İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/895 E. 2024/1189 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO : 2023/895 Esas KARAR NO : 2024/1189 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/10/2023 KARAR TARİHİ : 24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; “Müvekkil şirket... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.... marka araçların yetkili bayi ve yetkili servisidir. Müvekkil şirket, yetkili bayi ve servisi olduğu sayılan marka araçların sıfır ve ikinci el araç satışı ile servis ve araç kiralama faaliyeti göstermektedir. Davalı şirket tarafından taraflar arasında mevcut sözleşme ve taahhütlerin ihlali nedeniyle sözleşme hükümleri gereği müvekkil şirket tarafından davalı aleyhine İzmir.... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyası ile takip başlatılmıştır. Fakat davalı tarafça ödeme emrine itiraz edilmiş olup haksız ve mesnetsiz itiraz sonucunda takip durdurulmuştur. Tarafımızca, 22.08.2023 tarihinde dava konusu uyuşmazlık sebebiyle zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup,... numaralı, 11.09.2023 tarihli son oturum tutanağı ile konu görüşme "Anlaşamama" şeklinde sonuçlanmıştır (EK-1) Bu sebeple itirazın iptali ile takibin devamına, işlemiş ve işleyecek faizi ile davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmekteyiz. Şöyle ki; 1. Müvekkil şirket; ... marka araçların Türkiye distribütörü olan ... Otomotiv A.Ş. ile mevcut anlaşması uyarınca ... marka araçların yetkili bayi ve servisi sıfatını haizdir. Davalı şirket,... marka "0" km 2 araç satın almak üzere müvekkil yetkili bayiye başvurmuştur. Davalının başvurusu üzerin... marka "0" km araçların, sözleşme uyarınca Filo İndirimi ile davalıya satışı ve şartları kararlaştırılmıştır. Davalı firma ile müvekkil şirket arasında Filo İndirimi uygulanarak satışına ilişkin; 12.10.2022 tarihli... numaralı fatura ile... ve 12.10.2022 tarihli ... no.lu fatura ile...asi numaralı araç satışı yapılmıştır (EK-1). Bu satışlara ilişkin; ... şasi numaralı araç için 12.10.2022 tarihli "Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi" ile ... şasi numaralı araç için 12.10.2022 tarihli "Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi (EK-2) imzalanmıştır. 2. Davalı tarafça imzalanan 12.10.2022 tarihli Taahhütnamelerin 3.3 maddesi; "Satın aldığımız Araçları, (a) Araçları trafik sicilde kendi adımıza tescil etmeden üçüncü kişilere devretmemiz, veya (b) Araçların trafik tescil tarihinden itibaren 6 (altı) ay geçmeden üçüncü kişilere satmamız, veya (c) Araçlar 10.000 km yol kat etmeden araçları üçüncü kişilere satmamız, halinde ilgili Araç için EK-A'da belirtilen cezai şart bedelini 15 gün içerisinde Bayi'ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." şeklinde düzenlenmiştir. Davalıya satışı yapılan ve taahhütnameye aykırı olarak davalı tarafından satılan araçlara uygulanan Filo İndirimi şu şekildedir: Sasi No. Satış Fiyatı Cezai Şart Tutarı ... 292.000,00 TL 39.000,00 TL... 292.000,00 TL 39.000,00 TL Ancak davalı şirketin taahhütnameye aykırı davrandığı ve araçları belirtilen süre ve km taahhüdü dolmadan davalı üçüncü kişilere sattığı tespit edilmiştir. Davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak araçların taahhüt edilen süre ve km'sinden önce satışının gerçekleştiği hususu, araçların tramer kayıtlarının celbi ile ortaya çıkacaktır. 3. "İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik"in "Pazarlama ve satış kısıtlaması" başlıklı geçici 2. Maddesi uyarınca da ikinci el araçların altı ay ve altı bin kilometre geçmeden satışı yasaklanmıştır. Yukarıdaki itirazlarımızdan vazgeçmemekle birlikte, davalının satın aldığı araçları 6 ay ve 6.000 km'den önce satması, Yönetmelik hükmüne de aykırılık teşkil etmektedir. Davalının hem Yönetmelik hükmüne hem de taahhütnameye aykırı davrandığı açıktır. 4. Davalı firma, taahhütnameye aykırı davranmış olması sebebiyle yine taahhütnamede öngörülen cezai şart tutarını ödemekle yükümlüdür. Bu amaçla İzmir ... İcra Müdürlüğünün...E. Dosyasında iki araç için cezai şart tutarı toplamı olan 78.000,00 TL talepli icra takibi başlatılmıştır. Ancak davalı şirketin ödeme emrine itirazı ile takip durmuştur. Hukuka aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun itiraz, müvekkilin alacağına kavuşmasını geciktirmeye yöneliktir. Basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olarak icra takibine yapılan haksız ve kötüniyetli itirazı sonucu davacı aleyhine ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmekteyiz..” şeklindeki beyanları ile birlikte takibe yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının, alacağın % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz şeklinde " talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; "Öncelikle davaya konu filo indirim taahhütnamesi geçerli değildir. Bilindiği üzere araç satış sözleşmelerinin Trafik Kanunu uyarınca noter huzurunda yapılması zorunludur. Bu zorunluluk şekil şartıdır. Sözleşmeler imzalandıktan sonra noter tasdiki ile sözleşme geçerli hale gelmektedir. Dolayısıyla satış sözleşmesinin feri niteliğinde olan iş bu filo indirim taahhütnamesi noter huzurunda yapılmadığından geçerli değildir. Kaldı ki ikinci olarak cezai şart taahhütnamesi yalnızca tek tarafa yükümlülük yüklemekte olduğundan bu açıdan da karşılıklı edimleri içermeyen cezai şart geçerli olmayacağından yine iş bu taahhütname geçerli değildir. Müvekkil şirket davaya konu araçları kredi kullanarak satın almıştır. Daha sonra şirketin işlerinin iyi gitmemesi ve kredi ödemelerinin sıkışması sebebiyle araçları satmak ve krediyi kapatmak zorunda kalmışlardır. Davacı firma bu araçları alırken müvekkile zorla araç oto aksesuarı (2 adet pedalbox) satmış ve bu aksesuarların alınmadığı takdirde araç satışının mümkün olmayacağını ve indirimden faydalanamayacaklarını söylemişlerdir. (EK; Fatura) Satılan araç aksesuarları fahiş fiyatlarda olup böylelikle davacı yetkili bayi tarafından yapılan indirimin bir kısmı bertaraf edilmeye çalışılmıştır. Müvekkil şirkete satış tarihi Ekim 2022'de 12.500-TL'ye satılan pedalboxların şuan güncel fiyatı dahi 1.919-TL'dir. (EK; Aksesuarların... güncel fiyat görseli) Davacı şirket araba satmak için değerinin 6 katı fazlasına müvekkil şirkete oto aksesuarı satmış ve haksız kazanç sağlamaya çalışılmıştır. Bu hususta şikayet hakkımızı da saklı tutarız. Müvekkil şirket araç satımını kar elde etmek amaçlı yapmamış aksine şirket zor durumda kaldığı için ve araç üzerine alınan kredilerin kapatılması için araçlar satılmak durumunda kalınmış ve krediler kapatılmıştır. Sayın Mahkemenizce yapılacak bilirkişi incelemesi ile araçların satımından kar elde edilmediği de görülecektir. Kaldı ki kabul anlamına gelmemek kaydıyla 78.000-TL'lik cezai şart talebi oldukça fahiştir. TBK 182/3 maddesi gereğince fahiş cezai şartın Sayın Mahkemenizce de gözetilmesi gerekmektedir. Bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz " şeklinde talep ettikleri görülmüştür. GEREKÇE : Dava; sözleşmeye aykırılık halinde koşula bağlanmış sözleşmesel ceza alacağı talebidir. Davacı şirketin...Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.'nin... marka araçların yetkili bayi ve yetkili servisi olduğu, yetkili bayi ve servisi olduğu marka araçların sıfır ve ikinci el araç satışı ile servis ve araç kiralama faaliyeti göstermekte olduğu; Davalı şirketin ... marka "0" km 2 araç satın almak üzere müvekkil yetkili bayiye başvurduğu, Davalının başvurusu üzerine... marka "0" km araçların, sözleşme uyarınca Filo İndirimi ile davalıya satışı ve şartları kararlaştırıldığı, Davalı firma ile müvekkil şirket arasında Filo İndirimi uygulanarak satışının gerçekleştirildiği, 12.10.2022 tarihli... numaralı fatura ile... ve 12.10.2022 tarihli ... no.lu fatura ile ...şasi numaralı araç satışı yapıldığı görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır. Mahkememizce aldırılan 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; DAVALI TİCARİ DEFTERLERİNİN TASDİKİNE İLİŞKİN İNCELEMEDE; Davalı tarafından incelenmek üzere ibraz edilmiş bulunan 2022 ve 2023 yılına ait yevmiye defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı teşkil edebileceğinin değerlendirmesinin bilirkişiliğimizce yapıldığı nihai takdirin Sayın Mahkeme'nize ait olduğu, 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2022 ve 2023 yılı yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresi içinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu tespit edilmiştir. DAVALIYA AİT TİCARİ DEFTER KAYITLARINDA; Davacının, davalıya 3 adet fatura ile toplam KDV dahil 880.553,50-TL tutarında fatura düzenlediği, Davalının davacıya 3 adet işlem karşılığında toplam 434.432,00-TL ödeme yaptığı, Davalı ticari defter kayıtlarına göre son kayıt tarihi olan 31.12.2022 tarihli kapanış fişinde 446.121,50-TL ortaklar hesabına virman kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. DAVA DOSYASINDA BULUNAN BELGELERİN İNCELENMESİ NETİCESİNDE Davacı tarafından dosyaya sunulan 12.10.2022 tarihli 2 adet müşteri taahhütnamesi 3.3 maddesinde "Satın aldığımız Araçları, (a) Araçları trafik sicilde kendi adımıza tescil etmeden üçüncü kişilere devretmemiz, veya (b) Araçların trafik tescil tarihinden itibaren 6 (altı) ay geçmeden üçüncü kişilere satmamız, veya (c) Araçlar 10.000 km yol kat etmeden araçları üçüncü kişilere satmamız, halinde ilgili Araç için EK-A'da belirtilen cezai şart bedelini 15 gün içerisinde Bayi'ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." Düzenlemesinin bulunduğu, Ek-A Araç bilgileri ve cezai şart tutarı başlıklı iki adet ek belgede ise cezai şart tutarının araç başına 39.000,00-TL olduğu, belgelerde davalı kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın bulunduğu görülmektedir. Dosya muhteviyatında bulunan araç sorgusu raporlarına göre... şase numaralı aracın 14.10.2022 tarihinde davalı adına tescil edildiği, 16.11.2022 tarihinde is... Turizm Gida Sanayi Ve Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi’ ne tescil kaydının bulunduğu, ... şase numaralı aracın ise 14.10.2022 tarihinde davalı adına tescil edildiği ve 16.11.2022 tarihinde ...dına tescil kaydının bulunduğu görülmüştür. CEZAİ ŞART BEDELİNİN DAVALININ İKTİSADEN MAHVINA SEBEBİYET VERİP VERMEYECEĞİ 01.05.2024 Onay tarihli, davalıya ait 2023 yılı kurumlar vergisi beyannamesi ve ekleri tarafımdan incelenmiş olup 2023 Dönemi itibariyle davalı şirket bilançosu incelendiğinde, dönen varlıkların 229.176,82 TL duran varlıkların 18.011,74 TL olmak üzere Aktif toplamının 247.188,56 TL olduğu, Davalı firma 2022 ve 2023 yılı detay mizanı incelendiğinde, 247.188,56 TL değerindeki aktif toplamının 222.314,99 TL lık kısmının ... İnşaat Elektrik Elektronik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden olan alacakları içerdiği, belirtilen firma ile davalı firmanın sahibi ve tek ortağının aynı kişi (...) olduğunun Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ilanlarından tespit edildiği, bu nedenle 222.314,99 TL alacak kaydının tahsil kabiliyetinin bulunmayabileceği ve fiktif bir kayıt olarak değerlendirilebileceği, 2023 Dönemi itibariyle yabancı kaynakları toplamının 120,00 TL olduğu, ödenmiş sermayesinin 346.175,00 TL olduğu, Özkaynaklarının 247.068,56 TL olduğu uzun vadeli yabancı kaynağının olmadığı, Davalı şirket gelir tabloları incelendiğinde 2022 yılında şirketin net satışlarının 149.742,24 TL dönem net karının 28.087,53 TL 2023 yılında şirketin net satışlarının 54.886,10 TL, dönem net zararının 25.232,16 TL olduğu görülmekle birlikte, Davalının 2023 yılı Özkaynaklarının 247.068,56 TL olması, yabancı kaynak (borç) toplamının 120,00 TL olması, aktifinde kayıtlı dönen varlıklarının 222.314,99-TL lık kısmının davalının tek ortağı olduğu dava dışı üçüncü bir firmadan olması ve bu tutarın 2022 yılından devretmesi, 2023 yılında da tahsil edilememesi nedeniyle alacağın tahsil kabiliyetinin bulunmayabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde 78.000,00 TL cezai şart miktarının 31.12.2023 tarihi itibariyle davalının iktisadi açıdan mahvına sebebiyet verebileceği kanaatine varılmıştır. " şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Dava konusu satışlara ilişkin; ... şasi numaralı araç için 12.10.2022 tarihli "Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi" ile ... şasi numaralı araç için 12.10.2022 tarihli "Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi imzalandığı, Davalı tarafça imzalanan 12.10.2022 tarihli Taahhütnamelerin 3.3 maddesinde: "Satın aldığımız Araçları, (a) Araçları trafik sicilde kendi adımıza tescil etmeden üçüncü kişilere devretmemiz veya (b) Araçların trafik tescil tarihinden itibaren 6 (altı) ay geçmeden üçüncü kişilere satılması veya (c) Araçlar 10.000 km yol kat etmeden araçları üçüncü kişilere satılması halinde ilgili Araç için EK-A'da belirtilen cezai şart bedelini 15 gün içerisinde Bayi'ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." şeklinde hüküm bulunduğu, Davalıya satışı yapılan ve taahhütnameye aykırı olarak davalı tarafından satılan araçlara uygulanan Filo İndiriminin 30.000,00-TL olduğu, cezai şart tutarının 39.000,00-TL olarak belirlendiği, işbu hükümlerin taahhütnamenin EK-A olarak isimlendirilmiş olan ekinde yer aldığı ve cezai şart koşullarının oluştuğu görülmüştür. Her ne kadar bilirkişi raporunda 78.000,00-TL cezai şartı ödenmesinin davalı şirketin ekonomik anlamda mahvına neden olacağı belirtilmiş ise de; günümüz koşullarında 78.000,00-TL ödemenin şirketin iktisaden mahvına neden olacağı yönündeki bilirkişi kanaatinin gerçeklerden uzak olduğu değerlendirilmekle aşağıdaki karara hükmolunmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-.Davanın KABULÜ İLE; Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin itiraz öncesi koşullarda devamına, 2- İİK madde 67 gereğince hüküm altına alınan alacağın % 20'si oranında hesaplanan 15.600,00-TL İcra İnkar Tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 5.328,18‬-TL harçtan peşin alınan 942,05-TL'nin mahsubu ile bakiye 4.386,13‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı toplamından oluşan toplam 1.250,30-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7- Davacı tarafından yapılan 2.500,00-TL bilirkişi ücretinin ve 53,50-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.553,5‬0-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/12/2024 Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza