İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/429 E. 2025/360 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/429 Esas KARAR NO : 2025/360 DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/05/2022 KARAR TARİHİ : 15/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 09.01.2022 tarihli "Esere Bağlı İş Sözleşmesi" yapıldığını, sözleşme gereği, yüklenicinin müvekkili şirkete ait ... Basmane adresinde ki otel binasında, sözleşmenin 4. Maddesinde sayılan işlerin tamamını yaparak eksiksiz ve kusursuz bir şekilde 20.03.2022 tarihinde teslim edeceğinin kararlaştırıldığını, ancak sözleşme süresi boyunca, davalının eksik ve ayıplı işler yaptığı gibi sözleşmenin çok gerisinde kaldığını, 12.03.2022 günü, davalının ekibinden bir ustanın odaların şaftına profil düşürmesi neticesinde temiz ve kirli su borularının patlamasına loby ve odalara su basmasına sebep olduğunu, işlerin aksatıldığı, ayıpların düzeltilmediği gibi yarım bırakılarak sahadan çekildiğini müvekkilinin ticari zararına sebep olduğunu bu nedenle taahhüt ettiği işleri bir an önce tamamlaması konusunda ihtar çekildiğini, İzmir... Sulh Hukuk ...D.İş dosyası sunulan bilirkişi raporunda 76.000,TL'lik iş yapıldığını tespit edildiğini, teslim tarihi 20.03.2022 olmasına rağmen 21.03.2022 günlü keşifle yaptığı işin %20 oranın da olduğu tespit edildiğini davalının toplamda 76.000,TL'lik iş yapmasına, işi yarım bırakmasına, çevreye maddi zarar vermesine rağmen tespit tarihine kadar 60.000-TL elden nakit ve 30.05.2022 ve 30.06.2022vadeli iki adet 45.000,TL'den toplam 90.000,TL'lik çekin teslim edildiği, toplam 150.000-TL ödeme yapıldığını davalının bu çekleri iade etmediği gibi, yaptığı imalattan fazla para tahsil etmiş olmasına rağmen İzmir 5. İcra Müdürlüğü... sayılı dosyası ile 100.000,TL'lik icra takibi başlattığı, itiraz üzerine takip durduğunu bu nedenle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine bedelsiz kalan 30.05.2022 vadeli çekin 29.000,TL'Sİ için ve 30.06.2022 vadeli 45.000,TL bedelli çekin tamamı için ödemeden karar verilmesine, ödenmek durumunda kalırsa davalıdan bankalarca MEN uygulanan en yüksek avans faizi ile istirdatına, maddi tazminat için şimdilik 20.000,TL'nin bankalarca uygulanan en yüksek avans faizi ile, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 09.01.2022 tarihinde Esere Bağlı İş Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen işler karşılığı olarak 380.000,00-TL+KDV bedel üzerinden anlaşıldığını, sözleşme uyarınca yapılan işlerin 20/03/2022 tarihinde teslim edileceğini, müvekkilinin yaptığı imalatların eksik ve ayıplı olduğunu yapılan imalatlar sırasında su borularının patlamasına neden olunduğunu, taahhüt edilen işin teslim edilmediğini, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş sayılı dosyası ile işlerin %20 oranında yapıldığının tespit edildiğini, toplamda 60.000-TL elden, 30.05.2022 tarihli 45.000-TL ve 30.06.2022 tarihli 45.000-TL çek verildiğini, söz konusu çekler için ödemeden men kararı verilmesine, çeklerin ödenmesi halinde ödenen bedelin isdirdatına, işin gecikmesi ve uğranılan zararlar nedeniyle şimdilik 20.000-TL maddi tazminat talepli olarak dava ikame edildiğini, ancak davacı yanca açılan iş bu dava ile ortaya konan iddiaların açıkça maddi gerçekle örtüşmediğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan işsahibi/davacı tarafından keşide edilen çeklerden ötürü menfi tespit ve zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı, 09/01/2022 tarihli sözleşme nedeniyle, davalı/yüklenicinin eksik ve ayıplı iş yaptığını bu sebeple teslim edilen çeklerden 74.000,00TL yönünden borçlu olmadıklarını, işin gecikmesi sebebiyle uğranılan zarar ile otel içerisine verilen maddi hasar sonucu tazminat talebinde bulunmuştur. Menfi tespite konu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti için muhataba yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıya göre her iki çekinde ibraz edildiği ve ödendiği sabit olduğundan İİK' nın 72. maddesi gereği menfi tespit istemli davaya istirdat olarak devam edilmiştir. Davalı, sözleşme ilişkisini kabul ederek, sözleşme konusu yerin imalata uygun şekilde teslim edilmediğini, ödemelerin süresinde yapılmadığını, delil tespitinde yer alan raporu kabul etmediğini belirterek ödenmeyen alacaklarının bulunduğunu savunmuştur. Davanın devamı sırasında davalı vekili ödenmeyen alacaklar yönünden takas def'ini ileri sürmüş ise de, ilke olarak, takas def’i de diğer def’iler gibi cevap dilekçesinde süresinde ileri sürülmelidir (Yargıtay 6. H.D. 2021/1144 E. , 2022/104 K.) Somut olayda cevap dilekçesi incelendiğinde açıkça takas def’inin ileri sürülmediği görüldüğünden bu husus ayrıca ele alınmamıştır. Dava konusu uyuşmazlık; -Dava konusu eserde delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu da incelenerek, eksik ve ayıplı işlerin bulunup bulunmadığı, -Davacı tarafın kayıtları incelerek 12 odanın bulunduğu otel katının hizmete açılma tarihi ile eksik ve ayıplı iş mevcut ise eksik ve ayıpların makul süre belirlenerek giderilme tarihinin ve odalar sebebiyle zararın olup olmadığının var ise miktarının, -Su baskını sonucu davacının zararının bulunup bulunmadığı, iş bu zarardan kimin sorumlu olduğu ile zarar miktarının, -Zemin katın teslimine ilişkin gecikme ile 6 ve 7. Kattaki elektrik ve su tesisatı ile havalandırma imalatları işlerinin tamamlanmamasının taraflar arasındaki sözleşmenin ifasına engel teşkil edip etmediği (tüm işler yönünden tanık anlatımları ve yapıldığı iddia edilen cevap dilekçesinin 2. Sayfası ile 4. sayfası da irdelenerek), -Sözleşmede kararlaştırılan ödemelerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, Hususlarında toplandığından mahkememizce keşif yapılarak rapor aldırılmıştır. Bilirkişilerden alınan 10/01/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "1- Gerek davacı tarafça ve gerekse tespit bilirkişi raporunda ayıplı imalat bildiriminde bulunmamış olup, davalı firma tarafından gerçekleştirilen işin fiziki oranı %55 olarak tespit edilmiştir. Bu orana karşılık gelen hakediş tutarı 380.000-TL x 1,18 KDV x 9655 — 246.620-TL olup davacı tarafından ödenen toplam 150.000-TL minha ettiğimizde davalının davacıdan (246.620- 150.000 -) 96.620-TL alacağı ortaya çıkmaktadır. 2- Profil düşmesi neticesinde şaft içerisindeki temiz ve kirli su borularının patlaması sonucu oluşan su basması neticesinde 1.kattaki restoranın alçıpan asma tavanı ve lamine parkeleri ile zemin kat lobi bay ve bayan wc alçıpan asma tavanında hasarlardan davalı firmanın sorumlu olduğu kanaatine varılmış olup bu hasarların sözleşme tarihi itibariyle giderilme tutarının 24.500- TL olabileceği tespit edilmiştir. Dolayısıyla davalı firmanın sebep olduğu su basması nedeniyle oluşan hasarların giderilme bedelini de düştüğümüzde davalı firmanın davacı firmadan (96.620-24.500=) 72.120-TL alacağının olduğu ortaya çıkmaktadır. 3-Zemin katın teslimine ilişkin gecikme ile 6ve 7. Kattaki elektrik ve su tesisatı ile havalandırma imalatları işlerinin tamamlanmamasının taraflar arasındaki sözleşmenin ifasına engel teşkil edip etmediği hususu ile ilgili olarak yukarıda detaylandırıldığı üzere her ne kadar 1. Katın davacı iş veren firma tarafından, davalı firmaya yer teslimi yapılmamış olmasına ve 6.,7., kattaki kısmi tesisat eksiklerine rağmen işte meydana gelen gecikmeden davalı firmanın sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. 4- Davacı tarafın kayıtları incelerek 12 odanın bulunduğu otel katının hizmete açılma tarihi ile eksik ve ayıplı iş mevcut ise eksik ve ayıpların makul süre belirlenerek giderilme tarihinin ve odalar sebebiyle zararın olup olmadığının var ise miktarının tespiti hususu ile ilgili olarak: Gerek sözleşmede belirlenmiş işlerden davalı firmaca gerçekleştirilmeyen kısımların ve gerekse davalı firma çalışanının kusuru nedeniyle oluşan su basması nedeniyle oluşan hasarların giderilme süresi 30 gün olarak belirlenmiş olup yeni odaların açılamama sebebiyle oluşan davacının işletme zararının yukarıda detaylıca açıklandığı ve hesaplandığı üzere 4.603,32 x 30 gün -138.099,66 TL olduğu, Otelin Mart-Nisan Mayıs ve Haziran doluluk oranları incelendiğinde oda doluluk oranının 695-100 arasında olduğu görüldüğünden 9695 oranı dikkate alındığında 138.099,66 TL %95 = 131.194,62 TL olduğu, 5- Davalının 2022 yılına ait incelemeye sunduğu ticari defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. Ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2022 yılı yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı,defterlerin usulüne Uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, Davalının davacıya toplamı 318.600,00 TL tutarında fatura düzenlediği,faturalardan 141.600,00 TL tutarındaki faturanın dava tarihinden sonra 25.07.2022 tarihinde düzenlediği, bu faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı kayıtlarında yer alan ve dosyada örnekleri bulunan nakit ödemelere ilişkin “Tutanaktır” başlıklı 11.02.2022 tarihli 20.000,00 TL , 21.01.2022 tarihli 20.000,00 TL ,28.01.2022 tarihli 20.000,00 TL tutarların yazılı olduğu belgelerin davalı kayıtlarında yer almadığı, toplamı 90.000,00 TL tutarındaki iki adet çek ödemesinin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,davalı ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıdan 228.600,00 TL alacaklı olarak göründüğü, 6- Davacının 2022 yılına ait incelemeye sunduğu ticari defterlerinin 213 sayılı VUK. 221 ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. Maddesi uyarınca 2022 yılı yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, Davacının davalıya 60.000,00 TL tutarında nakit, 90.000,00 TL tutarında çek olmak üzere toplam 150.000,00 TL tutarında ödemede bulunduğu, davalının davacıya düzenlediği faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir."şeklinde rapor sundukları görülmüştür. Tarafların bilirkişi raporuna karşı yapmış olduğu teknik itirazların değerlendirilmesi için İnşaat Mühendisi Bilirkişiden alınan 04/04/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre ; Fiziki orana karşılık gelen hakediş tutarı: 380.000-TL x 1,18 KDV x 9650 - 224 200-TL'dir. Davacı tarafından davalıya ödenen toplam 150.000-TL ile davalının ekibinden bir ustanın odaların şaftına profil düşürerek temiz ve kirli su borularının patlamasına ve loby ile odalara su basmasına ve bunun sonucunda 1.kattaki restoranın alçıpan asma tavanı ve lamine parkelerinde, zemin kat lobi bay ve bayan wc alçıpan asma tavanında oluşan hasarların giderilme bedeli olarak tespit edilen 24.500-TL'yi hakediş tutarından minha ettiğimizde davalının davacıdan (224.200- 150.000-24.500 -) 49.700-TL alacağı ortaya çıkmaktadır. Ancak Sayın Mahkemenizce SMMM!/Bağımsız Denetçi bilirkişi tarafından; gerek sözleşmede belirlenmiş işlerden davalı firmaca gerçekleştirilmeyen kısımların ve gerekse davalı firma çalışanının kusuru nedeniyle oluşan su basması nedeniyle oluşan hasarların giderilme süresi 30 gün olarak belirlenmiş olup yeni odaların açılamama sebebiyle oluşan davacının işletme zararı olarak hesaplanan 131.194,62 TL'nin kabulü halinde davalının davacıdan alacağı olmayacaktır."şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür. Mahkememizin 24/12/2024 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereği, dosya bir bütün olarak tekrar ele alınıp incelendiğinde, dava tarihinde önce yaptırılan delil tespiti dosyasına sunulan rapor ile mahkememizce aldırılan rapor arasında açık çelişkinin bulunduğu görülmekle, mahkememizin 3 nolu celse 2 nolu bilirkişi ara kararı gereği, taraf vekillerinin sunulan raporlara karşı itirazlarının değerlendirilmesi ve davalı işçisinin eylemi ile eksik ve ayıplı işler nedeniyle kullanılamayan veya kullanmayacak odaların ayrı ayrı tespiti yapılarak yapılan tespit sonucu her iki durumda oluşacak tazminat hesabının da ayrı ayrı yapılmasının istenilmesi (giderler düşülerek gerçek zarar belirlenerek) Bilirkişilerden alınan 21/02/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Davalıya ödenmesi gereken tutarın İnşaat sek Mühendis bilirkişi tarafından kdv dahil 181.780,00 TL olarak hesaplandığı, *Davalıya verilen çekler (90.000,00TL) ve elden ödenen bedeller (60.000,00TL) dikkate alındığında toplamda 150.000,00 TL ödeme yapıldığı *Davalıya ödenmesi gereken tutarın 31.780,00 TL (181.780,00-150.000,00) olarak hesaplandı *Davalı işçisinin eylemi neticesinde otelde oluşan işletme zararının hesabı hususunda heyetimizde alanın uzmanı bir bilirkişi bulunmadığından önceki raporda esas alınan bedeller ve heyetimizce belirlenen 25 günlük tamirat süresi üzerinden yapılan hesapla, zararın 4.373,15 TL x 25-109.328,75 TL olduğu tespit edilmiştir."şeklinde rapor sundukları görülmüştür. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile maddi tazminat için talep ettiği 20.000-TL tazminat alacağını 111.194,62-TL artırarak 131.194,62-TL'nin davalıdan bankalarca uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Talep edilen bedel içerisinde birden fazla kalem bulunduğundan talebin ayrıştırılması istenmiş ve davacı vekili 17/03/2025 tarihli dilekçesi ile 12 odanın 30 günlük kazanç kaybı toplam 131.099,TL olarak hesap edildiğini, ayrı bir tespit yapılmadığını, bu nedenle toplam 30 gün için tespit edilen zararın 2 günü işçinin verdiği hasarın giderilmesi , 28 günü kar kaybı olarak talep ettiğini, bu nedenlerle 2 gün zarar giderimi için 8.640,00 TL, 28 gün kazanç kaybı için 122.360,TL’nin tahsilini talep etmiştir. Sunulan ıslah dilekçesine karşılık davalı vekili zamanaşımı def'i ileri sürmüştür. Davacının iki adet zarar kaleminden biri, davalı çalışanlarının kusurlu eylemi bir diğeri ise eserdeki eksik ve ayıplı işlerin giderilme süresinden kaynaklanan genel hükümlere göre tazminat istemidir. Davalı çalışanlarının kusurlu eylemi adam çalıştıranın zararı kapsamında kaldığından ve bu zarar türü esasında haksız fiile ilişkin olduğundan TBK' nun 72. Maddesine göre 2 ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerine tabi olacaktır. Haksız fiilin tarihi 12/03/2022 olduğundan (dava dilekçesi) ve davacının zarar veren ile zararını haksız fiil tarihi itibari ile bilebilecek durumda bulunduğundan eldeki istem için zamanaşımı süresi iki yıl olup ıslah dilekçesi 14/10/2024 tarihinde sunulduğundan iş bu talep yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, diğer zarar kalemi ise eser sözleşmesinden kaynakladığından TBK' nun 478. Maddesi gereği ıslah dilekçesinin beş yıllık zamanaşımı süresi içerisinde sunulduğu görülmekle bu talep yönünden zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenler ile, davacının işveren davalının yüklenici konumunda bulunduğu eser sözleşmesine yönelik mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi ve ek raporuna karşı tarafların esaslı itirazlarının bulunduğu ayrıca sunulan rapor ile değişik iş dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda ki hesaplamalar (işin tamamlanma oranı) arasında açık çelişkilerin bulunduğu, son aldırılan bilirkişi raporunda ise çelişkilerin giderildiği, davalının götürü bedelli eser sözleşmesinde işin %45 oranını tamamladığı, savunmaya konu işlemlerin işin yapılmasına engel olmadığı, davacı tarafından yapılan ödemelerin sözleşmede kararlaştırılan şekilde yapılmamasına karşılık davalının ödemelere ihtirazi kaydının bulunmadığı, davalının tamamlanan iş karşılığı 201.780,00 TL ücreti hakkettiği, davacı işsahibi tarafından yapılan ödemelerin (150.000,00 TL) ise yüklenici alacağından az olduğu görülmekle, ödenen çek bedelleri yönünden istirdat talebinin reddine, eksik işlerin tamamlanma süresine göre davacının odaları kullanamaması nedeniyle zararının bulunduğu kanaatine varılarak iş bu zarar kalemi yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 122.360,00 TL maddi tazminatın davalıdan dava tarihi olan 20/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsil edilerek davacıya verilmesine, -davacının tazminat yönünden fazlaya ilişkin isteminin zamanaşımı nedeniyle, istirdat talebinin ise esastan reddine, 2-Alınması gereken 8.358,41 TL karar ve ilam harcının yatan 4.055,29 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 4.303,12 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 4.055,29 TL ve 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.157,00 TL posta ve diğer giderler, 1.274,90 TL keşif harcı ile 10.950,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 13.381,90 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 7.979,78 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yargılama sırasında davalı tarafından yatırılan ve harcanan 310,50 TL posta ve diğer yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 125,35 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca esastan reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, -AAÜT madde 3 gereği zamanaşımı nedeniyle reddedilen bedel yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan 8.640,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 629,76 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 930,24 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır