Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/832 E. 2025/104 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - *** T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : *** KARAR NO : *** HAKİM : *** KATİP : *** DAVACI : ***-60837] UETS VEKİLLERİ : Av. Av. Av. DAVALI : ***:186 - Kocasinan/ KAYSERİ VEKİLİ : Av. DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** KARAR YAZIM TARİHİ : *** Mahkememize açılan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı idare arasında 24/11/2021 tarihinde akdedilen "Kombine Kanal Temizleme Aracı Kiralanması" konulu hizmet alım sözleşmesinin 7394 sayılı Kanun ile 05/01/2002 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Kanununa eklenen geçici 6. madde ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin esasları belirten 5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararına istinaden feshi sonrasında davacı şirketin davalı idareye borçlu olmadığının tespiti ile davacı adına Akbank T.A.Ş. tarafından davalı idareye verilen 23/11/2021 tarihli, ... seri numaralı 230.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunun dava sonuna kadar nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, davacının 24/11/2021 tarihli "Kombine Kanal Temizleme Aracı Kiralanması" konulu hizmet alım sözleşmesine aykırılık iddiaları nedeniyle davalı idareye 133.848,00-TL tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; dava konusu idari karara ilişkin olduğundan idari yargının görevli olduğunu, davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davalı Kaski'nin 2560 sayılı İski Kanunu'na tabi olup, TTK'nun 3,11,16/1 maddeleri 5560 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca faaliyetlerini özel hukuk hükümlerine göre sürdüren tacir tüzel kişi olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu tür uyuşmazlıklarda arabuluculuk şartı arandığını, arabululuk başvurusu yapılmadığı için davanın usulden reddi gerektiğini, davacının hukuki yararı olmadığını bildirerek, davanın reddine usulden reddine, olmadığı takdirde esastan reddine karar karar verilmesini talep etmiştir. Dosyanın, Kayseri 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı ilamının kesinleşmesi neticesinde mahkememize geldiği görüldü. YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması ile ilgili olarak davalı tarafından sözleşmeye aykırılıktan dolayı davacıya kesilen cezai işlem nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Davalı vekili cevap dilekçesinde uyuşmazlıkta adli yargının görevli olmayıp idari yargının görevli olduğu savunmuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun kamu hukukunu ilgilendiren yasalar olması nedeniyle, sözleşme aşamasına kadar yasaya dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerinde; sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir. Somut olayda 24/11/2021 tarihli kombine kanal temizleme sözleşmesi hükümlerinin uygulanması nedeniyle kesilen cezadan dolayı borçlu olmadığının tespiti talep edildiğinden uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, 6120 sayılı TTK m. 16(1) hükmüne göre, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticarî şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un (2560 sayılı Kanun) ek 5. maddesinde bu Kanun’un diğer büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanacağı düzenlendiğinden, diğer büyükşehir belediyelerinin bünyesinde kurulan su ve kanalizasyon idareleri de 2560 sayılı Kanun’a tabidir. Bu nedenle, belediyeler tarafından özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek ve ticarî şekilde işletilmek amacıyla 2560 sayılı Kanun’da belirtilen görevleri yerine getirmek için kurulan kurum ve kuruluşlar (su ve kanalizasyon idareleri) 6102 sayılı TTK’nın 16. maddesi gereğince tacir sayılırlar (Bkz. Yargıtay HGK'nın, 21/09/1983, E. 1980/11-2721, K. 1983/323; 15. HD'nin 21/12/2017, E. 2016/3005, K. 2017/4527; 11. HD'nin 30/10/2013, E. 2013/1471, K. 2013/19127 tarih ve sayılı kararları). Şu hale göre, dava konusu olayda her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirdiği anlaşıldığından, eldeki dava 6102 sayılı TTK m. 4(1) hükmü uyarınca "nispî ticarî dava" niteliğindedir. Eldeki dava ticarî dava niteliğini haiz olduğundan, uyuşmazlıkta asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Davalı vekili arabuluculuk itirazında da bulunmuş ise de menfi tespit davalarında arabuluculuk dava şartı 01/09/2023 tarihinden itibaren zorunlu hale getirilmiş olup eldeki davanın görevsiz mahkemede 17/08/2022 tarihinde açılmış olduğu dikkate alındığında dava tarihi itibariyle arabuluculuk dava şartının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Dava şartlarına yönelik bu itirazların reddi ile birlikte işin esastan incelenmesine geçilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve kombine kanal temizleme aracı kiralanması işine ait teknik şartname örneği, Van Ticaret ve Sanayi Odasının cevabi yazısı, tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, uyuşmazlık konusu hakkında talimat yoluyla bilirkişiden rapor alınmıştır. Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yoluyla alınan 19/12/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda; davacı ... Danışmanlık Org. İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalı Kayseri Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü arasında *** ihale kayıt numaralı 08/10/2021 tarihinde yapılan ihale ile "2 adet kombine kanal temizleme aracı kiralama hizmet alım işi"nin 24/11/2021 tarihli hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı 2023/832 esas sayılı davada dava konusu uyuşmazlığa esas teşkil eden ihalede davacı şirketin 24/11/2021 tarihli hizmet alım sözleşmesi ve eki teknik şartname hükümleri çerçevesinde; Kaski Kontrol Teşkilatının 01/07/2022 tarihli tutanakla iş sürecinde çalışmakta olan araçlardan 54 ... plakalı araç 01/05/2022 - 13/06/2022 tarihleri arasında (44 gün), 38 ... plakalı araç için 01/05/2022 - 13/06/2022 tarihleri arasında (44 gün) çalışmadığı ve kombine kanal temizlik aracı içinde çalışan personellerinde (6x44 gün=264 gün) çalışmadığının tespiti üzerine, iki araç ve araç içerisinde çalışan personel için toplam (352 gün) (380,25-TL x 352 Gün) 133.848,00-TL cezai işleminin Kaski Kontrol Teşkilatının 01/07/2022 tarihli tutanakla tespiti ve davalının çalıştırdığı toplam 6 işçiye ilişkin, 01/05/2022 ve sözleşmenin fesih tarihi 13/06/2022 dönemine ilişkin, puantaj cetvellerinin bulunmaması ve davacı tarafından Kaski'ye sunulan dosyada da mevcut aylık prim ve hizmet belgesinden de ikisi şoför olan işçilerin çalışmadıkları / çalıştırılmadığı dolayısıyla hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacıya ait 54 ... ve 38 ... plakalı araçların 01/05/2022 - 13/06/2022 tarih aralığında iş başında bulunmadığı, davalı tarafın davacıya uyguladığı 133.848,00-TL cezai işlemin raporun önceki bölümlerinde belirtildiği üzere sözleşme ve eki teknik şartname hükümlerine uygun olduğu, davacının taahhüdü süresinde araç ve ekipmanların istenilen şartları taşımadığına ve şartnameye aykırı ekipman kullanıldığına ilişkin dosyada herhangi bir tespite rastlanmadığı, dava konusu cezai işleme esas teşkil eden davacıya ait 54 ... ve 38 ... plakalı iki araç ve 6 personel için kesilen 133.848,00-TL bedelli cezai işlemin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olduğu, bu bedelin davalıya ödenmesi nedeniyle davacının davalıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı yönünde görüş bildirmiştir. Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından 18/10/2021 tarihinde yapılan ihale sonucu 2 adet kombine kanal temizleme aracı kiralama hizmet alım işinin davacı şirkete verildiği, sonrasında taraflara arasında 24/11/2021 tarihli kombine kanal temizleme aracı kiralanması konulu hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, yine sözleşmenin eki mahiyetinde teknik şartname imzalandığı, buna göre işin teslim süresi 35 ay olup iş yeri teslim tarihi 01/12/2021, işin bitiş tarihi 31/10/2024 olarak belirlendiği, sözleşme devam ederken 15/04/2022 tarih ve 31810 sayılı resmi gazetede yayınlanan 7394 sayılı kanun ile 15/01/2022 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'na eklenen geçici 6. Maddesi uyarınca işin tamamlanma oranı %8,79 olduğundan davacının başvurusu üzerine davalı idarenin 13/06/2022 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan 92 nolu karar ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği, sonrasında davalı tarafından sözleşmenin devam ettiği zaman dilimi içerisinde 01/07/2022 tarihli kontrol tutanağına göre davacıya ait 2 adet aracın ve personelin 01/05/2021-13/06/2022 tarihleri arasında çalışmadığı tespit edilerek davacıya 133.848,00-TL cezai işlem uygulandığı, davacının bu ceza işleminin sözleşmeye ve mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla eldeki menfi tespit davasını açtığı, Kamu İhale mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişi tarafından sunulan 21/12/2024 tarihli rapora göre KASKİ Kontrol Teşkilatının 01/07/2022 tarihli tutanağına göre iş süresince çalışmakta olan araçlardan 54 ... plakalı aracın 01/05/2022-13/06/2022 tarihleri arasında 44 gün, 38 ... plakalı aracın 01/05/2022-13/06/2022 tarihleri arasında 44 gün çalışmadığı ve kombine kanal temizleme aracı içinde çalışan personellerinde (6 X 44 gün=264 gün) çalışmadığının tespiti üzerine iki araç ve bir personel için (352 X 380,25-TL=133.848,00-TL) cezai işlem uygulandığı, kesilen cezanın sözleşmenin 16. Maddesi ile eki şartnamenin 3. Maddesi uyarınca uygun olduğu, hatta davalı idarenin, davacının daha önceki sözleşmeye aykırılıkları göz önünde bulundurarak sözleşmenin 16.1.1 maddesi uyarınca %50 artırımlı ceza kesebilecek iken davacı lehine davranılarak artırımlı ceza uygulanmadığı, kesilen cezanın sözleşme ve mevzuata uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı taraf aynı aykırılığa birden fazla ceza kesildiği iddiasında ise de 2 adet aracın aynı anda çalışmaması nedeniyle çalışma saatleri toplanarak ceza miktarı hesap edilmiş olmakla kesilen cezada bu yönden de bir aykırılık bulunmamaktadır. Yine tutulan tutanağın maddi gerçeğe aykırı olduğu iddia edilmiş ise de yazılı tutanağın aksini gösteren başkaca bir delil yahut mahkeme kararı bulunmamaktadır. Bunun haricinde davacı vekilinin bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazlar dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar ile aynı mahiyette olup raporda değerlendirilmiş olduğundan yeniden ek rapor alınmasına gerek görülmeyerek açılan davanın reddine dair aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 615,40-TL ilam harcının, tahsil edilen 2.285,79-TL peşin harçtan mahsubuna, artan 1.670,39-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine, 3-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/02/2025 Katip *** e-imzalı Hakim *** e-imzalı