vb. malzemelerin nakliyesinin, yüklenicinin göstereceği depo ve pist gövdesine dökümü işlerinin gerçekleştirilmesi ve tamamlanması işinin bir bütün olarak ayrı ayrı ... Nakliyat ve Ceta Yapı'ya devredildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerden de tespit edilebileceği üzere ... Nakliyat ve Ceta Yapı'nın, kapsamlı iş sağlığı güvenliği tedbirleri de dahil olmak üzere belirlenen nitelik ve koşullarda her türlü makine ve ekipman ile iş gücünün de temin ederek müvekkili şirketlerden bağımsız olarak sözleşmeye konu işleri yürütmekte ve bu sebeplerle, müvekkili şirketler ile diğer davalılar ... Nakliyat ve Ceta Yapı arasında alt-işveren üst-işveren ilişkisi ve hatta herhangi bir iş hukuku bağlamında bir ilişki olmadığını, nitekim anahtar teslim olarak ihale edilen işler bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı SGK tarafından sigortalıya ödenen peşin sermaye değerli gelirin belirlenebilir olduğundan, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmekte hukuki menfaati bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. 4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; İGA İnşaatı adi ortaklığını oluşturan müvekkili şirketler ile ... Nakliyat ve Ceta Yapı arasında ayrı ayrı imzalanan sözleşme uyarınca İstanbul Yeni Havalimanının Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde yaptırılmasına ilişkin proje kapsamında her cins hafriyat, taş, kırmataş, mıcır vb. malzemelerin nakliyesini yüklenicinin göstereceği depo ve pist gövdesine dökümü işlerinin gerçekleştirilmesi ve tamamlanması işi bir bütün olarak ayrı ayrı ... Nakliyat ve Ceta Yapı'ya devredildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerden de tespit edilebileceği üzere ... Nakliyat ve Ceta Yapı'nın, kapsamlı iş sağlığı güvenliği tedbirleri de dahil olmak üzere belirlenen nitelik ve koşullarda her türlü makine ve ekipman ile iş gücünü de temin ederek müvekkili şirketlerden bağımsız olarak sözleşmeye konu işleri yürütmekte ve bu sebeplerle, müvekkil şirketler ile diğer davalılar ... Nakliyat ve Ceta Yapı arasında alt-işveren üst-işveren ilişkisi ve hatta herhangi bir iş hukuku bağlamında bir ilişki olmadığını, diğer davalılar ... Nakliyat ve Ceta Yapı'ya müvekkili şirketler tarafından yer teslimi yapılmış, imzalanan sözleşmeler aracılığıyla kendi şantiye şefleri ile sertifikalı iş sağlığı ve güvenliği elemanlarının işin başında olmaları ve çalışmaları denetlemeleri sağlandığını, müvekkili şirketlerin uzmanlık gerektiren geniş kapsamlı her cins hafriyat, taş, kırmataş, mıcır vb. malzemelerinin nakliyesi ve dökümü işi bir bütün olarak ayı ayrı diğer davalılara devrettiğini, İşin kapsamı, uzmanlık gerektirmesi, ekipman ve işgücü temini, geniş iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri de dahil olmak üzere bir bütün olarak diğer davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, anahtar teslimi inşaat sözleşmeleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ("6098 sayılı Kanun") kapsamında ... sözleşmesi niteliğinde kabul edildiğini, bu bağlamda müvekkili şirketler ile ... Nakliyat ve Ceta Yapı arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında müvekkili şirketlerin iş sahibi sıfatının haiz olup, müvekkili şirketlerin gerek ... Nakliyat ile gerekse Ceta Yapı ile İş Hukuku anlamında sözleşmesel veya kanuni bir ilişkisi bulunmadığından dava konusu taleplerin müvekkil şirketlere yöneltilmesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereğince, ... Nakliyat ve Ceta Yapı, kapsamlı iş sağlığı güvenliği tedbirleri de dahil olmak üzere belirlenen nitelik ve koşullarda her türlü makine ve ekipman ile iş gücünü de temin ederek müvekkili şirketlerden bağımsız olarak sözleşmeye konu işleri yürütmekte olup, gerçekleşen üzücü hadise nedeni ile müvekkili şirketlere sorumluluk yüklenmesi mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili özetle; Kurum lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesine gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci, 76 ncı maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.