Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/925 E. 2023/1585 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/462 E., 2022/1382 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/511 E., 2019/474 K. Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.09.1996 tarihli müstahsil makbuzuna göre, davacının 01.11.1996-31.12.1996 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile, "20.09.1996 tarihli müstahzil makbuzu ile Tolca Köyü Su Ürünlüre Kooperatifine ait Bağkur prim tevkifatının davacı ... T.C. kimlik numaralı 1976 doğumlu ... oğlu ... adına mal edilmesi gerektiğinin tespitine, Davacının 01.11.1996 tarihinde 22 yaşını ikmal etmemiş olması karşısında kendisinin 01.11.1996-31.12.1996 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığının tespitine", karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yaş koşulunun 22 yaşından 18 yaşa indirildiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müstahsil makbuzundaki kimlik bilgileri eksikliği hususunun araştırılmasının kurumun yükümlülüğünde olmadığını, prim tevkifatının davacı adına mal edilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, 22 yaş koşulunun on sekiz yaşa indirilmesine ilişkin 5. maddedeki değişikliğin geçmişe uygulanmayacağını, 21.11.2019 tarihli bilirkişi raporuna davacı tarafça mahkeme tarafından da bildirilen kesin sürede itiraz edilmediğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 inci maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. 2.Davalı SGK vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. 3. Değerlendirme Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacının satmış olduğu ürünlere ait satış bedellerinden tevkifat kesintisinin yapıldığı, kesintilerin kurum kayıtlarına intikal ettiği, ancak ilgili şirketin kesinti bildirim listesinde kimlik bilgilerinin eksik olması nedeniyle, davacı adına yükleme işleminin yapılmadığı, muhtarlık yazısı, Beyşehir Nüfus Müdürlüğü yazısı, kolluk tutanağı, dinlenen tanık beyanlarına göre, müstahsil makbuzlarında adı geçen ...' ın davacının kendisinin olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi tarafından 20.09.1996 tarihli müstahsil makbuzu ile Tolca Köyü Su Ürünlüre Kooperatifine ait Bağkur prim tevkifatının davacı ... T.C. kimlik numaralı 1976 doğumlu ... oğlu ... adına mal edilmesi gerektiğinin tespitine yönelik değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, 4958 sayılı Kanun ile değişik 2926 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinde yapılan değişiklikle, 2926 sayılı Kanun'a göre sigortalı olabilmek için 18 yaşını ikmal etme şartı getirilmiş olup, davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanun'un 5 inci madde hükmünü değiştiren ve 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun ile yapılan söz konusu değişiklik davacı lehine düzenleme getirdiğinden, yürürlük tarihi öncesi dönemler yönünden de lehe düzenlemenin uygulanarak karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.