Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8554 E. 2023/8733 K. – Rücuan Tazminat

MAHKEMESİ :...Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/904 E., 2023/736 K. DAVALILAR : 1-... 2- ... (Kendi adına asaleten ... adına velayaten) DAVA TARİHİ : 31.08.2020 HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Maçka Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2020/243 E., 2022/36 K. Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Emniyet Genel Müdürlüğü...İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 11.08,2017 tarihinde... ... mevkiinde daha önce BTÖ mensuplarınca erzak temin edilen evlerin bulunduğu bölgede yapılan istihbari çalışma ve araştırma sırasında BTÖ mensuplarıyla çıkan çatışma sonunda polis memuru ... yaralandığı, olayda yaralanan ...'e 1,328.208,95 TL. İlk peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, bağlanan gelir ve yapılan ödemeye ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun 1510 sayılı kararıyla ...'in 5510 sayılı Kanun'un 47 cni maddesinin 1 inci fıkrasına göre vazife malullüğüne karar verildiği, Olayla ilgili...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/703 soruşturma nolu dosyasında şüpheli ... vefat ettiğinden kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Bu kararda da bahis edildiği üzere kriminal raporlara göre dava konusu terör olayını ...'ın gerçekleştirdiği tespit edildiği, sebeple dava ...'ın mirasçılarına karşı açıldığı 5510 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi 76/'son fıkrası gereğince müvekkil kurumun uğramış olduğu zararın, kusur ve miktar yönünden fazlaya dair dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 60.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini kusur ve miktar yönünden fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla (yargılama sırasında dava dışı kişilerin kusurunun tespit edilmesi halinde bu kişilerin kusurundan da davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla ) şimdilik 60.000,00 TL.'nin onay ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ,mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalıların cevap dilekçesi ibraz etmedikleri anlaşılmıştır. II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "her ne kadar davalılar iş bu dosyaya cevap dilekçesi vermemiş ise de, aynı olay sebebiyle mahkememizde görülen 2019/135E. Sayılı dava dosyasına Davalı ... kendi adına asaleten,...Adına velayeten verdiği 02.09.2019 tarihli cevap dilekçesinde olayla ilgilerinin olmadığını, ...'ın uzun yıllardır evi terk ettiğini, örgüte katıldığını ancak hangi faaliyette bulunduğu hakkında bilgilerinin olmadığını,...'ın herhangi bir malvarlığı bulunmadığını beyan ile davanın reddini istemiştir.Yukarıda belirtilen dosya ile mahkememiz dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan davalının 2019/135E- sayılı dosyasındaki cevap dilekçesinde belirtilen savunma içeriğinin hukuki nitelendirmesi hakime ait olup mirasın hükmen reddi düzenlemesi kapsamında değerlendirme yapıldığından hükmen reddin sonuçları bu dava hakkında da uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır. Dosyada mevcut, dava dilekçesi ve ekleri mahkememiz 2019/135E sayılı dosyasında verilen cevap dilekçesi birlikte değerlendirilmek suretiyle; davalıların savunmasına istinaden ...'ın ölümüyle birlikte terekeye dahil olan mal varlığı bulunup bulunmadığı hususunda UYAP sistemi üzerinden, tapu sicil müdürlüklerinden, bir kısım bankalar nezdinde, ilçe Emniyet müdürlüğü trafik tescil biriminden malvarlığı sorgusu yapılmış, neticede ...'dan ailesine intikal eden yada tereke ye dahil olan mal varlığı bulunmadığı tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisinin ortaya koyduğu miktarların göz önüne alınması halinde terekenin borca batık olduğu ve mirasçıların mirası reddettiği sonucuna varılmıştır. HMK 114/(1-d) uyarınca davalıların taraf sıfatı bulunamayacağından aynı Kanun'un 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir. Ancak, SGK davaya açtığında bu durumu bilemeyeceğinden esasen mirasın hükmen reddi olmadığından rücuya hak kazanacağından davanın reddine karar verilmesine rağmen davalılar lehine yargılama gideri hükmedilmediğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle HMK 114/(1-d) ve 115/(2) maddeleri uyarınca davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili, 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi uyarınca kurum sigortalısı ...'in vazife malullüğüne karar verildiğini, davalıların murisin terekesinin borca batıklığına dair dava açmaları ve aldıkları kararı dosyaya ibraz etmeleri, akabinde TMK'nun 612 nci maddesi uyarınca terekenin tasfiyesi gerekmesine rağmen mahkemece 2019/135 Esas numaralı dosyadaki murisin mal varlığının olmadığı yönündeki cevap dilekçesinin bu dosyaya sirayet ettirerek pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Türk Medeni Kanunu'nun 605 inci maddesinin 2. fıkrasında “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” hükmüne yer verildiği, yukarıda belirtilen dosyalarda bulunan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davalıların miras bırakanının ödemeden açıkça aciz olduğunun belli olduğu, belirtilen gerekçe ile red kararı vermesinde hata bulunmadığı, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır." gerekçesiyle Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi. 3. Değerlendirme Davacı Kurum, Emniyet Genel Müdürlüğü...İl Eminyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken 11.08.2017 tarihinde uğradığı terör saldırısı sonucu yaralanan polis memuru ...'e bağlanan gelirden oluşan Kurum zararının rücuan tahsilini talep etmiş olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesidir. Mahkemece, her ne kadar davalılar eldeki dosyaya cevap dilekçesi vermemiş ise de aynı olay sebebiyle görülen 2019/135E. Sayılı dava dosyasına sundukları cevap dilekçesini değerlendirerek murislerinin herhangi bir malvarlığı bulunmadığını beyan ile davanın reddini istedikleri, mirasın hükmen reddedildiğinden bahisle yapılan araştırmada terekenin borca batık olduğu ve mirasçıların mirası reddettiği sonucuna varılarak davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de verilen karar yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır. Dosya kapsamından, ... mirasçıları olan davalılar tarafından, miras reddedilmediği gibi, eldeki davanın yargılaması sırasında da; savunma olarak terekenin borca batık olduğu ve mirası reddetmiş sayılmaları gerektiği ileri sürülmemiştir. Terekenin borca batık olduğu savunması, niteliği itibari ile maddi hukuka ilişkin bir defi olup mahkemece re’sen gözetilemez. Açıklanan nedenlerle, mirası reddetmeyen davalılar hakkında yanılgılı gerekçe ile davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesi doğru değildir. İşin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup; kararın bu nedenle sair hususular incelenmeksizin bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.