Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/2749 E. 2023/3179 K. – Hizmet Tespiti

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1379 E., 2022/592 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/72 E., 2020/173 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın tüm davalılar ve fer'i müdahil Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıların adi ortaklığı kapsamında Arnavutluk'a götürülerek 06.02.2015 - 25.11.2016 tarihleri arasında çalıştırılmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar ve fer'i müdahil Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davacının davasının kabulü ile, davacının 06.02.2015 ile 25.11.2016 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı Limak A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yetki ve uygulanacak hukuk yönünden itirazlarının değerlendirilmediğin, mahkemece davacının hizmet süresinin hatalı tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı Age İnş. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğin, davacı ile müvekkili şirket arasında bir sözleşme bulunmadığını, maaş ödemesi de olmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarında kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hüküm doğurmayacağını, kurumlarınca yapılan işlemlerin yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılar istinaf sebeplerini tekrarla, davacının geçici görevle gönderilmediği, Arnavutluk yasalarının uygulanacağı, bu süreyi ancak borçlanabileceği, fer'i müdahil vekili, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemişlerdir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının dava konusu dönemde davalılar yanında hizmet akdiyle çalışıp çalışmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanunun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu madde hükümleri. 3. Değerlendirme 1. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 inci maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” 2. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. 3. Mahkemece toplanan deliller ve yapılan yargılamada, davacı tarafından sunulan 06.02.2015 tarihli sözleşme fotokopisi ve sonraki sözleşmeler esas alınarak yazılı şekilde karar verilmişse de yurtdışındaki çalışmaların hizmet tespitine konu olabilmesi için, çalışanın Türkiye'de işe başlatılıp geçici olarak yurtdışına gönderilmiş olması gerekir. 4. Mahkemece davacıya gönderilen ve çalışma sürelerine dair bir kayıt içermeyen fotokopi sözleşmenin niteliği üzerinde durulmalı, davacının Türkiye'de işe girişinin yapılmadığı gözetilmeli, taraflarca imzalanmış 18.04.2015 ve 18.04.2016 tarihli sözleşmeler ve içerikleri de dikkate alınarak, davacının ilk yurtdışına çıkış tarihinin 17.04.2015 olduğu da gözetilip, davacının 06.02.2015 - 17.04.2015 tarihleri arasında nerede ne iş yaptığı da belirlenmek suretiyle, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.