Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/9705 E. 2023/12601 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1388 E., 2023/1096 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi SAYISI : 2021/39 E., 2022/198 K. Taraflar arasındaki asıl dava Kurum işlemi iptali, menfi tespit ve birleşen dava kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; re sen tescil edilen tarım bağkur sigortalılığı nedeniyle iptal edilen yetim aylığının yeniden bağlanmasını, bu husustaki kurum işleminin iptali ile kesintilerin iadesini, birleşen davada, 28.11.2016 ile 21.08.2020 arasında re'sen tescil işlemi ile gerçekleştirilen Tarım Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin Kurum işleminin iptalini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili, işbu davanın açılmasında davacının hukuki menfaat olmadığını, davacının hangi tarih ve sayılı işleminin iptalini istediğini belirtmediğinden dava dilekçesinin açıklattırılmasını, davacının kuruma başvuru dilekçesindeki talepleri arasında 28.11.2016-21.08.2020 tarihleri arası dönemdeki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edilmesinin istenmediğinin görüldüğünü, bu halde dava öncesi müvekkil kuruma bu konuda bir başvuru yapmadığını, davacının zaten 2021/39 E. sayılı dosya ile işbu davadaki taleplerini de karşılayacak şekilde davasını açtığını, davacının 28.11.2016-21.08.2020 tarihleri arasında müvekkili Kurum tarafından re'sen Tarım Bağ-Kur sigortalılık tescilinin mevzuata uygun olarak yapıldığını, davacının aksi yöndeki çay ruhsatına sahip olmasının sadece kağıt üzerinde olması ve gelirinin bulunmadığı şeklindeki beyanları ve iddiaları hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi somut verilere de dayanmadığını, davacının muafiyet belgesinin 21.08.2020 tarihli olduğunu, bu muafiyet belgesinin de 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesinde uygun olarak müvekkili Kurumca değerlendirilerek kabul edildiğini ve davacıya yeniden 21.08.2020 tarihinden itibaren gelir bağlandığını belirterek, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne, dair karar verildi. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili, istinaf başvuru yoluna ait dilekçesinde, davacının muafiyet belgesinin 21.08.2020 tarihli olduğunu, bu muafiyet belgesinin de 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesinde uygun olarak kurumca değerlendirilerek kabul edildiğini ve davacıya yeniden 21.08.2020 tarihinden itibaren gelir bağlandığını, muafiyet belgesinin geçmişe yönelik olarak etki doğurmasının mevzuat gereği mümkün olmadığını belirterek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya babasından dolayı yetim aylığı bağlandığı, sonrasında davacının resen tescil edilen sigortalılığı nedeniyle yetim aylığı iptal edilerek borç çıkarıldığı, davacının asıl davada yetim aylığının yeniden bağlanmasını, Kurum işleminin iptalini, yapılan ödemelerin iadesini talep ettiği; birleşen davasında ise tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptalini istediği, yapılan bilirkişi incelemesiyle davacının 5510 sayılı Kanun'un "sigortalılığın sona ermesi" başlıklı 9 uncu maddesinin 6 ncı bendine göre muafiyet kapsamında olduğunun, bu nedenle bağkur sigortalılığının iptaline karar verilmesinin yerinde olduğunun tespit edildiği ve Bağ-Kur sigortalılığının iptaline karar verildiği, asıl dava yönünden kurum işleminin iptaline karar verilmesinde hata olmadığı, Bağ-Kur sigortalılığının iptali talebi birleşen davaya konu edilmekle talep aşımından bahsedilmeyeceği, davanın Kurum işleminin iptaline ilişkin olarak maktu harca tabi olduğu anlaşıldığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı kurum vekili, istinaf kanun yoluna başvuru sebepleri ile aynı doğrultuda sebeplerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum işlemi iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.