Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/2300 E. 2024/5023 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2023/51 E., 2023/158 K. KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasında Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne dair kararına karşı taraf vekillerinin temyiz isteminde bulunması üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, İğde Belediye başkanlığında sözleşmeli personel olarak 1996 yılı Ocak ayında işe başladığını, 2010 yılı Ağustos ayında Torba Yasa kapsamında kadro aldığını, 17.09.1997 tarihinde tüm işçilerle birlikte belediye iş sendikasına üye olduğunu, sendika ile belediye arasında 14.07.1997-13.07.1998 tarihleri arasında geçerli olmak üzere TİS akdedildiğini, tanzim edilen TİS de belirtilen sosyal hakların müvekkilinin prime esas kazançlarına davalı ... tarafından yansıtılmadığını, prime esas kazançlarının asgari ücret üzerinden hesaplanarak SGK'ya bildirildiğini, müvekkilinin daha sonra belediye iş sendikasındaki üyeliğini sonlandırarak hizmet iş sendikasına üye olduğunu, bu sendika ile davalı ... arasında da TİS imzalandığını, TİS lerde sosyal yardımlar ve ücret haklarının SGK'ya eksik bildirildiğini iddia ederek, müvekkilinin prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile Belediye Başkanlığı tarafından imzalı maaş bordrosuna göre işlem yapıldığını, alınan maaşın ispatının yazılı delil ile mümkün olduğunu, TİS'in zamanaşımına uğradığını, ücretin eksik gösterilmesi iddiasıyla ilgili Kurumun herhangi bir kusuru bulunmadığını savunarak yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 23.01.2013 tarih ve 2011/845 E. 2013/15 Karar sayılı sayılı kararıyla; "... davacının işe giriş tarihinin 18.08.1997 tarihi olduğunu, belediye iş sendikasına üyelik tarihinin 18.07.1997 olduğunu, dava konusu dönemde Belediye İş Sendikası ve davalı ... arasında akdedilen ilk toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinin 14.07.1997 tarihi olduğunu, davacının işe giriş tarihi olan 18.08.1997 ile dava tarihi olan 17.09.2012 arasına ait primin hizmet cetvelinin incelendiğinde; 30.07.2010 tarihine dek davacının adına asgari ücret üzerinden prim ödendiğini, prime esas TİS yardımları, ikramiye, ilave tediye, ücret zamları gibi ödemelerin prime esas ücrete eklenmediğini ancak 01.08.2010 dan sonra davacının giydirilmiş brüt ücretinin (kök ücret+ikramiye+ilave tediye+sosyal yardım) dikkate alınarak prim ödendiğinin anlaşıldığını, zira davacı vekilinin de dava dilekçesinde 2010 yılına kadar davacının ücretinin Kuruma eksik bildirildiğini iddia ettiğini, gerek davacı yanın beyanı, gerekse hizmet cetvelinde görünen prim miktarlarının da dikkate alınarak davacının 18.08.1997-30.07.2010 tarihleri arasına ait prime esas günlük brüt ücretlerinin ekte bulunduğuna dair hesaplama yaptığını raporunda beyan etmiştir. ...." gerekçesiyle davanın kabulü ile, Davacının 18.08.1997 tarihi ile 18.09.1997 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük asgari ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 18.09.1997 tarihi ile 30.09.1997 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 1200.00 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.10.1997 tarihi ile 30.10.1997 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 2.608.333TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.11.1997 tarihi ile 30.11.1997 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 1200.00 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.12.1997 tarihi ile 31.12.1997 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 1200.00 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.1998 tarihi ile 30.04.1998 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 2.275.000 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.1998 tarihi ile 30.08.1998 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 1200.00 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.1998 tarihi ile 31.12.1998 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 6.760.000 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.1999 tarihi ile 30.04.1999 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 3.005.833 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.1999 tarihi ile 30.08.1999 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 8.193.333 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.1999 tarihi ile 30.12.1999 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 10.868.333 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2000 tarihi ile 30.04.2000 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 4.731.250 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.2000 tarihi ile 30.08.2000 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 12.797.266 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.2000 tarihi ile 30.12.2000 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 13.022.270 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2001 tarihi ile 30.04.2001 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 6.057.127 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.2001 tarihi ile 30.08.2001 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 21.010.629 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.2001 tarihi ile 30.12.2001 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 25.599.274 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2002 tarihi ile 30.04.2002 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 9.620.212 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.2002 tarihi ile 30.08.2002 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 29.274.458TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.2002 tarihi ile 30.12.2002 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 31.243.305 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2003 tarihi ile 30.04.2003 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 11.589.060 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.05.2003 tarihi ile 30.08.2003 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 30.966,319 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.09.2003 tarihi ile 31.12.2003 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 30.966.319 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2004 tarihi ile 14.01.2004 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 30.966.319 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.01.2004 tarihi ile 14.07.2004 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 29.449.409 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.072004 tarihi ile 31.12.2004 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 37.495.559 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2005 tarihi ile 14.07.2005 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 37.49 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.07.2005 tarihi ile 31.12.2005 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 39.33 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 01.01.2006 tarihi ile 13.07.2006 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 39.33 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.07.2006 tarihi ile 14.07.2007 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 25.32 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.07.2007 tarihi ile 14.07.2008 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 28.88 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.07.2008 tarihi ile 13.07.2009 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 42.21 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, Davacının 14.07.2009 tarihi ile 30.07.2010 tarihi arasındaki dönemde aralıksız olarak günlük 48.56 TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. 1.Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 22.12.2014 tarihli ve 2014/22112 E. 2014/27607 K. sayılı ilamında, "... toplu iş sözleşmelerinde belirtilen ve hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemin prime esas kazançlarına dahil edilmesi, ilave tediyelerin ise 01.10.2008 tarihine kadar prime esas kazanca dahil edilemeyeceği, prim ve ikramiyelerin ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekirken bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. .." denilmek suretiyle karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 19.04.2018 tarihli ve 2015/79 E. 2018/62 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne,18.08.1997-18.09.1997 için asgari ücret ile çalıştığının tespitine,18.09.1997- 30.07.2010 tarihleri arasında gerekçeli kararda belirtilen tutarlarda prime esas ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 03.04.2019 tarihli 2018/5203 E. 2019/3119 K. sayılı ilamında; "...dava konusu ücretler yönünden; Mahkemece söz konusu ücretlerin, davalı ... tarafından davacıya tam olarak ödenip ödenmediği araştırılmalı, buna göre söz konusu Toplu İş Sözleşmelerinde belirtilen ve hak kazanılan ücretlerin davalı ... tarafından ödenmiş olması halinde, hak kazanıldığı dönemin prime esas kazancına dahil edilmesi gerekir. İlave tediyeler yönünden; davalı ... tarafından 01.10.2008 sonrası ödenmiş olması koşuluyla, sadece ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi, iş akdinin son bulmasından sonra ödenmiş olması halinde ise, çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekir. Prim ve ikramiyeler yönünden ise, ödenmeleri koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi, iş akdinin son bulmasından sonra ödenmiş olmaları halinde ise, çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancına dahil edilmeleri gerekir. Buna göre, prim ve ikramiyelerin ait olduğu aylara yayılmak suretiyle prime esas kazanca dahil edilmeleri yönündeki Mahkeme kararı isabetli değildir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur. C. Üçüncü Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 11.11.2020 tarihli ve 2019/296 E 2020/676 K. sayılı kararıyla; 18.08.1997-18.09.1997 için asgari ücret ile çalıştığının tespitine,18.09.1997-30.07.2010 tarihleri arasında gerekçeli kararda belirtilen tutarlarda prime esas ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 16.06.2021 tarihli 2021/2990 E. 2021/8443 K. sayılı ilamında; "...davaya konu somut uyuşmazlıkta, davacı, 1996 Ocak ile dava tarihi olan 17.09.2012 tarihleri arasında toplu iş sözleşmesinde belirlenen ve sendika üyesi olması sebebiyle yapılan ödemelerin asıl ücrete eklenerek gerçek ücretinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, dosya içinde mevcut toplu iş sözleşmelerine göre davacıya bu dönemler içinde ne kadar ek ödemeler yapılacağı bu sözleşmelere göre belirlenip yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, dosya içinde mevcut davalı ... Başkanlığınca dosyaya sunulan 06.03.2017 tarihli yazı ekinde sunulan davacıya ait 05.02.2011 - 27.04.2016 tarihleri arasındaki banka hesap hareketleri ile davalı ... tarafından yapılan ödemelere esas tahakkuk ve ödemelere ilişkin belgelerin de değerlendirilmesi suretiyle, toplu iş sözleşmelerinde belirtilen ve hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemin prime esas kazançlarına dahil edilmesi, prim ve ikramiyelerin ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekirken bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir..."denilmek suretiyle bozulmuştur. D. Dördüncü Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 26.04.2022 tarihli ve 2021/250 E. 2022/106 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile18.08.1997-30.07.2010 tarihleri arasında gerekçeli kararda belirtilen tutarlarda prime esas ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairemizin 23.11.2022 tarihli 2022/9417 E. 2022/14817 K. sayılı ilamında"... dosya içinde mevcut davalı ... Başkanlığınca dosyaya sunulan 06.03.2017 tarihli yazı ekinde sunulan davacıya ait 05.02.2011 - 27.04.2016 tarihleri arasındaki banka hesap hareketleri ile davalı ... tarafından yapılan ödemelere esas tahakkuk ve ödemelere ilişkin belgelerin de değerlendirilmesi suretiyle, toplu iş sözleşmelerinde belirtilen ve hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemin prime esas kazançlarına dahil edilmesi, prim ve ikramiyelerin ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancı da gözetilmek suretiyle başka bir bilirkişiden denetime elverişli bilirkişi raporu alınmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur. V.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile, 2004/8. dönemde 116,91 TL, 2004/9. dönemde 105,48 TL prime esas kazançlarının SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2005/1.dönemde 69,23 TL, 2005/3.dönemde 86,26 TL, 2005/5.dönemde 52,20 TL, 2005/6.dönemde 69,23 TL, 2005/7.dönemde 52,20 TL, 2005/8.dönemde 132,78 TL, 2005/9.dönemde 132,78 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2006/1.dönemde 95,75 TL, 2006/3.dönemde 95,75 TL, 2006/4.dönemde 76,50 TL, 2006/5.dönemde 95,75 TL, 2006/6.dönemde 76,50 TL, 2006/7.dönemde 173,25 TL, 2006/8.dönemde 173,25 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2007/1.dönemde 141,75 TL, 2007/2.dönemde 76,70 TL, 2007/3.dönemde 141,75 TL, 2007/4,dönemde 120,00 TL, 2007/5.dönemde 141,75 TL, 2007/8.dönemde 329,65 TL, 2007/9.dönemde 204,70 TL, 2007/10.dönemde 329,69 TL, 2017/12.dönemde 218,77 TL, 2008/1.dönemde 206,29 TL, 2008/2.dönemde 32,11 TL, 2008/3.dönemde 206,29 TL, 2008/11.dönemde 296,80 TL, 2008/12.dönemde 313,41 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2009/1.dönemde 298,85 TL, 2009/2.dönemde 269,74 TL, 2009/3.dönemde 298,85 TL, 2009/7.dönemde 413,60 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2010/1.dönemde 548,76 TL, 2010/2.dönemde 374,68 TL, 2010/3.dönemde 481,56 TL, 2010/4.dönemde 447,96 TL, 2010/6.dönemde 431,09 TL, 2010/7.dönemde 741,23 TL, 2010/11.dönemde 3.631,56 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, 2012/4.dönemde 4.133,86 TL, 2012/7.dönemde 3.214,16 TL, 2012/8.dönemde 4.196,33 TL, 2012/9.dönemde 4.566,64 TL prime esas kazancın SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, karar verilmiştir. VI.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili davanın kabulü yerine kısmen kabulünün yerinde olmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalılar vekilleri, davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir. C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2.506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII KARAR Açıklanan nedenlerle, Taraf vekilleri tarafından temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.