Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/13508 E. 2023/13543 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2023/34 E., 2023/301 K. HÜKÜM/KARAR : Kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazancın tespiti istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.10.1997 tarihinden 12.07.2013 tarihine üretim sorumlusu olarak çalıştığını, özellikle 2006 - 2010 yılları arasında davacının aldığı maaşların SGK kayıtlarında gerçekte aldığından düşük gösterildiği, maaşını T.İş Bankası ve Akbank Atatürk Organize Sanayi şubelerine yatırıldığı, davacının aldığı aylık maaşların düzensiz olarak yatırıldığını, davacının aldığı aylık maaşların SGK kayıtlarında gösterilenden daha yüksek olduğunun ortaya çıkacağını, davalı şirketin çalışanların primlerini olduğundan düşük gösterme şeklindeki genel uygulaması olduğunu tanıklar ile ispatlanacağını, davacının gerçek ücretinin tespiti ile SGK kayıtlarının düzeltilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının aldığı maaşların SGK kayıtlarında gerçekte aldığı ücretten düşük olduğunu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının 16 yıl davalı firmada çalıştığını, davacı ile davalı arasında hiçbir zaman bir sorun olmadığını, maaşlarının her zaman düzenli olarak ve bankadan yatırıldığını, belirtildiği gibi bir durum olsa davacının ilgili dönemde davalı ... SGK'ya şikayet edebileceğini, bu davanın işten çıktıktan sonra açılmasının davacının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davacının iddia ettiği yıllarda gerçekten daha az ücret yatırılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davalı şirketin çalışanların ücretini 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereği sigortalıların aldıkları gerçek ücretin brüt tutarı üzerinden SGK bildirildiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesi ile; Kurum kayıtlarında davacının 3501200922326sicil no ile 4a sigorta kaydının olduğunu, davalı işverenin ...sicil numarası ile G.YurtMah 5779 Sok N:2/A Merkez ... adresindeki işyerinden davalıyı 07.02.2012 tarihinde başlayan çalışmasını asgari ücretin bir hayli üzerinde sigortalı olarak bildirdiği, davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli serbestliğin söz konusu olmadığını, çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunduğunu, 2012 yılından itibaren davacının banka hesabına işveren şirket tarafından yapılan ödemelerin gerekçesi yine gerekirse işveren şirket kayıtlarından da araştırılarak, bu ödemelerin davacının hizmet akdine dayalı çalışmasının karşılığı olup olmadığı; diğer bir anlatımla prime esas ücret içinde değerlendirilebilecek nitelikte olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması ve davacı tarafından işçilik alacaklarına ilişkin olarak açılan dava var ise sonucu da beklenerek tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucu varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 07.05.2018 tarihli ve 2016/471 E., 2018/90 K., sayılı kararıyla davacının, davalı işverene ait 199255.35 sicil sayılı işyerinde 01.01.2006- 31.12.2010 tarihleri arasında feri müdahil Kuruma bildirilmesi gereken SPEK'nın 121.635,00TL olduğu, 86.614,01-TL olarak bildirildiği, fark olan 35.020,99-TL'nin bildirilmediğinin tespitine, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06.02.2018 tarihli raporun 3, 4 ve 5 inci sayfalarındaki hesap tablosunun hüküm eki sayılmasına ve karara eklenmesine dair karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 15.04.2020 tarihli ve 2018/1467 E., 2020/625 K., sayılı kararıyla; davacının hesabına yatırılan maaş açıklamalı "2009-2010 yılı çıkan personel kalan açıklaması" ile prime esas kazancın tespiti yerinde olduğu gibi davacının 2011, 2012, 2013 yıllarındaki ödemelerin diğer yıllara göre daha yüksek olduğu göz önüne alındığında; mahkemenin kararının isabetli olduğu, davalı şirket vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin, 24.05.2021 tarihli ve 2020/3138 E., 2021/6869 K. sayılı kararıyla; "Somut olayda mahkemece verilen kısa ve gerekçeli kararlarda, “davacının, davalı işverene ait 199255.35 sicil sayılı işyerinde 01.01.2006- 31.12.2010 tarihleri arasında feri müdahil Kuruma bildirilmesi gereken SPEK'nın 121.635,00TL olduğu, 86.614,01-TL olarak bildirildiği, fark olan 35.020,99-TL'nin bildirilmediğinin tespitine, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06.02.2018 tarihli raporun 3, 4 ve 5 inci sayfalarındaki hesap tablosunun hüküm eki sayılmasına ve karara eklenmesine” denilmek suretiyle, usul ve Kanuna uygun bir karar oluşturulmadığı anlaşılmaktadır. Ortada hukuki varlık kazanmış bir karar mevcut değildir. Kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerden olan yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere aykırı olarak davanın yürütülüp sonuçlandırılması, usul ve Kanuna aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 07.05.2018 tarihli ve 2016/471 E., 2018/90 K., sayılı kararıyla davacının, davalı işverene ait 199255.35 sicil sayılı işyerinde 01.01.2006- 31.12.2010 tarihleri arasında fer'i müdahil Kuruma bildirilmesi gereken SPEK'nın ; 2006/1 inci ay 2.445,00TL, 2006/2 inci ay 2.535,00TL, 2006/3 üncü ay 2.575,00TL, 2006/4 üncü ay 2.650,00TL, 2006/5 üncü ay 2.565,00TL, 2006/6 ncı ay 2.565,00TL, 2006/7 nci ay 2.580,00TL, 2006/8 inci ay 2.565,00TL, 2006/9 uncu ay 2.615,00TL, 2006/10 uncu ay 2.600,00TL, 2006/11 inci ay 2.650,00TL, 2006/12.ay 2.625,00TL, 2007/1 inci ay 2.890,00TL, 2007/2 nci ay 2.755,00TL, 2007/3 üncü ay 2.930,00TL, 2007/4 üncü ay 2.930,00TL, 2007/5 inci ay 2.930,00TL, 2007/6 ncı ay 2.840,00TL, 2007/7 nci ay 3.200,00TL, 2007/8 inci ay 2.775,00TL, 2007/9 uncu ay 2.775,00TL, 2007/10 uncu ay 2.775,00TL, 2007/11 inci ay 2.785,00TL, 2007/12 nci ay 2.770,00TL, 2008/1 inci ay 2.785,00TL, 2008/2 nci ay 2.835,00TL, 2008/3 üncü ay 2.850,00TL, 2008/4 üncü ay 2.835,00TL, 2008/5 inci ay 3.790,00TL, 2008/6 ncı ay 2.980,00TL, 2008/7 nci ay 2.985,00TL, 2008/8 inci ay 2.540,00TL, 2008/9 uncu ay 2.975,00TL, 2008/10 uncu ay 2.975,00TL, 2009/1 inci ay 4.000,00TL, 2009/5 inci ay (tavan ücret) 4.329,00TL, 2009/8 inci ay 2.800,00TL, 2009/9 unuc ay 2.715,00TL, 2009/10 uncu ay 3.035,00TL, 2009/11 inci ay 2.715,00TL, 2010/2 inci ay 3.035,00TL, 2010/3 üncü ay 2.770,00TL, 2010/4 üncü ay 4.545,00TL, 2010/5 inci ay 2.770,00TL, 2010/6 ncı ay 2.810,00TL, 2010/8 iinci ay 2.740,00TL, 2010/10 uncu ay 2.670,00TL, 2010/11 inci ay 2.675,00TL, 2010/12 nci ay 2.720,00TL olması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir. C. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer-i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin, 21.03.2022 tarihli ve 2022/1476 E., 2022/3989 K. sayılı kararıyla; "davacının hesabına “2009-2010 çıkan personel kalan” açıklamasıyla yatan 17.127,85 TL. paranın, mahkemece 2009 ve 2010 yılı primine esas kazanç miktarlarına dağıtılması gerektiği kabul edilmişse de bu sonuca eksik araştırma ve incelemeyle varılmıştır. Yapılması gereken, taraflar isticvap yolu ile duruşmaya davet edilip taraflardan sorularak yapılan ödemenin niteliği somut olarak belirlenmeli, ücret farkı olarak yatırılmış ise karar doğru olup önceki şekilde karar verilmeli, ikramiye veya prim ödemesi ise ödendiği ay ve en fazla takip eden 2 aya, sigorta primine esas kazanç tavanı da gözetilerek mal edilmesi gerekmektedir." gerekçesi ile karar bozulmuştur. D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile, davanın kabulü ile; 21814440790 TC kimlik nolu 4501014465218 ss numaralı davacı ...’nın, davalı En-Ko Elektronik Kontrol Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait 199255.35 sicil sayılı işyerinde 01.01.2006- 31.12.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarına ait ücretlerin ve Spek tutarlarının ; Dönem Bildirilen SPEK İşlem Tarihi Yatan Bildirilmesi gereken SPEK 2006/1 1.000 05.01.2006 1.750,00 2.445,00 2006/2 1.000 08.02.2006 1.816.00 2.535,00 2006/3 1.000 07.03.2006 1.946.00 2.575,00 2006/4 1.000 08.04.2006 1.899.00 2.650,00 2006/5 1.000 08.05.2006 1.839.00 2.565,00 2006/6 1.000 08.06.2006 1.839.00 2.565,00 2006/7 1.000 07.07.2006 1.849.00 2.580,00 2006/8 1.000 04.08.2006 1.839.00 2.565,00 2006/9 1.000 07.09.2006 1.874.00 2.615,00 2006/10 1.000 07.10.2006 1.860.00 2.600,00 2006/11 1.000 07.11.2006 1.898.00 2.650,00 2006/12 1.000 07.12.2006 1.879.00 2.625,00 2007/1 1.000 01.01.2007 2.065.01 2.890,00 2007/2 1.000 07.02.2007 1.983,00 2.755,00 2007/3 1.000 08.03.2007 2.098,00 2.930,00 2007/4 1.000 07.04.2007 2.098,00 2.930,00 2007/5 1.000 07.05.2007 2.098.00 2.930,00 2007/6 1.000 08.06.2007 2.033.00 2.840,00 2007/7 1.000 18.07.2007 2.294,00 3.200,00 2007/8 1.000 17.08.2007 1.989.00 2.775,00 2007/9 1.500 07.09.2007 1.989.00 2.775,00 2007/10 1.500 01.10.2007 1.989.00 2.775,00 2007/11 1.500 15.11.2007 1.996.00 2.785,00 2007/12 1.500 28.12.2007 1.984.00 2.770,00 2008/1 1.500 21.01.2008 1.996.00 2.785,00 2008/2 1.500 19.02.2008 2.030.00 2.835,00 2008/3 1.500 19.03.2008 2.041,00 2.850,00 2008/4 1.700 18.04.2008 2.030.00 2.835,00 2008/5 1.700 13.05.2008 2.715,00 3.790,00 2008/6 1.700 14.06.2008 2.133.00 2.980,00 2008/7 1.700 26.07.2008 2.137.00 2.985,00 2008/8 1.700 11.09.2008 1.820.00 2.540,00 2008/9 1.700 11.09.2008 2.134.00 2.975,00 2008/10 1.700 17.10.2008 2.136,69 2.975,00 2008/11 1.700 25.11.2008 1.070.00 - 2008/12 1.700 16.12.2008 1.067.00 - 2009/1 1.701,33 09.01.2009 2.137,00 2.980,00 2009/2 1.701,33 - - - 2009/3 1.701,34 20.03.2009 144.00 - 2009/4 1.701,33 - - - 2009/5 1.701,33 15.05.2009 2.526,43 3.530,00 2009/6 1.701,33 27.06.2009 400.00 - 2009/7 1.700,29 - - - 2009/8 1.700,29 01.08.2009 1.293.88 1.810,00 2009/9 1.700,29 16.09.2009 1.229.95 1.710,00 2009/10 1.700,29 22.10.2009 1.459,90 2.040,00 2009/11 1.700,29 24.11.2009 1.229.95 1.710,00 2009/12 1.700,29 26.12.2009 500,00 - 2010/1 1.701,33 16.01.2010 500.00 - 2010/2 1.701,35 09.02.2010 1.459,90 2.040,00 2010/3 1.701,35 06.03.2010 1.272,33 1.775,00 2010/4 1.701,36 01.04.2010 2.541,63 3.550,00 2010/5 1.701,35 01.05.2010 1.272,00 1.775,00 2010/6 1.701,35 02.06.2010 1.298,19 1.810,00 2010/7 1.700,09 - - - 2010/8 1.701,80 28.08.2010 1.251,68 2.030,00 2010/9 1.700,33 25.09.2010 - - 2010/10 1.700,33 09.11.2010 1.199,68 - 2010/11 1.700,33 17.12.2010 1.202,04 - 2010/12 1.700,33 17.12.2010 1.233,68 - olarak diğer davalı kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1-Davacı vekili; 04.02.2011 tarihinde yapılan ödemenin ücret ödemesi olarak kabul edilmesi gerektiğini, aksi kabulün yerinde olmadığını, yine müvekkilinin hesabına yatan ücretler yönünden eksik hesaplama yapıldığını, Akbank kanalıyla yapılan ödemenin dikkate alınmadığını, taraflarınca sunulan ücret bordrolarının imzasız olmasından dolayı kabul edilmemesinin hatalı olduğunu diğer ödeme tutarları ile karşılaştırıldığında taleplerinin yerinde olduğunun görüldüğünü belirterek eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir. 2-Feri müdahil Kurum vekili; Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini mahkeme kararın bozulmasını talep etmiştir. 3-Davalı vekili; 1997/10-2013/7 yılları arasında çalışan davacıya yapılan ödemeler ile Kuruma gerçek ücreti üzerinden primlerinin yatırıldığını farazi yaklaşım ile hesap yapıldığını belirterek usul ve Kanuna aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77 nci, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.