Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/4286 E. 2023/4034 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/68 E., 2022/354 K. KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasındaki meskeniyet iddiasının kabulü ile hale münasip eve konulan haczin kaldırılması talepli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece bozmaya uyularak verilen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davalı Kurumca davacıya ödeme emri tebliğ edilmediğini, davacının haricen 30.09.2016 tarihinde borçtan haberdar olduğunu, ancak kurumca davacının haline münasip evine haciz konulduğunu, konulan haczi kaldırılmasını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili, Kurumun 1180609.35 sicil sırasında tescilli Şifa Üniversitesi Bornova Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin Aralık/2015 ve Ocak/2016 dönem, prim borcu aslının 1.140.084,33 TL gecikme zammı 127.001,36 TL=1.267.085,69 TL borcu nedeniyle davacının da aralarında bulunduğu işletmeyi müştereken temsil ve ilzama yetkili şahıslar hakkında 2016/10932 sayılı haciz kağıdı ile ihtiyati haciz uygulandığını, bilahare 2016/138106 sayılı icra takibi açılmış ve davacıya 04.08.2016 gün ve 10600746 sayılı ödeme emri gönderildiğini, bunun üzerine davacının taşınmazına haciz konulduğu, yasada mevcut borçlunun haline münasip evi " ancak evin değeri fazla ise bedelinden haline münasip bir yer alınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılabilir" denilerek maddenin istinası düzenlendiğinden, kurumca tüm bu yasal düzenlemelere istinaden haciz işleminin gerçekleştirildiğini, 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmayan ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini talep ve beyan etmiştir. III. MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin 07.09.2020 tarih, 2018/98 E. 2020/15 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz 16.11.2021 2021/829 Esas 2021/ 14261 Karar sayılı ilamı ile "...davacı, Kurumca ödeme emri tebliğ edilmeksizin 37815/13 ada/parsel, 10 numaralı bağımsız bölüm üzerine uygulanan haczin, haline münasip ev niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle, meskeniyet itirazı gözetilerek kaldırılmasını talep etmiştir. Dosya kapsamına göre, yönetim kurulu üyesi sıfatıyla davacı adına, dava dışı Şifa Üniversitesi Bornova Sağlık Uygulama Merkezinin prim borçlarının tahsili amacıyla 2016/138106 sayılı ödeme emri düzenlendiği ancak tebliğ edilmediği, 2016/31 sıra numarası ile 2015/12 ve 2016/1 inci aya ait prim borçlarının tahsili için 2016/138106 takip sayılı ödeme emri işaret edilerek ihtiyati haciz uygulandığı, 04.08.2016 tarihli haciz bildirisi ile dava konusu taşınmaz üzerine haciz şerh edildiği anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz yolu, kamu alacağının tahsil güvenliği için öngörülmüş yasal yöntemlerden biri olup ihtiyati haciz uygulanmasına neden olacak durumlar, 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. İhtiyati haciz işleminin ise, borçluya ait taşınır, taşınmaz mallar ile alacak ve haklarından, kamu alacağına yetecek kısmı üzerine, “haczin ne suretle yapılacağına dair olan” 6183 sayılı Kanun'un 62 ve devamı maddeleri uyarınca derhal uygulanacağı, aynı yasal düzenleme içeriğinde düzenlenmiştir. 6183 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde, ihtiyati hacze itiraz konusunda açılacak dava süresi ve usulü belirtilmiş ve anılan madde uyarınca açılacak davada, ihtiyati haczin bu konuda öngörülen usule aykırı biçimde gerçekleştirildiği veya 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirtilen ihtiyati haczi gerektirir nedenlerin bulunmadığının dile getirilebileceği öngörülmüştür. Bu kapsamda, ihtiyati haciz kararına karşı açılan davada, borç miktarı, zamanaşımı gibi konulara ilişkin itirazların hükme bağlanmasına olanak bulunmamaktadır. Mahkemece, ihtiyati haciz kararının usul ve esası yönünden yukarıda belirtilen sınırlamalar çerçevesinde yapılacak incelemeyle ihtiyati haciz işleminin 13 üncü maddede belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı irdelenmeksizin, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." denilerek bozulmuştur. B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda, borçluya ait ... İli, Bayraklı İlçesi, Soğukkuyu Mah. 37815 ada, 13 parselde kayıtlı “beş katlı betonarme apartman ve arsası” vasıflı ana taşınmaz üzerinde bulunan 3. kat, 10 numaralı bağımsız bölüm, 2/30 arsa payı ve mesken vasfıyla tam mülkiyet ile davacı ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Mahkememizce itibar edilen 29.09.2022 tarihli bilirkişi raporundan; taşınmazın değerinin 2.350.000,00 TL olduğu, davacının haline münasip alabileceği evin değerinin ise 650.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır. O halde; davanın kısmen kabulü ile taşınmazın, davacının haline münasip mesken alabileceği 650.000,00- TL'den aşağı olmamak üzere satılmasına ve haline münasip evin alınması için gerekli 650.000,00 -TL'nin davacıya, kalanının ise hak sahiplerine ödenmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne "...Dokuz Eylül Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 04.08.2016 tarih 2016/138106 sayılı haciz yazısı ile 08.08.2016 tarih ve 12787 yevmiye no ile hacizli taşınmazın İİK'nın 82/12 inci maddesi gereğince evin kıymetinin fazla olması nedeniyle, davacıya ait; 30 cilt, 2966 sayfa, 37815 Ada, 13 Parsel, 2/30(arsapay/payda), Soğukkuyu Bayraklı ... adresindeki taşınmazın satılmasına, satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği 650.000,00TL den aşağı olmamak üzere yapılmasına, Borçlunun haline münasip ev bedeli 650.000,00TL' nin borçluya bırakılmak suretiyle ve satış bedelinin 650.000,00TL' den az olmamak kaydı ile satışının yapılmasına, satış bedelinden 650.000,00TL'nin borçlu olan davacıya, arta kalanının alacaklı olan davalıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,..." karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, dosya içerisine alınan bilgi ve belgeler ile tanık beyanlarına göre davasının kabulü gerekirken reddine karar verildiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meskeniyet iddiasının kabulü ile hale münasip eve konulan haczin kaldırılması istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin 1 inci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi. 2- Davanın yasal dayanığı olan 6183 sayılı Kanun'un "İhtiyati haciz" 13 üncü maddesi "İhtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birinin mevcudiyeti takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun karariyle, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre, derhal tatbik olunur: 1. 9 uncu madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise, 2. Borçlunun belli ikametgahı yoksa, 3. Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa, 4.Borçludan teminat gösterilmesi istendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse, 5. Mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildirimde bulunmuşsa, 6. Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstelzim fiil dolayısiyle amme davası açılmış ise, 7. İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncu maddelerinin tatbikını icabettiren haller varsa." düzenlemesini içerir. 3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, davacı davalı Kurum tarafından haline münasip eve haciz konulduğunu belirterek haczin kaldırılması talebinde bulunmuş, Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın dava konusu somut olayda 6183 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında ihtiyati haciz koşullarının olup olmadığı husunda inceleme yapılması gerekliliğine işaret edilerek bozulduğu, Mahkemesince, ihtiyati haciz konulan evin değeri ile borçluya münasip evin tespiti kapsamında inceleme yapılarak sonucuna göre karar verildiği, bozmaya uyulduğu ancak bozmanın gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemesince uyulan bozma ilamı doğrultusunda, tüm Kurum kayıtlarının dosya içerisine celbi ile, davalı Kurum tarafından takip edilen Kurum alacağının tahsili için uygulanan ihtiyati haciz işlemlerinin yasal koşullara uygun olup olmadığı ve devamla davacının talebinin irdelenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Mahkemece verilen kararın BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 11.04.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.