İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/867 E. 2024/781 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/867 KARAR NO:2024/781 DAVA:Alacak DAVA TARİHİ:26/12/2022 KARAR TARİHİ:07/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şahısların Bağdat/Irak'ta yaşayan iş insanları olduklarını, 2020 yılı başlarında ülkelerinde karton bardak imalatı işine girmeye karar verdiklerini, bu işle ilgili planlarını İstanbul'da yaşayan Türk vatandaşı ...'na anlattıklarını, ... Ve Tekstil Sanayi Limited Şirketi yetkilisi ve sahibi olan ... ile birlikte iş yapmak konusunda karar verdiklerini, sosyal medya ve internet araştırmaları sonucu ... isimli bir şahsın karton bardak makinası konusunda imalatçı olduğunu öğrenerek kendisiyle görüşmek maksadıyla 2020 yılı son aylarında İstanbul'a geldiklerini, yanlarında tercüman olarak tanıdıkları olan ... de olduğu halde gidererek ve tanıştıklarını ve durumu anlattıklarını, ...'nın, bu işlerle uğraştığını bildiği davalı şirketin temsilcisi ... ile temasa geçerek tarafları bir araya getirdiğini, ...'in ... ilinde davalı şirketin yetkilisi olduğunu, bu tür makinelerin imalatı ve bazı aparatlarının takılarak farklı fonksiyonlarda üretim işlemlerini yaptırdığını beyan etiğini, neticede davacılar ... ve ... ile davalı şirket yetkilisi ...'in, yanlarında tercüman ... da olduğu halde davalı şirketin bulunduğu .../... ilçesine bahse konu makinaları görmeye gittiklerini, burada neticede 12 adet karton bardak imalat makinesi için tüm parça, aparat ve kalıplarıyla birlikte toplam 168.000,00-USD olarak anlaştıklarını, buna göre ödemelerin, sözleşmenin taraflarından biri olan davacı şirketin hesabından ...'in ve temsilcisi/yetkilisi olduğu; adına hareket ettiği davalı şirket hesabına yapılacağı, makinaların davalı şirket tarafından temin edileceği ve faturanın davalı şirket tarafından kesileceğini, teslimatın alıcılara davalı şirket tarafından İstanbul ilinde yapılacağını, bu şartarı taşıyan bir yazılı anlaşma da yapıldığını ve notere onaylatılmak üzere hazırlanarak gidildiğini, birlikte noter ücretinin fazla tuttuğu gerekçesiyle onaylatılmadan noterden ayrıldıklarını ve sözleşme metninin davalıda kaldığını, müvekkillerinin karşı tarafın iyi niyetine itimat ettiğini ve işlerin şifahi mutabakatlarla devam ettiğini, müvekkillerinin, davalının istediği şekilde 20.11.2020 tarihinde 18.500,00-USD'yi 7,80-TL kur üzerinden bozdurarak 140.398,00-TL olarak müvekkili şirket hesabından, davalı şirketin hesabına EFT havalesiyle ... numaralı IBAN hesaba gönderildiğini, yine davalıların makina bedellerinin sipariş edilen yerden getirilmesi için daha fazla ödeme gerektiğini söylemeleri üzerine, aynı hesaba 01.12.2020 tarihinde 35.000,00-USD ve 117.874,00-TL olarak 2 ayrı EFT havalesiyle ödeme yapıldığını ve ülkelerine dönerek makinaların anlaştıkları üzere yakın zamanda teslim edileceği beklentisi içine girdiklerini, ancak teslimatın geciktiğini, durumun davcılar tarafından sorulduğunda; "....az kaldı, gelmek üzere....." gibi beyanlarla davacıların umutlarını taze tutmaya ve umut dağıtmaya devam ettiğini, teslimatın yakın zamanda yapılacağını, kalan ödemenin de yapılması gerektiğini söylediğini ve alıcı davacıların güvenlerini kaybetmemeye çalışarak art niyetini perdelediğini, bunda da başarılı olduğunu ve davacı müvekkillerinin aynı hesaba, 01.04.2021 tarihinde de 39.580,00-USD daha göndermelerini sağladığını, buna ödedikleri toplam 257.000,00-TL ve 74.580,00-USD ödemeye rağmen makinaların hala teslim edilmeyince davacı müvekkillerinin ilk yüzleşmeden yaklaşık 8 ay sonra İstanbul'a ilk geldikleri gibi ...'nın İkitelli'deki iş yerine giderek makinelerin akıbetini sorduklarını, yanlarında ... telefonla görüştüklerini, onun teslimat konusunda muhataplarını ve pandeminin getirdiği zorluklardan bahsetmesi nedeniyle, davacıların Yasin'le tekrar konuşup bu makinelere acil ihtiyaçlarının olduğunu bir an evvel temin etmeleri gerektiğini söylemeleri üzerine, tarafları tanıştıran ...'nın, kendilerine ... ilinden bu karton bardak imali makinalarından 4 adet bulup temin ettiğini, bu 4 makina için toplam 56.400,00-USD'yi peşin ve elden ..'ya vererek makinaları alıp ülkelerine döndüklerini, bu dört makinanın, önceden anlaşılan ve davalılardan temin edilecek olan makinalardan ayrık olduğunu, aradan geçen süreçte müvekkilllerinin, davalı şirkete ödedikleri toplam 257.000,00-TL ve 74.580,00-USD ödemelerine rağmen makinaları teslim alamadıklarını, davacı müvekkillerinin tanıdığı ve aynı zamanda olayın tanıklarından biri olan ... isimli arkadaşlarının da bulunduğu telefon görüşmelerinde, davalı şirket yetkilisi ...'in, davacıları kastederek borcunu inkar ettiğini ve "....istiyorlarsa beni mahkemeye versinler...." dediğini, bu aşamada davalıya sözleşmenin ifasından vazgeçip ödenen bedelin iadesine ilişkin ihtar çekmenin gereksiz olduğunun anlaşıldığını, bu ses kayıtlarının bilahare USB olarak dosyaya sunulacağını, davacıların çok defa şifahen davalıdan ya makineleri teslim etmesini, ya da ödedikleri bedeli iade etmesini talep etmişler ise de, davalının bu taleplere sessiz kaldığını ve edimini yerine getirmediğini, ayrıca davalı şirketin arabuluculuk aşamasında da borcunu inkar ederek ödediği bedelin iadesini reddettiğini, davacıların esasen 12 adet karton bardak imalat makinası için 168.000,00-USD toplam bedele anlaştıklarını, ancak aradan geçen süre zarfında makinaların değerinin gerek TL bazında ve gerekse USD bazında arttığını, Yargıtay'ın denkleştirici adalet ilkesi çerçevesinde müvekkillerinin faiz ve döviz farkı ile karşılanamayan zararlarının önlenmesi için öncelikle makinaların satış bedelini ödediği için yine makinaların satış değerinin güncel miktarı kadar ödeme talep etmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile 168.000,00-USD tutarlı miktarın denkleştirici adalet ilkesi ile ödenmesini; mahkememizce bu taleplerinin kabul edilmemesi durumunda terditli olarak 257.000,00-TL ve 74.580,00-USD'nin ödeme tarihindeki lehlerine olan kur farkı ile davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesini, fazlaya ilişkin hakları ile sair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ,şimdilik 1.000,00-USD (1.000,00-USDx18,65-TL=18.650,00-TL harca esas değer üzerinden) ve 100.000,00-TL'lik bölümünün davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesini; bu bedele ödeme tarihleri olan 20.11.2020 tarihinden itibaren reeskont faizi işletilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafça talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, ayrıca taraflar arasında imzalanmış bir yetki sözleşmesi olmadığından, yetkili mahkemenin ... ticaret mahkemesi olduğunu, davacılar tarafından sunulan dava dilekçesinde bildirilen delillerde, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye bile yer verilmediğini, bu durumun bile, davacıların müvekkilinden doğmuş olan haklı bir alacağının bulunmadığını gösterdiğini, dava dilekçesinde davacı tarafça, müvekkili şirkete 257.000,00-TL ve ayrı olarak 74.580,00-USD ödeme yapıldığından bahsedilmekte olduğunu, bahse konu olan bu bedellerin ödenmesi sürecinde ise bu durumlara tanık olan birtakım sözde kişilerin tanık olarak dinlenmesinin talep edildiğini, ancak bu hususun yazılı ve kesin delille ispat edilmesi gerektiğini, zira davacı tarafça gönderilen ödemelerde herhangi bir açıklamanın mevcut olmadığını, bu durumda iddia edildiğinin aksine, yapılan bu ödemelerin 12 adet bardak makinesinin teslimine matuf olduğundan bahsedilemeyeceğini, bu iddiaya ilişkin olarak tanık dinletilmesine muvafakatlerinin bulunmadığını, salt davacılar tarafından para gönderilmiş olmasının, davacı tarafı müvekkili şirketten alacaklı hale getirmeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddini; aksi kanaatte olunması durumunda ise davanın esastan reddini ve davacılar aleyhine dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasında yapılan karton bardak makinesi alımına ilişkin anlaşma gereği davalı şirket tarafından makinelerin teslim edilmediğinden bahisle, anlaşma gereği ödenen meblağın denkleştirici adalet ilkesi kapsamında; bu talebin reddi durumunda ise terditli olarak ödenen meblağın doğrudan tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememiz dosyası öncelikle, 1.000,00-USD üzerinden açılmış ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 23/01/2024 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline, ıslah dilekçesi sunmak ve harcını yatırması bakımından 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde ıslah hakkını kullanmış sayılacağının ve ıslah yapılmamış gibi davaya devam olunarak karar verileceğinin ihtarına" ve duruşmanın 23/01/2023 tarihinde saat 11:30'a bırakılmasına karar verilmiş olup, davacı vekili 02/02/2024 tarihli dilekçesi ile davasını bilirkişi raporu doğrultusunda 59.465,79-USD ıslah ederek ıslah tarihi itibariyle eksik 30.946,96-TL ıslah harcını ikmal etmiş ve toplam dava değeri 60.465,79-USD'ye ulaşmış, mahkememizin 05/02/2024 tarihli ara kararı ile; "Davacı vekilinin, 59.465,79 USD üzerinden hesaplanan 30.946,96-TL harcı yatırdığı anlaşılmakla, harçlandırılan dava değeri dikkate alınarak dosyanın heyete alınmasına" karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur. Mahkememizce davacılar tarafından yatırılan tutarları gösterir banka hesap ekstreleri, dekontlar, taraflar arasındaki yazışmalar, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin BA-BS formları, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla, mali müşavir bilirkişiden davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle rapor, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla, mali müşavir bilirkişiden davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle rapor, mahkememiz dosyası kapsamında muhasebe ve finansman öğretim üyesi bilirkişiden davacı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle rapor ve ek rapor temin edilmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla mali müşavir bilirkişi ... tarafından, davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenen 31/05/2023 havale tarihli rapor ile; davalı şirketin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı ve usulüne uygun tutulduğu, 2021 yıl sonu itibariyle davacı şirketin 11.800,00-TL borçlu olduğu, mal teslimine ilişkin herhangi bir belgenin dosya kapsamında yer almadığı için mal teslimine ilişkin bir tespitin yapılamadığı tespit edilmiştir. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla mali müşavir bilirkişi ... tarafından, davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenen 15/08/2023 tarihli rapor ile; davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerini usulüne uygun ve süresi içinde tasdik ettirmiş olduğu ve delil niteliğine haiz olduğu, 2020 yılında davacının takip edildiği alınan sipariş avansları hesabının 31/12/2020 tarihi itibariyle bakiyesinin 390.496,00-TL olduğu, dosya kapsamında bulunan havale dekontlarının, davalının ticari defter kayıtlarında usulüne uygun olarak muhasebeleştirildiği, 2020 yılında alınan sipariş avansı olarak kaydedilmiş bulunan 390.496,00-TL'lik tutarın alacak olarak kaydedildiği, davalının davacıya 2021 yılında 2 adet e-arşiv fatura düzenlediği ve faturalar toplamının 402.296,00-TL olduğu, davalı tarafça düzenlenen faturaların herhangi bir taşıma belgesiyle ilişkilendirilmediği, davalı tarafça düzenlenen ve karton bardak imali makinelerinden 4 adet bulup temin etmesine ilişkin olduğu beyan edilen fatura içeriğini, kağıt bardak makinesi 4 adet şeklinde olduğu, davalı tarafça beyan edilen makinelerin, davalının sözü geçen faturasında yer alan makineler olduğunun takdirinin mahkememizde olduğu, davacı tarafça, davalı tarafın ticari defter kayıtlarında yer alan 390.496,00-TL'lik banka havaleleri dışında ödeme belgesi sunmadığı, davacının takip edildiği hesabın 31/12/2021 tarihi itibariyle bakiyesinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkememiz dosyası kapsamında muhasebe ve finansman öğretim üyesi Doç. Dr. ... tarafından, davacı şirket defter ve kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenen 06/12/2023 havale tarihli rapor ile; davacı şirketin usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu, 26/12/2022 dava tarihi itibariyle davacının, davalıdan 60.465,79-USD alacaklı olduğu tespit edilmiş, 22/07/2024 havale tarihli ek rapor ile; ilgili vergi dairesi müdürlüklerince dosyaya gönderilen taraf şirketlerin BA ve BS formlarının davalı tarafından davacıya 2 adet fatura karşılığında satış yapıldığını göstermekte olduğunu ve kök rapordaki mali tespiti teyit ettiği, kök rapordaki görüşün değiştirilmesini gerektiren bir hususun bulunmayıp, 26/12/2022 dava tarihi itibariyle davacının, davalıdan 60.465,79-USD alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça her ne kadar yetki itirazında bulunulmuş ise de, dava konusunun para alacağı olması, HMK'nın 10 ve TBK'nın 89. maddeleri uyarınca davacı alacaklının yerleşim yerinde de dava açılabileceği, davacı şirketin yerleşim yerinin Şişli/İstanbul olması ve mahkememiz yetki alanında kalması nedeniyle, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir. Davalı tarafça her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki sözleşmesel hukuki ilişkinin 2020 yılında başlaması, 6098 Sayılı TBK'nın 146. maddesi uyarınca sözleşmeye dayalı alacak talebinin 10 yıllık zamanaşımı tabi olması, dava tarihi 26/12/2022 tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına da itibar edilmemiştir. Mahkememizde tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; dosya kapsamına alınan faturalar, BA/BS formları, taraf ticari defterleri, banka hesap hareketleri ve ödeme makbuzları dikkate alındığında, davacı ... Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında mal(makine) alımı satımı hususunda bir sözleşme kurulduğu, davalı tarafça davacı adına fatura düzenlendiği, faturaların taraf defterlerine kayıt edildiği, BA/BS formları ile ilgili vergi dairelerine bildirildiği, davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı tarafa ödemeler yapıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına sunulan deliller ile, satışı kararlaştırılan makinelerin davalı tarafça davacıya teslim edilmiş oldukları ispat edilememiştir. Sadece fatura düzenlenmesi malın teslim edildiğini ispat eden bir delil olmayıp, malları teslim ettiğini ispat etme yükü altında bulunan davalı tarafça, dosyaya başkaca da bir delil sunulmuş değildir. Bu durumda davacı tarafın sözleşmeden dönme hakkı mevcut olup, mal bedeli olarak ödediği parayı geri isteyebilecektir. Dosya kapsamında temin edilen 06/12/2023 tarihli rapor ve 22/07/2024 tarihli ek rapor ile davacı ... Ltd. Şti.'nin davalıdan talep edebileceği alacak miktarı 60.465,79-USD olarak belirlenmiş olup, denetime elverişli bu rapor ve ek rapor Mahkememizce hükme esas alınmıştır. Bu itibarla, davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça, davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürüldükleri ispat edilemediğinden, tahsiline karar verilen alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir. Davacılar ... tarafından da davalı hakkında dava açılmış ise de, bu davacıların davalı ile kurulan sözleşmenin tarafı oldukları hususunun ispat edilememesi ve banka kayıtlarından bu davacılar tarafından davalıya gönderilen bir para bulunmadığının anlaşılması karşısında, bu davacılar tarafından davalı hakkında açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacılar ... tarafından davalı hakkında açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı hakkında açılan davanın KABULÜ ile, 60.465,79-USD alacağın 26/12/2022 dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacı ... Ltd. Şti.'ne verilmesine, 3-Alınması gerekli 131.892,85-TL karar ve ilam harcından, davacılar tarafından yatırılan 2.026,50-TL peşin harç ve 30.946,96-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 32.973,46‬-TL'nin mahsubu ile, bakiye 98.919,39‬-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacılar tarafından yatırılan toplam 32.973,46‬-TL harcın, davalıdan alınarak davacı taraflara verilmesine, 4-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.200,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı ... Limited Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 272.387,84-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı ... Limited Şirketine verilmesine, 6-Davalı taraf, davacılar ... tarafından açılanda davada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin, davacılar ...'dan alınarak davalı tarafa verilmesine, 7-Davacılar tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 3.215,25‬-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.795,95‬-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacılar tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2024 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır