Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/3584 E. 2024/10485 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2551 E., 2024/313 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Dinar 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2019/360 E., 2022/329 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili davacının davalı şirkette 17.07.2008-30.04.2010 tarihine kadar işçi olarak fasılasız çalışmalarının tespitini talep etmiştir. II.CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; SGK müfettişlerinin davalı işyerinde yaptıları teftiş esnasında davacının işyerinde olmadığının tespit edildiğini, yapılan denetimlerde birçok işçinin aslında çalışmadığını, devletin vermiş olduğu % 70 işçilik sigortası teşvikinden faydalanmak için işçilerin çalışıyor gösterildiğini, 250-300 kişinin sigortalı olarak çalıştığı gösterilip çalıştığı söylenilen işyerinde birkaç tane tekstil makinesinin olduğunu, bu nedenlerle dayanaktan uzak açılmış davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... Şirketi Temsilcisi beyanlarında; açılan davaya itirazlarının olmadığını beyan etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'ye yapılan müfettiş denetiminde dosyada görüleceği üzere davacının ve bir çok kişinin hizmet süreleri fiili çalışma olmadığından iptal edildiğini, dinlenen davacı tanıkları ve kamu tanıklarının hiçbirisinin beyanlarında davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri dolayısıyla davanın kabulü yönünde verilen kararın hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. C. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, davacının, davalı şirkete ait işyerinden bildirilen ve davalı Kurum tarafından iptal edilen çalışmalarının gerçek ve fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup Mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. 3.Eldeki davada, davacı davalı yanında geçen 17.07.2008-30.04.2010 tarihleri arasındaki fiili çalışmalarının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de verilen hüküm eksik araştırmaya dayalıdır. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında; davacının, dava konusu dönemdeki çalışmasının gerçekliği, işin, işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla davacının talebine konu dönemde, iş yerinde dikilen elbiseleri düzenlediği ve temizlediği, servisle işe gidip geldiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak, davacı yanın beyanı tekrar alınmak suretiyle davacı dışında davalı iş yerinde başkaca temizlik elemanının bulunup bulunmadığı sorulmalı, davacının iş yerinde kimlerle birlikte çalıştığı konusunda ayrıntılı ifadesine başvurulmalı, iş yerine gidip gelirken kullandığını iddia ettiği serviste kimlerin bulunduğu, servis şoförünün kim olduğu sorulmalıdır. Ayrıca davalı işverenlik nezdinde sigortalılık hizmetleri iptal edilmeyen kişiler tespit edilerek, iş yerinde temizliğin ayrı bir birim tarafından yapılıp yapılmadığı, kimler tarafından yerine getirildiği, davacının çalışma iddiasına ilişkin olarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ücret ödemelerinin ne şekilde yapıldığı araştırılmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.