Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/143 E. 2024/880 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : 1- ... VEKİLİ : DAVALI : 2- ... VEKİLLERİ : DAVALI : 3- ... DAVA İHBAR OLUNAN : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : KARARIN MAHİYETİ : KABUL Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Olay günü olan 29.08.2020 günü ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokağı kavşağında davalı ... kullanmış olduğu ... plaka sayılı araç önündeki aracı sollayıp müvekkilinin kullanmış olduğu ... plaka sayılı aracın şeridine girerek kafa kafaya vurma suretiyle çarptığını bu sebeple fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere ve ileride bilirkişi raporu ile belirlenecek bedele göre şimdilik; maddi hasarın 5.000,00-TL'sinin, değer kaybının 2.000,00-TL'sinin, tespit davası masrafının 500,00-TL'sinin, çekici masrafının 50,00-TL'sinin, araç kiralama masrafının 1.000,00-TL'sinin ve kazanç kaybının 1.000,00-TL'sinin davalılardan sorumluluk oranlarına göre tazmini, kusur oranının belirlenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Davanın ... isimli şahsa ihbarına, davanın müvekkil yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. İhbar Olunan ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Müvekkilinin dosyada husumeti bulunmadığından öncelikle usulden reddine, yine usulsüz yapılan ihbarı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davanın esastan reddine, her halde yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Makine Mühendisi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu aracın ortalama piyasa rayiç değerinin: 320.000,00 TL olacağı, dosyada bulunan bilgi ve belgelere istinaden; meydana gelen kaza neticesinde araçta ilk belirlemelere göre 33.694,25 TL tutarında hasar oluştuğu, meydana gelen kaza sebebiyle araçta 9.120,00 TL değer kaybı oluştuğu, dava konusu araçta hasar büyüklüğü katsayısı 0,75 olarak (orta hasar) bulunmuştur ancak tamirat esnasında sonradan ortaya çıkabilecek malzeme ve işçilik giderleri sonucu fazladan oluşacak masraflar sonucunda hasar büyüklüğü katsayısı artabilir. Hasar büyüklüğünün artması ve araç kullanılmışlık düzeyini ispat eder nitelikte (örneğin: kaza tarihine yakın tarihli araç muayene raporu gibi) bir belge ile araç kullanılmışlık düzeyinin düşük olması durumunda değer kaybında artış olabileceği, aracın kaza nedeniyle tamirde geçen sürelerde kullanılamaması nedeniyle oluşan maddi kaybın uzmanlık alanına girmemesi nedeniyle bu konuda yetkili olan Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan daha doğru bilgi alınabileceğini bildirir bilirkişi raporu tanzim etmiştir. Aynı bilirkişi ek raporundan özetle; Dosyada mevcut bilgi, belgeler ile yapılan piyasa araştırmaları neticesinde: Yan Sanayi Parça Konusunda: Dava konusu aracın değişmesi gereken parçaları için yapılan piyasa araştırmasında fiyat alınan parçalar kesinlikle çıkma ya da yeniden değerlendirilen parçalar olmayıp hepsi sıfır ürün fiyatı olarak değerlendirme yapılmıştır. 5.1 maddesinde izah edildiği şekilde ve dava konusu aracın tamiri için benzer firmalardan teklif alınmış olmasından; itiraza konu olan "Yan Sanayi" kelimesinin yanlış anlaşılmış olduğu, Aracın Tamiri İçin Alınan Faturalar ve Buna Göre Fiyat Artışlarının Uygun Olmaması Konusunda: 5.2 bendinde izah edildiği ve Tablo.11 de gösterildiği şekilde; parça listesindeki fiyatlar toplanırken yapılan maddi hata sonucu toplam parça fiyatı (11.605,30+KDV) 13.694,25 TL olarak yazılmış ve yapılan inceleme sonucu bu durum düzeltilerek dava konusu araçta 24.08.2022 tarihi itibariyle parça masraflarının (18.355,30+KDV) 21.659,25 TL olduğu + 20.000,00 TL işçilik masrafı ile toplamda 41.659,25 TL masraf oluştuğu, ayrıca tekrar yapılan piyasa araştırması neticesinde güncel olarak parça ve işçilik için ortalama piyasa fiyatlarına göre oluşacak masrafların yaklaşık 28.899,78 TL parça ve 35.000,00 TL işçilik olarak toplam 63.899,78 TL olabileceği, Dava Konusu Araçta Oluşan Değer Kaybı Konusunda: Dava konusu aracın 24.08.2022 tarihli raporda ortalama piyasa rayiç değerinin: 320.000,00 TL olarak belirtildiği (2022 yılı Ağustos ayına ait kasko değer listesinden dava konusu aracın kasko değerinin 246.125,00 TL olduğu) güncel rayiç değeri ve değer kaybı konusunda ise; 2023 yılı Mart ayına ait kasko değer listesine göre kasko değerinin 297.122,00 TL olduğu ancak piyasa araştırmaların göre hasar kaydı olmayan araçların yaklaşık ortalama 470.000,00 TL hasar kayıtı araçların ise yaklaşık ortalama 380.000,00 TL civarında piyasa rayicinin olacağı bu sebeple dava konusu araçta güncel olarak 90.000,00 TL değer kaybı olacağı, rakamlar arasında oranlama yapılarak 24.08.2022 tarihi itibariyle 320.000,00 TL olarak belirtilen araç için yaklaşık olarak 60.000,00 TL değer kaybı olabileceği, aracın kaza nedeniyle tamirde geçen sürelerde kullanılamaması nedeniyle oluşan maddi kaybın tespiti için Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ile görüşülmüş telefonla alınan cevapta kendilerine sorulması halinde mahkemeye cevap verecekleri söylendiğinden bir önceki raporda da belirtildiği üzere konunun uzmanlık alanına girmemesi nedeniyle bu konuda yetkili olan Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan daha doğru bilgi alınabileceğini bildirir rapor tanzim etmiştir. Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Makine Mühendisi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Meydana gelen davaya konu 29.08.2020 tarihli kazada; Kural İhlali Yönünden; Davalı Sürücüsü ... yönetimindeki araç ile gündüz vakti seyir halindeyken, geçmenin yasak olduğu olay yeri kavşağa geldiğinde önündeki aracı hatalı olarak sollayarak karşı yönden gelen araçların yol bölümüne girdiği akabinde aracının ön kısımlarıyla karşı yönden gelen ... yönetimindeki kamyonetin ön kısımlarıyla çarpıştığı olayda, özen yükümlülüğüne ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/g maddesine aykırı Davacı Sürücü ... yönetimindeki kamyonet ile olay yeri iki yönlü cadde üzerinde kendi yol bölümünü takiben seyrettiği sırada karşı yönden gelen aracın kendi şeridine girerek çarpıştığı olayda kural ihlalinin bulunmadığı, Hasar yönünden; 29.08.2020 kaza tarihi itibariyle davaya konu araçtaki toplam hasar miktarının KDV dâhil 18.850,00 TL olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı 15 günlük zararın 3.952,35 TL olduğu, aracın hasarsız halinin 100.000,00 TL hasar alıp onarıldıktan sonra değerinin 92.000,00 TL olacağını bildirir rapor tanzim etmiştir. Mahkememiz ara kararı gereğince bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve Sigorta Hukuku bilirkişisi Av. ... tarafından düzenlenen 19/09/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Meydana gelen davaya konu 29.08.2020 tarihli kazada; ... yönetimindeki araç ile gündüz vakti seyir halindeyken, geçmenin yasak olduğu olay yeri kavşağa geldiğinde önündeki aracı hatalı olarak sollayarak, karşı yönden gelen araçların yol bölümüne girdiği akabinde aracının ön kısımlarıyla karşı yönden gelen ... yönetimindeki kamyonetin ön kısımlarıyla çarpıştığı olayda, özen yükümlülüğüne ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/g maddesine aykırı hareket ettiği, Davacı Sürücü ... yönetimindeki kamyonet ile olay yeri iki yönlü cadde üzerinde kendi yol bölümünü takiben seyrettiği sırada karşı yönden gelen aracın kendi şeridine girerek çarpıştığı olayda kural ihlalinin bulunmadığı, Hasar Yönünden; 29.08.2020 kaza tarihi itibariyle davaya konu araçtaki toplam hasar miktarının KDV dâhil 18.850,00 TL olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı 15 günlük zararın 3.952,35TL olduğu, aracın hasarsız halinin 100.000,00 TL hasar alıp onarıldıktan sonra değerinin 92.000,00TL olacağı, buna göre araçtaki değer kaybının 8.000,00 TL olacağı, İşletenllik ve ZMS Sigortası Yönünden; ... plakalı aracın uzun süreli kiralanmasına ilişkin sadece KABİS kayıtları bulunmaktadır. Az yukarıda zikredilen Yargıtay kararlarına göre; davalı ...'ın işleten sıfatının bulunup bulunmadığı hususunda takdirin münhasıran mahkemenizde olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybının davalı sigorta şirketi ile birlikte işleten ve sürücünün sorumluluğunda olduğu, ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle meydana gelen çekici masrafı, araç kiralama masrafı ve kazanç kaybının; 2918 sayılı KTK ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığı, işleten ve sürücünün sorumluluğunda olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı toplamı olan 26.850,00TL'nin, 2020 yılı KTK ZMSS Araç Başı Maddi Hasar Teminat Limiti dâhilinde olduğunu bildirir müşterek rapor tanzim etmişlerdir. Aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek rapordan özetle; Meydana gelen davaya konu 29.08.2020 tarihli kazada; Kural İhlali Yönünden; Davalı Sürücüsü ... yönetimindeki araç ile gündüz vakti seyir halindeyken, geçmenin yasak olduğu olay yeri kavşağa geldiğinde önündeki aracı hatalı olarak sollayarak karşı yönden gelen araçların yol bölümüne girdiği akabinde aracının ön kısımlarıyla karşı yönden gelen ... yönetimindeki kamyonetin ön kısımlarıyla çarpıştığı olayda, özen yükümlülüğüne ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/g maddesine aykırı hareket Davacı Sürücü ... yönetimindeki kamyonet ile olay yeri iki yönlü cadde üzerinde kendi yol bölümünü takiben seyrettiği sırada karşı yönden gelen aracın kendi şeridine girerek çarpıştığı olayda kural ihlalinin bulunmadığı, Hasar Yönünden; Yukarıda bilgileri yazan ... plaka sayılı davaya konu aracın 29.08.2020 tarihli kazada ön kısımlarından hasarlandığı, 28.09.2020 tarihli bilirkişi tespit raporunda araçtaki toplam hasar miktarının KDV dâhil 18.850,00 TL olarak belirlen Mahkemenizce alınan bilirkişi kök ve ek raporunda 24.08.2022 kök rapor tarihi itibariyle toplam hasar miktarı 41.659,25 TL olarak, 60.000,00 TL değer kaybı olarak belirlendiği, rapordaki parça ve işçilik fiyatlarının kaza tarihi itibariyle hesaplanmamasından 24.08.2022 rapor tarihi itibariyle hesaplanmasından kaynaklanabileceği, aradaki farkın kazadan rapor tarihine kadar geçen yaklaşık 2 senelik süredeki parça ve işçilik bedellerindeki, araç değerindeki artıştan kaynaklandığı, Kaza tespit tutanağı olay yeri krokisi, aracın kazalı halinin fotoğrafları, eksper raporu, bilirkişi raporları dikkate alındığında Bilirkişi ... tarafından tespiti yapılan hasarlı parçaların kaza ile uyumlu olduğu, yapılan piyasa araştırması neticesi belirlenen 18.850,00 TL toplam hasar miktarının 8.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlere uygun olduğu, 29.08.2020 kaza tarihi itibariyle davaya konu araçtaki toplam hasar miktarının KDV dâhil 18.850,00 TL olduğu, aracın hasarsız halinin 100.000,00 TL hasar alıp onarıldıktan sonra değerinin 92.000,00TL olacağı, buna göre araçtaki değer kaybının 8.000,00 TL olacağı, ... tarafından hazırlanan bilirkişi tespit raporunda araç mahrumiyet bedeli hesaplanmadığı ancak dava dilekçesinde talep edildiğinden kök raporda ayrıca hesaplandığı, serviste bekleme süresinin, fatura tarihlerinin araç onarım süresine dikkate alınamayacağı, parça tedarikinde gecikmeler yaşanabileceği, tedarik nakliye sürelerinin onarımı yapan servise göre değişebileceği, çok uzun süreler geçmesine rağmen parça temini edemeyen servislerin olduğu dolayısıyla süre hesaplamalarının değişecek/ onarılacak parça ve yapılacak işçiliklere göre hesaplanması gerektiği, davaya konu kamyonetin toplam hasar miktarı, değişmesi ve onarılması gereken parça listesi, parçaların demontaj/ montaj süreleri, yapılması gereken onarım işçilikleri, boyama işlemleri, boya kuruma süreleri vb. hususlar dikkate alındığında aracın tamir süresinin 15 gün olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı 15 günlük zararın 3.952,35 TL olduğunu bildirir müşterek ek rapor tanzim etmişlerdir. Mahkememiz ara kararı gereğince Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak ... Talimat sayılı dosyası üzerinden Sigorta bilirkişisi ...ve Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki araç (otomobil) ile ... Caddesinden devam ederek ... Sokak kavşağına geldiğinde önündeki aracı sollayarak karşı şeride girip, girdiği şeritte kendi şeridinde seyreden ...' ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışarak neden olduğu ve bu kazanın oluşunda; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinin c, e, f, g ve j hükümlerini ihlali (asli kusur) ile 52/a ve 54/b maddelerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan% 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu (Asli Kusurlu) olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü ...' ın sevk ve idaresindeki araç (kamyonet) ile ... Caddesinde kendi şeridinde yoluna devam ederken şeridine giren araç ile çarpışarak karıştığı kazada herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı ve kusurunun olmadığı, kazadan ötürü davacının maliki olduğu ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve tamiri için gerekli malzeme / işçilik bedelleri, inceleme ve değerlendirmeler kısımlarında detaylı olarak incelenmiş olmakla birlikte, yaklaşık maliyetinin olay tarihi itibariyle; KDV dahil 18.850,00-TL civarında olduğu, Davacının ... plakalı aracında meydana gelen hasara bağlı olay tarihi itibariyle reel değer kaybı zararının 8.000,00-TL civarında olduğu, Davacının ... aracında meydana gelen hasara bağlı 15 günlük makul onarım süresindeki mahrumiyet zararının olay tarihi itibariyle KDV dahil 3.952,35-TL civarında olduğu, Dava konusu kaza tarihinde çekici rayiç bedelleri dikkate alındığında KDV dahil 300,00-TL tutarın yerinde ve uyumlu olduğu, Davalı ...’ ın maliki olduğu ... plakalı 2010 model, ... 1.5 DCI (85) sedan tipi aracının dava konusu kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesinin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiği, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi olay tarihi itibariyle geçerli araç başına azami maddi teminat limiti 41,000,00-TL olduğu, Davacının aracında meydana gelen KDV dahil 18.850,00-TL hasar bedeli + 8.000,00-TL reel değer kaybı tutarının davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi araç başına azami teminat limiti dahilinde karşılanabileceği, Davacının araç mahrumiyet zararı ve çekici bedeline ilişkin taleplerin davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi teminatları dışında olduğunu bildirir rapor tanzim etmiştir. Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu ve harcını Mahkememiz dosyasına yatırdığı görülmüştür. Dava; Tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine Tazminat davası açmıştır. Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür. Mahkememiz dosyasına Sigorta bilirkişisi ...ve Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki araç (otomobil) ile ... Caddesinden devam ederek ... Sokak kavşağına geldiğinde önündeki aracı sollayarak karşı şeride girip, girdiği şeritte kendi şeridinde seyreden ...' ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışarak neden olduğu ve bu kazanın oluşunda; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinin c, e, f, g ve j hükümlerini ihlali (asli kusur) ile 52/a ve 54/b maddelerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan% 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu (Asli Kusurlu) olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü ...' ın sevk ve idaresindeki araç (kamyonet) ile ... Caddesinde kendi şeridinde yoluna devam ederken şeridine giren araç ile çarpışarak karıştığı kazada herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı ve kusurunun olmadığı, kazadan ötürü davacının maliki olduğu ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve tamiri için gerekli malzeme / işçilik bedelleri, inceleme ve değerlendirmeler kısımlarında detaylı olarak incelenmiş olmakla birlikte, yaklaşık maliyetinin olay tarihi itibariyle; KDV dahil 18.850,00-TL civarında olduğu, Davacının ... plakalı aracında meydana gelen hasara bağlı olay tarihi itibariyle reel değer kaybı zararının 8.000,00-TL civarında olduğu, Davacının ... aracında meydana gelen hasara bağlı 15 günlük makul onarım süresindeki mahrumiyet zararının olay tarihi itibariyle KDV dahil 3.952,35-TL civarında olduğu, Dava konusu kaza tarihinde çekici rayiç bedelleri dikkate alındığında KDV dahil 300,00-TL tutarın yerinde ve uyumlu olduğu, Davalı ...’ ın maliki olduğu ... plakalı 2010 model, ... 1.5 DCI (85) sedan tipi aracının dava konusu kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesinin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiği, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi olay tarihi itibariyle geçerli araç başına azami maddi teminat limiti 41,000,00-TL olduğu, Davacının aracında meydana gelen KDV dahil 18.850,00-TL hasar bedeli + 8.000,00-TL reel değer kaybı tutarının davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi araç başına azami teminat limiti dahilinde karşılanabileceği, Davacının araç mahrumiyet zararı ve çekici bedeline ilişkin taleplerin davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesi teminatları dışında olduğunu bildirir rapor da dikkate alındığında, Uzun süreli kira sözleşmesinden kaynaklı işleten sıfatlarının olmadığını iddia etmişlerse de, bu iddianın değerlendirilmesinde kira ilişkisi olması halinde; işletenin kayıt maliki mi kiracı mı sorumlu olacaktır? bu konuda öğreti ve Yüksek Yargıtay uygulamalarına baktığımızda kiracının işleten kabul edilebilmesi bir takım şartların varlığına bağlıdır, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet olması, ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması şartları aranmaktadır, ( Yargıtay HGK'nın 06/03/2002 tarih, ... E, ... K sayılı ve 24/03/2004 tarih, ... E, ... K sayılı kararlarında ilke olarak; sicilde malik görünen kişi karine olarak aracın işleteni sayılmaktadır, bunun sebebi trafik kazasından sorumlu olan şahsın kolayca belirlenmesi ve zarar görenin zararının en kısa sürede giderilmesini sağlamaktır. Belirtmek gerekir ki sicilde malik görünen kişi her zaman aracın işleteni olmayabilir bu durumda araç sahibi aracın üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığı, araç için bir başkasının harcamalarda bulunduğunu veya araç üzerindeki ekonomik çıkarın bir başkasına ait olduğunu, işleten sıfatının bulunmadığını kanıtlayabilirse SORUMLULUKTAN KURTULABİLİR) uzun süreli kira sözleşmesinin ne kadar sürede uzun süreli kira sözleşmesi olacağı konusunda "öğreti ve Yargıtay Kararlarında da yeknesaklık yoktur, doktrin üç günden fazla süreli kiraları uzun süreli sayabilir, Yargıtay . Hukuk Dairesi 7 günlük kira sözleşmesinin uzun süreli olmayacağını kabul etmiş, Yargıtay . Hukuk Dairesi 30 ar günlük süreler ile kiracıların işleten olduğunu kabul etmiş, diğer dairelerde bu dairenin daha uzun süre olması gerektiği görüşü vardır, Yüksek Yargıtay . Hukuk Dairesi 3 aylık kira sözleşmesi ile aracı devreden kişinin işleten olduğunu kabul etmiştir, Yargıtay . HD'nin üç aylık kiralamanın uzun süreli olabileceği yönünde karar vermiştir, Yargıtay 1 yıl süreli kira sözleşmelerinin uzun süreli olduğunda tereddüt etmemektedir." "Yargıtay uzun süreli kira sözleşmesinin işleten sıfatını devredebilmesi için 3. Kişileri bağlayabilecek biçimde güçlü kanıtlara bağlanmasını aramaktadır, bu nedenle sözleşmenin noterde yapılması veya adi sözleşme ise diğer bir takım deliller ile desteklenmiş olmasını aramaktadır." (KTK'ya Göre Hukuki Sorumluluk Tazminat Sigorta ve Rücu Yayınları 9. Baskı ... kitabından sayfa 40-42 arasından alınmış bilgidir). Mevzuat gereği motorlu araçlar tescile tabidir, bu durumda kaydi malik işleten konusunda kesin bir karine değilse de onun kim olduğunu tespit eden güçlü bir kanıttır, diğer taraftan kaydi malik mutlak işleten değildir, kaydi malik olmasa bile üçüncü kişiler işleten olabilir, zira bu durumu engelleyici amir bir yasal düzenleme yoktur, kira sözleşmesinin 3. Kişiler yönünden hukuki sonuç doğurması için resmi şekilde yapılması gerektiği yönünde Yüksek Yargıtay Kararları da vardır, tüm bu açıklamalar ışığında bir kuşku olması halinde kaydi malikin işleten olduğu sonucuna varılmalıdır. Tüm bu açıklamalar ve emsal kararlar dikkate alındığında kazaya neden olan aracın uzun süreli kiraya verildiği savunmasına itibar edilmemiştir. Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur. Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği.. Mahkememiz dosyası ile alakalı olarak daha önce Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla delil tespiti yapıldığı anlaşılmakla HMK 323/1-ç Maddesi uyarınca (Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler). ilgili delil tespiti dosyasında yapılan masraflar ve yargılama giderleri de dikkate alınarak hüküm kurulmaktadır. Konya BAM . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... K. Sayılı ilamı da geçici hukuki koruma masrafları, yargılama gideri kapsamında olduğuna ilişkin emsal karardır. TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır." Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu, Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının davasının kabulü ile; 18.850,00TL hasar bedeli, 8.000,00TL Değer kaybı, 3.952,35TL araç mahrumiyet bedeli toplamı olan 30.802,35TL'nin davalılar ..., ...'dan kaza tarihi olan 29/08/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden 18.850,00TL hasar bedeli, 8.000,00TL değer kaybı toplamı olan 26.850,00TL ile sorumlu ve temerrüt tarihi olarak 02/12/2020 tarihinden başlamak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE 1-Davacının davasının KABULÜ ile; 18.850,00TL hasar bedeli, 8.000,00TL Değer kaybı, 3.952,35TL araç mahrumiyet bedeli toplamı olan 30.802,35TL'nin davalılar ..., ...'dan kaza tarihi olan 29/08/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden 18.850,00TL hasar bedeli, 8.000,00TL değer kaybı toplamı olan 26.850,00TL ile sorumlu ve temerrüt tarihi olarak 02/12/2020 tarihinden başlamak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.104,11-TL harçtan dava başında ödenen 163,10TL peşin harç ile 410,00TL ıslah harcının toplamı 573,10-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.531,01-TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 1.333,51TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 26.130‬,00TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 328,60TL ile 410,00-TL Islah Harcı, 11.148,20-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.886,8‬0TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 10.353,40TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 6-6100 sayılı HMK'nın 323/1-ç maddesi gereği davacının Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından yapmış olduğu 384,90-TL keşif harcı, 25,00-TL başvurma harcı, 89,60-TL peşin harç ve 899,40-TL diğer masraflar toplamı; 1.398,90-TL nin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 1.218,44TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, 8-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 1.149,72‬TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak hazine'ye gelir KAYDINA, Dair, davacı vekilinin ve davalı ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/12/2024 Katip Hakim