İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/861 E. 2025/936 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/861 Esas KARAR NO : 2025/936 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/08/2019 KARAR TARİHİ : 21/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki çerçevesinde cari hesap ekstresine göre davalının müvekkiline takip tarihi itibari ile 40.311,97 TL asıl alacağının bulunduğunu, davalının borcunu ödememesi nedeni ile alacağın tahsili için İzmir ...İcra Müd.nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle davalının takibe itirazının iptali ile takibin devamına ve %20 den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş olmakla yapılan açık yargılama sonunda; Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıdan yüksek miktarda toptan alım yapıldığını, fiyatların asgari miktardan kararlaştırıldığını, ancak davacının yüksek miktardan faturalandırma yaptığını bu nedenle oluşan fiyat farkı nedeni ile iade faturaları düzenlendiğini, davacının düzenlediği faturaların gerek ödeme yapılarak gerekse iade faturası düzenlenerek yerine getirildiğini, davacıya bir borçlarının bulunmadığını davanın reddine ve alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, satım sözleşmesinde ilişkin faturadan kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Açılan dava öncelikle mahkememizin Esasına kaydedilmiş ve 26/11/2020 tarihinde; davanın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, istinaf incelemesini yapan İzmir BAM.... H.D.... Karar sayılı ilamı ile; "Davacı taraf, davalı arasındaki ticari ilişki çerçevesinde cari hesap ekstresine göre davalının takip tarihi itibari ile 40.311,97 TL asıl alacağının bulunduğunu, davalının borcunu ödememesi nedeni ile alacağın tahsili için İzmir ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe itiraz ettiğini beyanla dava açmış, davalı, davacının düzenlendiği faturalar nedeniyle ödeme yapıldığı veya iade faturası düzenlendiğini, borcun bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Malların teslim edildiği konusunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık malın fiyatından kaynaklanmaktadır. Bu durumda; Davacı kayıtları da incelenerek davalının iade faturalarının kayıtlı olup olmadığının tespiti, sonrasında gerekmesi halinde süresinde iade edilen faturalarda yazılı olan ve davalı tarafa teslim edildiği kabul edilen malların TBK'nın 233. maddesi uyarınca ortalama piyasa fiyatının belirlenmesi yönünde ürünlerin raiç bedeli konusunda ehil bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. " gerekçe göstererek mahkememizce verilen kararı kaldırmıştır. Bilirkişiden alınan 07/07/2020 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile tarafların ticari defter kayıtlarının ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporum içinde açıklanan nedenlerle, 1) Davalı şirketin 2018 yıllarına ait yevmiye ve kebir defterlerinin 6102 sayılı TTK 64/3. Maddesinegöre noterden açılış onayı yerine geçen beratlarının, 2018 yıllarına ait yevmiye defterlerinin kapanış onayı yerine geçen beratlarının yasal süresi içersinde yaptırılmış olduğu görülmüştür.V.U.K.182. ile TTK.64. maddelerinde belirtilen tutmaya mecbur olduğu defterlerdenEnvanter Defteri incelemeye ibraz edilmediğinden, davalı şirketin ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olma niteliğinde olup olmadığı takdirinin Sayın Mahkemeniz’e ait olduğu, 2) Takip ve dava konusu yapılan 8 adet toplam 75.137,87.-TL tutarlı faturanın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, işbu faturalara karşılık 34.825,90.-TL banka havalesi ile ödeme yapıldığı, kalan bakiye için davacı yana fiyat farkı faturaları düzenlendiği, davacı yana düzenlenen fiyat farkı faturalarına karşılık davacı yanın iade faturası düzenlendiği davalı yan ticari defter kayıtlarından anlaşılmaktadır. Davalı yanca davalı adına 13.08.2018 tarihli... numaralı 27.524,97.-TL ve ...numaralı 12.787,00.-TL fatura düzenlendiği ve cari hesabın sıfırlandığı, böylece davalı yan ticari defter kayıtlarına göre, aksi ispatlanmadıkça, takip ve dava tarihi itibari davalı yanın davacı yana borcu/alacağı olmadığı tespit edilmiştir. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygı ile sunulur." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişilerden alınan 02/01/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; " Tüm dava dosyası kapsamında bilgi ve belgeler ile davacı tarafın Yasal Ticari defterleri üzerinde yaptığımız incelemeler ve değerlendirmelerimiz neticesinde ; Sonuç ve kanaatimiz aşağıya çıkarılmıştır. > Davacı tarafın incelenen 2018 yılı yasal ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK ve 213 sayılı VUK'nun ticari defterlere ilişkin madde hükümlerine uygun esaslarda olmak üzere e-defter esasında tutuldukları, açılış kapanış tasdiklerinin kanuni sürelerinde yapılmış, onaylı olduklarının tespit edildiği, > Davalı tarafın 2 adet fiyat farkı faturalarının, davacı tarafın yasal ticari defterlerinde kayıt görmüş oldukları, davacı tarafın da, davalı tarafın iade faturalarına karşın tekrar satış faturaları düzenlediği, > Davacı tarafın davalı taraf adına düzenlemiş olduğu fatura içerikleri fiyatlarının; İstanbul Hal Müdürlüğünün 2018 yılı Aylık Ortalama rayiç Hal Fiyat Bilgilerine göre, detayları ve mukayeseli tablosu yukarıda gösterildiği üzere ; Ürün fiyatları arasında tarafların lehine veya aleyhine farklar bulunmakla beraber ; Genel toplam itibariyle, İstanbul Hal toplamının Davacının faturaları toplamına nazaran sadece 308,61 TL. fazlası bulunduğu, genel olarak toplam tutarın örtüştüğü ; Kanaatimiz hasıl olmuştur." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişilerden alınan 17/05/2025 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "Davacı... Gıda Ltd.Şti. ile Davalı... Yemek Ltd.Şti. arasında Ürün fiyatları uyuşmazlık konusunda tüm dava dosyası kapsamı bilgi ve belgeler ile Sonradan ibraz edilen CD içeriği Bursa Hal fiyatları üzerinde heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmemiz neticesinde ; Sonuç ve kanaatimiz aşağıya çıkarılmıştır. > Kök raporda belirtildiği üzere, Davacı tarafın düzenlediği faturalardaki ürün fiyatları ile İBB hal fiyatlarının mukayeseleri sonucunda, toplamda 308,61 TL. fark ile fiyatların genelde örtüştükleri tespit edilmiştir. > Kök rapor düzenlendikten sonra ibraz edilen Bursa Hali ürün fiyatlarına ilişkin CD'de ki fiyatlar üzerinden tablolar düzenlenip değerlendirildiğinde; Davacının düzenlediği faturalardaki fiyatlara nazaran, aynı dönemde aynı ürünler için yaklaşık yarı yarıya olmak üzere, daha ucuz toplam tutarla alınabileceği hesaplanmıştır. FATURALAR TOPLAMI İBB TOPLAM TUTARI BURSA TOPLAM TUTARI 71.692,78 TL 71.384,47 TL 34.331,98 TL 308,31 TL daha ucuz 37.360,80 TL daha ucuz Sayın Mahkemeye sunulmak üzere düzenlediğimiz işbu Ek rapor9 (dokuz) sayfa olarak tanzim edilmiş olup ; Sayın Mahkemenin takdirlerine arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememize kaldırma ilamı sonrasında sunulan bilirkişi kök ve ek raporunda davalı tarafından düzenlenen iade faturalarının süresinde olup olmadığı, süresinde değil ise davacı tarafından kaydedilip kaydedilmediği açıkça belirtilmediğinden TTK' nun 21. Maddesi gözetilerek düzenlenmek üzere dosyanın tevdii edildiği bilirkişiden alınan 25/07/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sayın Mahkemenizin verdiği talimat doğrultusunda; dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan inceleme ve Raporun “İnceleme Ve Değerlendirmeler” bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda; * Davacının davalıya ilki 30.06.2018 tarihinde, sonuncusu 19.07.2018 tarihinde olmak üzere KDV dahil toplamı 75.137,87 TL olan 8 adet fatura düzenlediği, * Davalının davacıya ilki 11.07.2018 tarihinde, sonuncusu 13.08.2018 tarihinde olmak üzere KDV dahil toplamı 233.717,74 TL tutarında 11 adet iade faturası düzenlediği, Davacının davalıya ilki 23.07.2018 tarihinde, sonuncusu 13.08.2018 tarihinde olmak üzere KDV dahil toplamı 193.405,77 TL tutarında 9 adet iade faturası düzenlediği tespit edilmiştir. Taraflar Arasında Karşılıklı Olarak Düzenlenen İade Faturalarının İncelenmesi, Raporumuzun inceleme ve değerlendirmeler başlıklı bölümünde tablolarda taraflar arasında düzenlenen her bir iade faturası ayrı ayrı incelenmiş olup, karşı taraf faturaları ile eşleştirilerek süresi içinde düzenlenip düzenlenmediği hususu takdirlerinize arz edilmiştir. Davacının düzenlemiş olduğu 7 adet satış faturasına istinaden davalının bir adet iade faturası düzenlemiş olduğu, belirtilen 7 adet faturanın ilkinin 02.07.2018 tarihli sonuncusunun 19.07.2018 tarihli olduğu, davalının düzenlediği iade faturasının 20.07.2018 tarihli olduğu, Davacının düzenlediği yukarıda detayları verilen iade faturasının, davalının düzenlemiş olduğu aşağıdaki iade faturasına istinaden düzenlendiği faturaların tarihleri arasında 3 gün olduğu, taraflar arasında karşılıklı düzenlenen iade faturalarının her biri incelendiğinde, karşı tarafın düzenlemiş olduğu fatura tarihinden itibaren 8 günlük süre içerisinde düzenlendiği görülmektedir. Taraflar Arasındaki Bakiye Borç Miktarının Hesaplanması Neticesinde, Davalının davacıya, 09.07.2018 tarihinde 10.000,00 TL, 11.07.2018 tarihinde 8.063,00 TL, 23.07.2018 tarihinde 8.130,13 TL, 27.07.2018 tarihinde 8.632,77 TL olmak üzere toplam 34.825,90 TL ödeme yaptığı dava dosyasında yer alan belgelerde görülmekte olup her iki taraf defterinde de yapılan ödemeler birbiri ile örtüşmektedir. Dava konusu uyuşmazlığın, davacı tarafından davalıya satılan ürünlerin fiyatları belirlenirken İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Fiyatlarının mı, Bursa Hal Fiyatlarının mı baz alınacağından kaynaklı olduğundan ve hangi fiyatların baz alınması gerektiğinin takdirinin Sayın Mahkemenize ait olmasından ötürü, aşağıda terditli olarak yapılan bakiye borç hesaplaması takdirlerinize sunulmuştur. A-İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Fiyatlarının geçerli olduğunun sayın mahkemece takdir edilmesi durumunda; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Fiyatlarına göre tespit olunan faturalar toplamının KDV dahil 72.098,31 TL olduğu, davalının yaptığı 34.825,90 TL mahsup edildiğinde, davacının 37.272,41 TL alacaklı olacağı, B-Bursa Hal Fiyatlarının geçerli olduğunun sayın mahkemece takdir edilmesi durumunda; Bursa Hal Fiyatlarına göre tespit olunan faturalar toplamının KDV dahil 34.675.29 TL olduğu, davalının yaptığı 34.825,900 TL mahsup edildiğinde davalının davacıdan 150,61 TL alacaklı olacağı tespit edilmiştir." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Sonuç olarak; davacı tarafından takibe konu edilen faturalarda yer alan satıma konu ürünlerin davalı tarafa teslim edildiği ihtilafsız olup, ihtilaf teslim edilen ürünlerin bedellerinden kaynaklanmakta olup, mahkememizce taraf ticari defterlerinin incelenmesi sonucu aldırılan son bilirkişi raporuna göre davalı tarafından düzenlenen iade faturalarına ilişkin davacının 13/08/2018 tarihinde yeniden satış faturası düzenlendiği ve iki gün sonra 15/08/2018 tarihinde alacağın tahsili için takip başlattığı bu hali ile tarafların sekiz günlük süre içerisinde birbirlerine yönelik karşılıklı iade ve satış faturaları düzenledikleri sabit olmakla, faturalara konu ürünlerin bedellerinin kaldırma ilamında da belirtildiği üzere TBK' nun 233. Maddesine göre belirlenmesi gerektiği, her iki tarafça şirket merkezinin bulunduğu hal fiyatları üzerinden hesaplama yapılması talep edildiğinden mahkememizce davacı yönünden İstanbul, davalı yönünden ise Bursa Hal fiyatları fatura tarihleri itibari ile celp edilerek bilirkişiden rapor aldırılmış olup, TBK' nun 233. Maddesine göre satış bedeli; alıcı, satış bedelini belirtmeksizin, malı alacağını kesin olarak bildirmişse satış, ifa yeri ve zamanındaki ortalama piyasa fiyatı üzerinden yapılmış sayılacağından ve Aynı kanunun 89. maddesine göre Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde ifa edileceğinden borç konusu ürünlerinde davacı şirket merkezinin bulunduğu İstanbul ilinde olduğu sabit olmakla İstanbul hal fiyatları nazara alınarak yapılan hesaplama mahkememizce hükme esas alınmış ve yapılan ödemeler sonucu davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava her ne kadar faturadan kaynaklanmakta ise de, ihtilaf faturalarda yer alan bedellerden doğduğundan alacak likit olarak değerlendirilmemiş ve davalı aleyhine talep edilen tazminat ile davacının kötü niyetli olarak takip başlattığına yönelik bir delil sunulmadığından davacı aleyhine talep edilen tazminatın reddi yönünde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı/borçlunun İzmir.. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN iptali ile takibin 37.272,41 TL asıl alacak üzerinden devamına, davacının fazlaya ilişkin isteminin (3.039,56 TL)reddine, 2-Tarafların tazminat taleplerinin reddine, 3-Alınması gereken 2.546,07 TL karar ve ilam harcının yatan 688,43 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.857,64 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 688,43 TL ve 44,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.102,9 TL posta ve diğer giderler ile 12.550,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 13.652,90 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 12.617,19 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.039,56 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 99,53 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 1.220,47 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır