Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/6780 E. 2024/7916 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/40 E., 2024/265 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/100 E., 2023/153 K. Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 16.06.2015 tarihinde baş ağrısı şikayetiyle Gaziantep Üniversitesine başvurduğunu, yapılan yanlış tedavi sebebiyle davacının vücudunun sol kısmının kalıcı olarak felç olduğunu, maluliyet aylığı alabilmek için davalı Kuruma başvurduğunu ancak Kurum tarafından talebin reddedildiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. II. CEVAP Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının bakıma muhtaç durumda olduğunu, 10 yıl sigortalılık süresi şartının da gerçekleştiğini, usul ve yasaya aykırı olan Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istinaf nedenleri olarak belirtmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...ATK 2. Üst Kurulu'nca 09.06.2022 tarihli düzenlenen raporda davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği, malul sayılması gerektiği, ancak başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığına karar verildiği, Mahkemece; "davacının en az %60 oranında malul olduğu tespit edilmiş ise de en az on yıldan beri sigortalılığının bulunması ve ayrıca toplam olarak 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekmektedir. Dosya arasına alınan SGK hizmet dökümünde davacının 02.03.2009 tarihli sigorta başlangıcının bulunduğu, 31.10.2015'te son sigortasının bildirildiği ve 06.01.2016'da maluliyet başlangıcının bulunduğu anlaşılmış olup davacının kanunda aranan 10 yıllık sigorta şartını sağlamadığı anlaşıldığından davanın reddine"gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Belirtilen gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri 3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2. Dosya kapsamı incelendiğinde, 01.12.2015 tarihli tahsis talebi üzerine davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği ve maluliyet başlangıcının 06.01.2016 olduğuna dair en son Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunca rapor düzenlendiği, 02.03.2009 -31.10.2015 tarihleri arasında 1989 prim gün sayısı bulunan davacının, kanunda aranan 10 yıllık sigortalılık süresini doldurmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ne var ki hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır. 3.5510 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde öngörülen tahsis şartlarının yargılama aşamasında gerçekleşmesi durumunda, özellikle, Anayasa’nın 141 inci maddesindeki, davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının, yargının görevi olduğunu belirten hüküm, 6100 sayılı Kanun'un “Usul ekonomisi ilkesi” başlıklı 30 uncu maddesinde yer alan, hâkimin, yargılamanın kabul edilebilir süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu yönündeki düzenleme, sosyal koruma, dayanışma, sosyal denkleştirme ve zorunluluk ilkelerine dayanan sosyal sigortalar, bireyin onuru ile kişiliğinin geliştirilmesi için kaçınılmaz ekonomik, sosyal ve kültürel hakların doyurulması temeline dayanan sosyal güvenlik hukukunun ilkeleri dikkate alındığında, bütün şartların yerine getirildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren aylığa hak kazanıldığının tespitine ilişkin hüküm kurulması, kuşkusuz, yargılama aşamasında gelir/aylık bağlama koşulları gerçekleşen sigortalı yönünden tahsis talep günü itibarıyla şartlar oluşmamakla Kurumun dava açılmasına sebep olan herhangi bir haksız işleminin de söz konusu bulunmadığı gözetilerek yargılama giderlerinin taraflar arasında paylaştırılması gerekmektedir. 4.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, 10 yıllık sigortalılık süresinin yargılama safhasında 02.03.2019 tarihinde dolması ve davacıya 01.04.2019 tarihinden itibaren maluliyet aylığının bağlanması gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.