Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/9334 E. 2023/10731 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2205 E., 2023/1155 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 28. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/45 E., 2022/371 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, 01.10.2008-05.12.2011 döneminde eşi Vahyettin'in davalı şirkette çalıştığı ve sigorta başlangıç tarihinin 01.10.2008 olduğunun tespitine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgilinin 2005'den itibaren çalışmasının bulunmadığını, kurum kayıtlarının resmi belge olduğunu, aksinin eşdeğer bir belge ile ispatlanması gerektiğini, eylemli ve gerçek bir çalışma ispatlanmadığı sürece sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, belge bulunmaması halinde 506 sayılı Kanun'un 79 uncu madde gereğince 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, mahkeme tarafından araştırılması gerektiğini, davalı SGK davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini, davanın reddine yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı şirket yargılama sırasındaki ibraz ettiği dilekçesi ile ...'in 01.10.2008-05.12.2011 döneminde şirketlerinde çalıştığını, cezaevinde olması nedeniyle duruşmaları takip edemediğini, muhasebeciden kaynaklı bir sorun nedeniyle işe giriş bildirgesinin verilmediğini, kasıtlarının olmadığını, hatta Vahyettin'in Resul Altıntop ile birlikte çalıştığını bildirmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda; resmi nitelikteki Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, prim ve hizmet belgelerinin verilmesi yükümlülüğünün işveren ait bir yükümlülük olması nedeniyle bu durumdan Kurumun sorumlu tutulmaması gerektiğini, ayrıca davanın kısmen kabulü nedeniyle lehe vekalet ücreti verilmesi gerekiğini ileri sürmüş ve mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...davacının kaldırma kararı verdiği açıklama dilekçesinde eşinin iş yerinde sürekli çalıştığını beyan ettiği, 01.10.2010 tarihinden sonraki dönem bordro çalışanlarının sürekli olarak çalışmayı doğrulamakla birlikte önceki dönem bakımından dinlenilen komşu iş yeri tanıklarının davacının eşini tanımadıkları ve çalışmaya ilişkin bilgi vekablo döşeme ve aynı zamanda büroda getir götür işlerine baktığı ve çalışmanın nitelik itibariyle sürekli çalışmayı gerektirdiği birlikte değerlendirildiğinde, işyerinin kapsama alındığı tarihten sonraki çalışmanın ispatlandığına dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı .." gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesidir. 3. Değerlendirme 1.Dava arkadaşlığının hangi hallerde zorunlu (mecburi) olduğu, maddi hukuka göre belirlenir. Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hallerde mecburi dava arkadaşlığı olacaktır. 2.Davacılar arasında (aktif) mecburi dava arkadaşlığı bulunması halinde, bütün davacılar davayı birlikte açmak zorundadırlar. Dava mecburi dava arkadaşları tarafından biri veya bazıları tarafından açılmış ise, dava sıfat yokluğundan dolayı hemen reddedilmez. Mahkeme, diğer mecburi dava arkadaşlarının davaya katılmasını vefa muvafakat etmelerini sağlaması için davacıya veya davacılara süre verir. Diğer dava arkadaşları davaya katılır veya muvafakat ederse davaya devam edilir. Davayı açan davacı kendisine verilen süre içinde diğer mecburi dava arkadaşlarının katılmasını veya muvafakat etmelerini sağlayamaz ise, dava sıfat yokluğundan reddedilir. 3.Mecburi dava arkadaşlığı halleri dışında dava arkadaşlığı ihtiyaridir. Birlikte dava açma hakkına sahip olanlar birlikte dava açmak zorunda değildir. Bunlardan her biri ayrı ayrı dava açabilecekleri gibi dilerlerse birlikte de dava açabilirler. Davalılar arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı bakımından da örneğin alacaklı müteselsil borçlulardan her birine karşı ayrı ayrı dava açabileceği gibi, isterse, müteselsil borçluların bir kaçına veya tümüne karşı birlikte dava açabilir. İşte bu iki halde de ihtiyari dava arkadaşlığı doğar. 4.Davada taraf değişikliği ıslah yoluyla yapılamaz. HMK.'nın 61 (HUMK 49) ve devamı maddelerinde düzenlendiği gibi, kendisine dava ihbar edilen veya yargılama sırasında davaya dahil edilen kişi hakkında usulüne uygun dava açılmadığı için davada taraf sıfatını kazanamaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 14.12.2005 2005/17-736 Esas, 2005/722 Kararı). 5.Somut olayda; 06.12.2011 tarihinde vefat eden ...'in hizmetlerinin tespiti istemiyle, mirasçılarından ... tarafından açılmış olup müteveffanın diğer mirasçılar olduğu anlaşılmakla yukarıda anılan yasal düzenlemelere göre anılan mirasçıların davaya dahil edilmek suretiyle aktif husumet eksikliği ikmal edilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeple, sair yönler incelenmeksizin Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.