İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/210 E. 2024/927 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/210 Esas KARAR NO: 2024/927 DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ: 22/03/2023 KARAR TARİHİ: 14/11/2024

DAVA:Davacı vekili Mahkememize sunduğu 22/03/2023 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; 01/07/2021 tarihinde sürücü --------- sevk ve idaresinde olan ------------ Plakalı otobüs ------------ istikametinde seyir halindeyken, önünde gitmekte olan ve müvekkil ---------- sevk ve idaresindeki ----------- Sayılı plakalı aracı sollamak isterken hatalı sollama yapmış olup, müvekkili ----------- aracına soldan vurduğunu, çift hasarlı kaza meydana geldiğini ve maddi zarar oluştuğunu, meydana gelen kazanın oluşumunda sürücü ---------, K.T.K. 54. Maddesinin 1/b fıkrasına aykırı davranarak "Geçmenin yasak olduğu yerlerde önündeki aracı geçmek kuralına uymadığını ve kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, bu nedenle davalı ----------- kaza tespit tutanağı ve mevcut fotoğraflar ve kazanın oluş şekli incelendiğinde 96100 kusurlu bulunduğunu, meydana gelen olayda müvekkili --------- kusursuz olduğunu, tamir süresince aracın kullanılamamasına ve ileriye yönelik olarak değer kaybına uğramasına sebep olduğunu, açıklanan nedenlerle; müvekkiline ait araçta davalının kusurlu hareketi ile sebep olduğu kazadan kaynaklanan “değer kaybı” ve “kazanç kaybı” zararlarına ilişkin tüm kalemlerin Sayın Mahkemece tayin edilecek bilirkişiler tarafından hesaplanarak davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu beyan ile, haklı davanın kabulü ile, belirtilen ve belirtilmeyen kalemlerle ilgili fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) şimdilik müvekkiline ait ----------- plakalı araçta meydana gelen “değer kaybı" için toplamda 49,635,51-TL maddi tazminat tutarının (Davalı sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak ve “değer kaybı” kalemiyle sınırlı kalmak kaydıyla) üzere işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden; sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı ----------Ş. vekili Mahkememize sunduğu 19/04/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı nedeniyle başvurunun reddi gerektiğini, davanın hak düşürücü süre sebebiyle reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kazaya karışan ---------- plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde ----------- / ---------- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil sigorta şirketi tarafından poliçe limitinin tamamı ödenmiş olup şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ---------- numaralı hasar dosyası açıldığını, müvekkili Şirket 29.09.2021 tarihinde 43.000,00 TL araç hasarına ilişkin kaza tarihi itibariyle teminat limitinin tamamını ----------Ş.'ye ödediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araçta değer kaybı bulunmadığından başvurunun reddi gerektiğini, başvurucu tarafından müvekkili şirketin yokluğunda yaptırdığı tespitin delil niteliği olmadığını beyan ile, zamanaşımı nedeni ile davanın usulden reddini, hak düşürücü süre sebebiyle davanın reddini, poliçe limitinin tükenmesi sebebiyle başvurunun reddini, araçta değer kaybı bulunmadığından davanın reddini, KDV'den sorumlulukları bulunmaması sebebiyle davanın reddini, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmilini talep etmiştir.Davalı ----------- Mahkememize sunduğu 28/04/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: 01/07/2021 günü saat 07:40 sırasında ---------- İlçesi istikametinden gelip, ----------- Devlet Karayolunu takiben ------------ İlçesine istikametinde sevk ve idaresindeki --------- Plaka sayılı araç --------- Marka ---------- Model ticari otobüs ile seyir halinde iken ----------- Plaka sayılı----------- Model---------- Marka otomobil sürücüsü olan davalının kontrolsüz bir şekilde sağ seyir şeridi üzerinden sol şeride manevra yapması üzerine maddi hasarlı trafık kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, her ne kadar kazanın meydana gelmesinde davacının kusur ve sorumluluğu bulunmuş olsa dahi davacı tarafından iş bu dava açılmış olup, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı talep edildiğini, davanın ihbarı talebim uyarınca davanın sigorta şirketine ihbarını talep ettiğini, kazaya karışan her iki araçta sigortalı ve davanın sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, davanın sigorta şirketi olan ----------Ş'ne ihbar edilmesini talep ettiğini, süre ve zamanaşımı yönünden itiraz ettiğini, yetki ve görev yönünden de itiraz ettiğini, davanın usulden reddi gerektiğini, Asıl kusurlu olan davacı taraf araç sürücüsü olup --------- D. İş sayılı dosyasında mevcut olan kazaya ilişkin delil tespitine dair bilirkişi raporunda belirlenmiş kusur oranının hatalı olduğunu, davacının hatalı ve ani şekilde trafiği kontrol etmeksizin şerit değiştirmesi ile meydana gelen kaza arasında illiyet bağı bulunduğundan davacı taraf asli kusurlu olduğunu, davacıya ait araçta meydana gelen tüm zarar davalı sigorta şirketi tarafından eksiksiz bir şekilde tanzim edildiğini beyan ile, davanın sigorta şirketi olan ------------Ş'ne ihbar edilmesini, yersiz ve haksız olarak açılmış bulunan davanın reddini, davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve tarafına ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:---------- Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak --------- ve ---------- plakalı araçların tescil bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. ---------- müzekkere yazılarak ------------ plakalı aracın hasar geçmişinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. ---------Ş'ye müzekkere yazılarak poliçe ve hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Dava, 01/07/2021 tarihli trafik kazası sebebiyle oluşan değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, ----------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi bilirkişi mahkememize sunduğu 10/05/2024 tarihli raporunda dava konusu araç sürücüsü davacı ----------- kusursuz olduğunu, davalı sürücü ---------- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, değer kaybı yönünden; 01/07/2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin,---------- plakalı aracın sol yan kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğunu, Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; dava konusu ---------- plaka sayılı-------- marka/tip, --------- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 45.000,00 TL olabileceğini, dosya kapsamında dava konusu aracın hasar onarımının KASKO Sigortacısı ---------Ş. tarafından yapıldığı anlaşılmış olup, davalı tarafın Trafik-ZMS sigortacısı --------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde; “Müvekkilim Şirket 29.09.2021 tarihinde 43.000,00 TL araç hasarına ilişkin kaza tarihi itibariyle teminat limitinin tamamını -----------Ş.'ye ödemiştir.” ve 11.04.2023 tarihli yazısında “Dosyaya ilişkin olarak Maddi nedenli hasar dosyası için 29.09.2021 tarihinde ---------Ş. 'e 43,000.00 TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Ödemeye ilişkin dekont bankadan talep edilmiş ancak tarafımıza iletilmemiştir. 29.09.2021 tarihinde ----------Ş. 'e ---------- üzerinden yapılan 43,000.00 TL tazminat ödemesine ilişkin dekontun ilgili bankaya müzekkere yazılarak temin edilmesini talep ederiz." Şeklinde belirtildiği, belirtilen ödemeye ilişkin dosya kapsamında ödeme belgesine rastlanmamış olup, mahkeme tarafından yapılan ödemenin kabulü halinde, poliçe limitinin tükenmiş olduğu anlaşılmış ise de, delilerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamının mahkemede olduğunu, aracı kullanamamak doğan zarar yönünden; dava konusu aracın hasarının onarımı için gereken makul sürenin 20 gün olabileceğini, bu süre zarfında davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan net zararının kaza tarihi olan 01/07/2021 tarihi itibariyle 9.000,00 TL olabileceğini, sürücünün kusuruna isabet eden tutarın; 9.000,00 TL olabileceğini beyan ve rapor etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 45.000,00 TL maddi tazminat tutarının davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 26/01/2022 tarihinden itibaren, diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-45.000,00 TL maddi tazminat tutarının davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 26/01/2022 tarihinden itibaren, diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Başlangıçta peşin olarak alınan 847,66 TL harcın alınması gerekli olan 3.073,95 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.226,29 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 179,90 TL, posta ve tebligat gideri 233,75 TL, bilirkişi ücreti 3.000,00 TL, olmak üzere toplam 3.413,65 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 3.094,85 TL yargılama masrafına, peşin harç 847,66 TL, eklenerek sonuç olarak 3.942,51 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 318,80 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı ---------Ş. yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.635,51 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalı ----------Ş.'ye verilmesine, 7-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.560,00 TL'nin 1.414,31 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 145,69 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2024

Tashih Şerhi

Mahkememizin 14/11/2024 tarih, ---------- Esas----------- karar sayılı kararının 2 nolu hüküm fırkasında, "... diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, " yazılması gerekirken sehven "...diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," şeklinde yazıldığı anlaşıldığından ve bu hususun maddi hatadan kaynaklanıp mahkememizce resen düzeltilebileceği kanaatine varılarak; Mahkememizin 14/11/2024 tarih,-------- Esas-------- karar sayılı kararının 2 nolu hüküm fırkasında, "2-diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," kısmının: "... diğer davalı açısından kaza tarihi olan 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," olarak tashihen düzeltilmesine karar verildi.05/12/2024