Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/6883 E. 2024/10908 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/237 E., 2024/445 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/168 E., 2022/194 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili; davalı işçinin geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesince; "1-Davanın kabulü ile 05.04.2009 tarihinde iş kazası geçiren sigortalı davalı ... oğlu 25.07.1981 doğumlu ...’in 13.07.2011 tarihinde maruz kaldığı iş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik (meslekte kazanma gücü) oranının E cetveline göre %14,1 olduğunun tespitine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı SGK vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının, davalının sürekli işgöremezlik derecesinin tespit edilenden daha düşük olduğunu iddia etmesine rağmen dosyaya somut deliller ibraz edemediğini, davalıya ait tüm raporlar celbedilerek uzman bilirkişilerce, Adli Tıp İhtisas Dairesi ve Genel Kurulunca inceleme yapılması gerektiğini belirterek; istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.12.2015 tarih 1785 sayılı sağlık kurulu raporunda davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %18 olduğu, Yüksek Sağlık Kurulunun 05.08.2019 tarih ve 13541 sayılı sağlık kurulu raporunda davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %22 olduğu, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 05.02.2020 tarih ve 2355 sayılı sağlık kurulu raporunda davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %14,1 olduğu, Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 26.11.2020 tarih ve 2204 sayılı sağlık kurulu raporunda davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %14,1 olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında; davacı tarafça, davalı ...'in sürekli iş göremezlik oranının tespitinin talep edildiği, davalı Kurumun 30.06.2015 tarihli inceleme raporunda davalı ...'in 13.07.2011 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun belirlendiği, İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.03.2015 tarih ve 1785 sayılı sağlık kurulu kararında davalı işçinin iş kazası neticesi oluşan sürekli iş göremezlik derecesinin %18 olduğuna, Yüksek Sağlık Kurulunun 05.08.2019 tarih ve 13541 sayılı sağlık kurulu kararında davalı işçinin iş kazası neticesi oluşan sürekli iş göremezlik derecesinin %22 olduğuna, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 05.02.2020 tarih ve 2355 sayılı kararı ile davalı sigortalının iş kazası sonucunda %14,1 oranında meslekte kazanma güç kaybına uğradığına karar verildiği, 11.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren ve halen yürürlükte bulunan, iş kazasından kaynaklanan meslekte kazanma güç kayıp oranının tespit esas ve usullerini düzenleyen "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde, davacıdaki meslekte kazanma güç kayıp oranının Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 26.11.2020 tarih ve 2204 sayılı sağlık kurulu raporunda %14,1 olduğuna karar verildiği anlaşılmakla, davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu... " gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi, 7036 sayılı Kanun'un 4 ncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkra olarak “31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” eklenen hüküm 7036 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1 nci fıkrasında da aynen zikredilmiştir.

2. Dava şartları, Mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

3.6100 sayılı Kanun'un 115 nci maddesinin 2 nci fıkrasındaki “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise hâkim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

4.Eldeki davanın 23.03.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine 3 ncü fıkra olarak eklenen ve giderek 7036 sayılı Kanun'un 4 ncü maddesinin 1 nci fıkrasındaki düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davacı tarafından 7036 sayılı Kanunun 4 ncü maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında, Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle, İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafa 6100 sayılı HMK.'nun 115/2 nci maddesi uyarınca,7036 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi doğrultusunda, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun red iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi için kesin süre ihtaratlı önel verilmeli, bu süre içerisinde dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde, dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmeli, Kuruma müracaat ve müracaatın reddine dair Kurum işlem veya eylemine ilişkin dava şartının tamamlanması halinde ise davanın esasına girilerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.11.2024 tarihinde karar verildi.