İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/694 E. 2023/1020 K.

T.C. İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/694 KARAR NO : 2023/1020 DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/08/2019 KARAR TARİHİ : 12/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle;Davalının müvekkil şirkette 05/08/2014 tarihinde “... TORNA TEZGAH OPERATÖRÜ” olarak çalışmaya başladığını, 10/09/2018 tarihinde “3600 gün SGK gün yazısı ile Noter Ayrılma Bildirimini” şirkete tebliğ ederek iş akdini sonlandırana kadar kesintisiz olarak çalıştığını, iş hayatında işverenin menfaatinin korunabilmesi, müvekkili şirketin, davalı işçi ile arasında 01/01/2018 tarihinde akdedilen belirsiz süreli iş sözleşmesinin 11. Maddesi ile davalı işçi ile aralarındaki rekabet yasağını düzenlediklerini, işçinin rekabet yasağı, iş sözleşmesinin bitimiyle birlikte başladığını, davalı işçi ile müvekkil şirketi arasında imzalanan 01/01/2018 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin rekabet yasağına ilişkin 11. Maddesi gereğince, davalı işçi ile müvekkil şirket arasında geçerli bir rekabet yasağı ilişkisi kurulduğunu, taraflar arasında imzalanan işbu iş sözleşmenin rekabet yasağına ilişkin 11. Maddesine aykırı davranması halinde işverene 100.000,00-TL tutarında cezai şart ödeyeceğinin öngörüldüğü, davalı işçinin işten ayrıldığı tarihten sonra, aynı alanda faaliyet gösteren başka rakip bir şirkette ve müvekkil şirket bünyesinde görev ile aynı pozisyonda çalıştığını ve rekabet yasağını ihlal ettiğini, müvekkili işverenin, ticari çevresinden aldığı bilgi ile davalı işçinin iş sözleşmesinin feshinin üzerinden kısa bir süre sonra müvekkili ile aynı mesleki faaliyet içerisinde rakip firma konumunda bulunan MANİSA-... ticaret sicil numaralı ... adresine mukim ... OTOMOTİV SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.’de “... TORNA TEZGAH OPERATÖRÜ” olarak çalışmaya başladığını ve halen de çalışmaya devam etmekte olduğunu öğrendiğini, davalının samimiyetten uzak ve sadakat yükümlülüğüne aykırı bir şekilde davrandığını, bu nedenlerle taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesinin rekabet yasağına ilişkin 11.maddesi gereğince sona ermesinden itibaren işçinin İzmir Ege Bölgesinde müvekkili şirket ile aynı işle iştigal eden bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde işçinin işverene 100.000,00 TL cezai şart ödeneceğinin öngörülmesi nedeniyle müvekkili işverenin davalıdan 100.000,00 TL nin tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacı yanın müvekkile imzalatmış olduğu iş sözleşmesinde rekabet yasağına uyulmaması halinde 100.000,00-TL cezai şart ödeneceğine dair hüküm yer almakta olduğu gibi TCK'nın "Ticarî sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması" başlıklı 239. Maddesine göre işlem yaptırılacağının da belirtildiğini,davacı tarafından, müvekkilinin ilgili suçu işlediğinden bahisle aleyhine suç duyurusunda bulunulduğunu ancak İzmir CBS ... soruşturma numarası ile yürütülen soruşturma neticesinde 10/07/2019 tarihinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, müvekkilinin davacı şirkette 05/08/2014-10/09/2018 tarihleri arasında ... torna operatörü olarak mavi yakalı pozisyonunda çalıştığını, müvekkilinin tekstil bölümü okuduğunu, ... operatörlüğü eğitimi almadığını, bilgisayar kullanmayı dahi bilmediğini, konuya dair teknik bilgi ve donanıma sahip olmadığını, dolayısıyla bilmediği bir şeyi ifşa etmesinin ve bu durumda rekabet yasağına aykırı hareket etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin imzalamış olduğu sözleşmede her ne kadar 2 yıl süre ile İzmir, Manisa, Bursa, İstanbul, Ankara, Konya ve Ege Bölgesi'nde çalışamayacağı belirtilmişse de Ege Bölgesi'nde aynı sektörde faaliyet gösteren yalnızca 6 adet firma bulunduğunu,müvekkilinin başka sektörde çalışacağı bir yetkinliği ya da tecrübesi olmadığını, çalışabileceği başkaca bir iş alternatifi bulunmadığını, bir şekilde hayatını idame ettirmek zorunda olduğunu, sözleşme imzalatılırken müvekkiline sözleşmeyi imzalamaması halinde işini kaybedeceğinin söylendiğini, maddi sıkıntı içerisinde bulunan müvekkilinin de işbu matbu sözleşmeyi imzalamaktan başka çaresi olmadığını, zaten müvekkilinin teknik resim çizemediğini, önüne gelen teknik resme göre işini yaptığını, herhangi bir bilgi kullanarak rekabet yasağına aykırı hareket etmesi ve davacının zararına neden olması durumunun söz konusu olmadığını, müvekkilinin davacı işveren şirketin yanında çalıştığı dönemde de 1.800,00-TL maaş+yol+yemek ücreti ile çalıştığını, bu nedenle davanın reddine karar verilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. DELİLLER :Davacının iddiasını ispata yönelik olarak; dava dilekçesinde arabuluculuk tutanağı, işe giriş bildirgesi, Noter tebliği,işten ayrılış bildirgesi, belirsiz süreli iş sözleşmesine dayandığı görülmüştür. Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma ... Karar Sayılı dosyası ve 10/07/2019 tarihli takipsizlik kararı, Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi, 06/09/2018 tarihli ihtarname, tanık beyanları, yemin, bilirkişi, keşif, isticvap ve ikamesi her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür. Davacı vekilinin dava dilekçesinde tanık deline dayandığını ayrıca belirtmemesi ve davalı tarafın da tanık dinlenilmesine açık muvafakatı olmadığından davacı tanıklarının dinlenmesi talebi reddedilmiştir. Davalı tanıkları dinlenmiştir. İzmir CBS'nın ... Sor.sayılı dosyası incelendiğinde ; şikayette bulunan ... Otomotiv San Tic Ltd Şti. tarafından şüpheli Amine Gökova hakkında, ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanmasına ilişkin şikayette bulunulduğu, yapılan soruşturma neticesinde, savcılığın 10/07/2019 tarih, ... Sor. Sayılı ... Karar sayılı kararı ile şüpheli hakkında atılı suçun yasal unsurları itibariyle oluşmaması, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuksal nitelik taşıması nedeniyle kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür. Taraflar arasında 01/01/2018 tarihinde imzalanan ''Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi (...)'' hükümlerinin incelenmesinde, sözleşmenin 11.maddesinde, rekabet yasağını ihlal sayılacak halleri içeren rekabet yasağına dair hüküm bulunduğu; cezai şarta ilişkin olarak gerek Türkiye gerekse dünya çapında rekabet ortamında zarara sokabilecek bir davranışta bulunursa işverene 100.000,00 TL (Yüzbin Türklirası) tutarında cezai şart ödemeyi herhangi bir ihtar veya ihbara lüzum kalmaksızın işverenin ilk isteminde derhal ödemeyi kabul ve taahhüt edeceğine ilişkin hüküm bulunduğu anlaşılmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Manisa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabına göre davalının 09/10/2018 tarihinden itibaren dava dışı ... adresinde bulunan, "... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti'de sigortalı olarak çalıştığının tespit edildiği bildirilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 01/12/2020 tarih,... Esas, ... Karar sayılı kararla davanın reddine karar verildiği, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı karar ile ".. Somut olayda; davalı, davacıya ait işyerinde ... torna tezgahı operatörü olarak çalıştığı, bu bakımdan davacı ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren başka bir işyerinde çalışarak davalı işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığını ileri sürmüştür. Davalının ... torna tezgahı operatörü olarak davacıya ait ticari sırlara, üretim teknolojisi yada özel üretim biçimi gibi üretim sırlarına ya da müşteri çevresine erişebilme imkanı ve ihtimalinin bulunup bulunmadığı, davacı işverene zarar verebilme ihtimal ve riskinin mevcut olup olmadığının belirlenmesi teknik bilgiyi gerektirdiğinden, aralarında sektör bilirkişinin de olduğu heyetten bilirkişi raporu alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir...." hükmü uyarınca verilen kaldırma kararı sonrası Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. İzmir BAM .... HD'nin kaldırma kararındaki gerekçe ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, dosya SMMM bilirkişisi ..., Makine mühendisi ... ve makine mühendisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 17/11/2023 tarihli raporda : Davacı ... Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı sektörde iştigal ettiği benzer ürünler ürettiği görüş ve kanaatine varılmış olup, davalının davacı şirkette 05.08.2014 tarihinden 10.09.2018 tarihine kadar ... Torna Operatörü olarak ve dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.” inde 09.10.2018 tarihinden 13.09.2019 tarihine kadar ... Torna Operatörü olarak çalıştığı anlaşılmıştır. Davalı mavi yakalı olup, davacı şirkette çalıştığı pozisyon itibariyle üretim teknolojisi veya özel üretim biçimi gibi üretim sırlarına vakıf olmasının mümkün olmadığı, davacının iş yerinde görevi gereği edindiği bilgi birikimini aynı sektörde faaliyet gösterdiği anlaşılan dava dışı firmada kullanmasının davacının zarara uğramasına sebebiyet verecek bir olay olmadığı rapor edilmiştir. Davacı vekilinin yerinde keşif yapılması talebi ile bilirkişi raporuna itirazlarının ve ek rapor alınması taleplerinin reddine karar verilmiştir. DEĞERLENDİRME :Dava; haksız rekabetten doğan cezai şart alacağı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının sözleşme hükümlerini ihlal ederek rekabet yasağına aykırı davranıp davranmadığı, davalının rekabet yasağına uymamasından kaynaklı olarak davacıya sözleşmede kararlaştırılan 100.000,00 TL cezai şartı ödemesinin koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. 6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi gereğince, fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.Buna göre, sözleşmedeki rekabet yasağı koşulunun gerçekleşmesi için, işverenin somut bir zarara uğraması gerekmez, böyle bir tehlikenin varlığı yeterlidir. 6098 sayılı TBK'nın 445. maddesinde, rekabet yasağının, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremeyeceği ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamayacağı belirlenmiştir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, hâkimin, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabileceği belirlenmiştir. Burada hakime aşırı nitelikteki rekabet yasağının kapsamını veya süresini sınırlama yetkisi verilmiştir. Somut olayda davalının davacıya ait İzmir'deki işyerinde, 05/08/2014 tarihli iş akdine dayalı olarak, 05/08/2014-10/09/2018 tarihleri arasında, ... torna tezgahı operatörü olarak çalıştığı, davalının 3600 gün prim şartını yerine getirmesi nedeniyle kendi isteğiyle işyerinden ayrıldığı,daha sonra davalının benzer alanda faaliyet gösteren dava dışı ... Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şirketinin Manisa'daki işyerinde, 09/10/2018 tarihinden itibaren ... tezgah işcisi olarak çalışmaya başladığı anlaşılmıştır. Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Rekabet yasağının varlığı için davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında hizmet ilişkisi içinde olduğu işverenin müşteri çevresi ve üretim sırları gibi ticari sırları bilebilecek bir pozisyonda çalışması ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri önceki işverene rakip durumda bulunan yeni işveren ile paylaşabilme ve önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin bulunması gerektiği, davalının davacı şirkette çalıştığı konum itibariyle davacıya ait ticari sırlara, üretim teknolojisi veya özel üretim biçimi gibi üretim sırlarına ya da müşteri çevresine erişebilme imkanı ve ihtimalinin bulunup bulunmadığı, davacı işverene zarar verebilme ihtimal ve riskinin mevcut olup olmadığı, davacının işyerinde görevi gereği edindiği bilgi ve sırları davacının zararına olarak davacının zarara uğramasına sebebiyet verecek şekilde kullandığının ya da ne şekilde önemli bir zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğunun davacı tarafından ispatlanmasının gerektiği, davacının bu kapsamda ... torna tezgahı operatörü olarak çalışan davalının mavi yakalı olduğu, davacı şirkette çalıştığı pozisyon itibariyle üretim teknolojisi veya özel üretim biçimi gibi üretim sırlarına vakıf olmasının mümkün olmadığı, davacının iş yerinde görevi gereği edindiği bilgi birikimini aynı sektörde faaliyet gösterdiği anlaşılan dava dışı firmada kullanmasının davacının zarara uğramasına sebebiyet verecek bir konumda olmadığı anlaşılarak davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur; HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE 2-Alınması gereken 269,85 TL-TL red karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 1.707,75 TL'den mahsubu ile bakiye 1.437,90‬-TL 'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Dava reddolduğundan, davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça yapılan 80,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına, 6-Dava reddolduğundan; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2 maddesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/12/2023 Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı