Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8796 E. 2023/9598 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/813 E., 2023/829 K. KARAR : Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/186 E., 2022/111 K. Taraflar arasındaki aksine işlemin iptali ile 4/1-a kapsamdaki sigortalılık süresinin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının yurt dışında yaşadığından 2015 yılında yurtdışı borçlanması yaparak emekli olmak için Kuruma gittiğini, Kurum memurunun, bunun için Türkiye de birkaç gün sigortalı çalışmasını söylemesi üzerine Balıkesir merkez de telefon alım satım işi yapan işyerinde fiilen iki hafta çalıştığını, davacının çalıştığı işyerini ... ... ile ...'a ait olduğunu, davacının çalıştığı Dumlupınar mah. ... Sok. No:7 (meyhane boğazındaki) işyerinin de ... adına ... bayisi olarak ortak olarak işletmekteyken, işyerinin ... Bayiiliğinin ... adına kayden alındığını, ...'un kayden işletici veya işveren olup gerçekte işyeri ile bir ilgisi ve yönetim yetkisi olmadığını, ... ile ...'ın arasının bozulması üzerine ...'ın, ...'e zarar vermek amacıyla hakkında şikayette bulunduğunu ve davacının kendine ait işyerinde çalışmadığına dair ihbar ettiğini, bu ihbar üzerine davacının aylığının kesildiğini ve ödenen aylıkların geri istendiğini, Kurum işleminin yerinde olmadığını, kayden ... adına olan ... sicil numaralı işyeri ile ...'un gerçekte bir ilgisi olmadığını, ...'un gerçek işveren ve işyeri sahibi olmadığını, gerçek işyeri sahiplerinin ... ve ... olduğunu, davacının bu kişilere ait işyerinde çalıştığını ileri sürerek davacının 2015 yılı Ağustos ayında ... sicil numaralı işyerinde fiilen sigortalı çalıştığının tespiti ile davacının yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline ve davacıdan iade alınan aylıkların da aynen ve faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili, davacıya 11.11.2015 tarihli tahsis üzerine 01.12.2015 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığını, ... sicil numaralı iş yeri sahibinin; muhasebecisinin kendi bilgisi olmadan davacıyı kendi iş yerinde çalışmadığı halde çalışmış gibi gösterdiği yönünde ihbarda bulunması üzerine yapılan inceleme sonucunda anılan iş yerinden 26.08.2015-10.09.2015 tarihleri arasında davacı adına yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmayıp sahte olduğunun tespiti üzerine bu döneme ilişkin 16 günlük hizmeti ile 26.08.2015 tarihli işe giriş bildirgesinin ve 10.09.2015 tarihli işten ayrılış bildirgesinin iptal edildiğini, bunun sonucu Türkiye'de hizmeti kalmadığı için 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında yapılan yurtdışı borçlanması iptal edilerek anılan Kanunun 4/1-b maddesi kapsamına alındığını ve bağlanan yaşlılık aylığının da başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksine işlemin iptali ile 4/1-a kapsamdaki sigortalılık süresinin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, davacının Türkiye'de 26.08.2015-10.09.2015 tarihleri arasında geçen 4/1-a kapsamdaki çalışmalarının iptali üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre dava konusu iş yerinin üç şubesinin bulunduğu, dinlenen kamu tanıklarından bir kısmının davacının çalıştığını ifade etmeleri karşısında, fiili çalışma durumu tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmamıştır. Davacıya çalıştığı şube ya da şubelerin adreslerinin açıklattırılarak, işin geçtiği adres Mahkemesinden tam olarak tespit edilmeli, bu adreste çalışan bordro tanıklarının tespiti ile dinlenmeli, bordro tanığı yoksa komşu iş yeri tanıkları, satış yapılan müşteriler tespit edilmeli, iddia konusu fiili çalışma araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen karar bozmayı gerektirmiştir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.10.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.