İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/131 E. 2024/551 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2018/131 Esas KARAR NO :2024/551 DAVA:İstirdat DAVA TARİHİ:08/02/2018 KARAR TARİHİ:09/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin iş yerinde 26 Ekim 2017 tarihinde geceleyin kasa patlatmak suretiyle hırsızlık yapılarak meşru hamili olduğu 18 adet çek çalındığını, bu çekler hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinde çek iptali davası açılmış ve tedbiren ödeme yasağı kararı alındığını, Ticaret sicil gazetesinde 3 adet ilan da yaptırıldığını, çalınana çeklerden biri muhatap bankaya ibraz olunduğunu arkasına tedbir kararı şerhi düşüldüğünü fakat davalının .... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin iş yerinden hırsızlık suretiyle imzasız çalınan çek hakkında açılan .... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibi hakkında HMK uyarınca teminatsız ve makul bir teminat ile öncelikle icranın durdurulması tedbir kararı verilmesine akabinde yapılacak yargılama neticesinde işbu çekin taraflarına iadesine karar verilmesi ve yargıla giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesine talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket takip konusu çeki usul ve yasaya uygun bir şekilde ...'dan ciro aldığını, takip konusu çek üzerinde ...'dan önce ... Hırd. Toptan Alım Satımı-..., ... Tekstil-... cirosu bulunmakta olup çek ... Tekstil Sanayi Ve Ticaret A.ş. Tarafından keşide edildiğini, müvekkilinin çekin iyiniyetli son hamili olduğunu, takip konusu çek vadesinde ve tutarında ödenmediğini, bu sebeple cirantalar ve keşideci aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından çek üzerindeki imzalara ilişkin imza itirazında bulunulmadığını, müvekkilinin, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğine maddesine uygun şekilde dava konusu çeki devraldığını, çekte cirosu dahi bulunmayan davacının çeki zayi ettiğine ilişkin iddiaları müvekkilinin ihtiyati haciz kararı alıp takip başlatmasına engel olmadığını, davacı vekilinin istirdat talebi usul, yasa ve yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, herhangi bir hukuki dayanağı bulunmayan iddialar içerdiğini, bu sebeplerle davacı vekilinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan, haksız davasının reddini, müvekkilinin alacağına kavuşmasını engelleyerek mağduriyetine neden olan icranın durdurulması tedbir kararının kaldırılmasını yargıtay içtihatlarına aykırı davasının reddine, icranın durdurulması tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak yapılan çekten dolayı davalının meşru hamil olup olmadığı, çekin istirdatın mümkün olup olmadığı, ibaret olduğu anlaşılmıştır. DELİLLER; .... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesine, .... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak evrak asılları celp edilmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... ile ...'a ait ifade tutanağı celp edilmiştir. ...Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... sayılı soruşturma dosyası celp edilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 29/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı faktoring şirketinin ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı faktoring şirketinin dava konusu keşideci ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş tarafından dava dışı ... Tekstil emrine keşide edilen ... seri numaralı, 20.01.2018 vadeli, 20.000,00-TL tutarlı, ... Bankası A.Ş.-... Şubesi çekini usulüne uygun faktoring işlemleri sonucunda elde ettiği ve iktisabında kötüniyetli sayılamayacağı, davacının rızası hilafına elinden çıktığı anlaşılan dava konusu çekin akıbetine, bedelinin tahsiline, icra işlemlerine vs. ilişkin kararların Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde bulunduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava çek istirdatı davasıdır. Dava konusu çek incelendiğinde; ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... seri nolu, 20/01/2018 keşide tarihli, 20.000,00 TL'lik çekin keşidecisinin dava dışı ... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş, lehdarının dava dışı ... Tekstil olduğu, arka yüzünde sırasıyla lehdar ... Tekstil, ...-... Hırd. Toptan Alım Satımı, ... ve en son davalı ... olduğu görülmüştür. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce alınan 29/08/2022 bilirkişi raporunda sonuç olarak;Davalı faktoring şirketinin ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı faktoring şirketinin dava konusu keşideci ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş tarafından dava dışı ... Tekstil emrine keşide edilen ... seri numaralı, 20.01.2018 vadeli, 20.000,00-TL tutarlı, ... Bankası A.Ş.-... Şubesi çekini usulüne uygun faktoring işlemleri sonucunda elde ettiği ve iktisabında kötüniyetli sayılamayacağı, davacının rızası hilafına elinden çıktığı anlaşılan dava konusu çekin akıbetine, bedelinin tahsiline, icra işlemlerine vs. ilişkin kararların Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde bulunduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından dava konusu edilen ve müşterisi tarafından verilen çekin kargoda çalındığını iddia ederek çek istirdatını istemiştir. Davalı çeki faktoring işlemi kapsamında müşterisinden alındığını ve iyiniyetli hamil olunduğu iddia etmiştir. Bilirkişi tarafından incelenen davalı kayıtları ve belgelerine göre; davalı ... şirketi ile dava dışı ... arasında 500.000,00 TL limitli faktoring sözleşmesi imzalandığı, ...'un ...-... Hırd. Toptan Alım Satımı'na 02/11/2017 tarihinde 20.002,18 TL'lik fatura kestiği, faturanın irsaliyeli fatura olduğu, dava konusu çeki ...'in ...'a ciroladığı dava konusu çekin ödeme araçları tevdi bordrosu ile davalıya teslim ediliği anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan incelemede davacının dava dışı çekte cirosu bulunan ... Tekstil ile ticari ilişkisinin varlığı ve dava konusu çekin davacıya verildiğine dair tahsilat makbuzunun bulunduğu tespit edilmiştir. Dava konusu çek ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.(eski esas ...) sayılı dosyası ile 20.000,00 TL asıl alacak, 64,11 TL işlemiş faiz, 2.000,00 TL % 10 karşılıksız çek tazminatı, 60,00 TL komisyon, 100,20 TL ihtiyati haciz masrafı, 485,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 22.709,31 TL alacağı için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu çek keşidecisi ve çekte cirosu bulunan ... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş, ..., ..., ... aleyhine 02/02/2018 tarihinde takip başlatılmıştır. Keşideci ... Tekstil San. ve Tic A.Ş. tarafından 08/02/2018 tarihinde ihtirazı kayıtla ödeme yapıldığı yapıldığı anlaşılmıştır. TTK 790. maddesinde; " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır." hükmü düzenlenmiştir. TTK 792. maddesinde ‘"çek herhangi bir surette hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir. TTK 801.maddesinde; " Cirosu kabil bir çeki ödeyecek olan muhatap, cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir." hükmü düzenlenmiştir. TTK 687.maddesinde;" Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi adasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez, meğerki hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." hükmü düzenlenmiştir. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2. Maddesinde '' Faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.'' hükmü düzenlenmiştir. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. Maddesi’nde; ‘Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktöring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktöring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki faktöring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.’ hükmü düzenlenmiştir. Davalı tarafın yükümlülüğü 6361 sayılı yasa hükümlerine uygun temliki sağlamak ve çekin ciro silsilesinin TTK 801. maddesine uygunluğunu denetlemektir. Davacı çekte hamil olduğunu iddia etmekte olup çekte kaşe ve imzası bulunmamaktadır. TTK 790. maddesindeki " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır." düzenlemesi karşısında ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı bu hali ile ciro silsilesi müteselsil ve birbirini takip ettiğinden, şeklen düzgün olduğu anlaşılmıştır. Davalı taraf, ciro silsilesi şeklen düzgün olan çeki, dava dışı ... ile imzalanan faktoring sözleşmesi, irsaliyeli fatura, ödeme araçları tevdi bordrosu ile teslim aldığından, yasaların kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirdiği anlaşılmıştır. TMK 3. maddesinde; "Kanunun iyi niyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyi niyettir. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyi niyet iddiasında bulunamaz."hükmü düzenlenmiştir. Davalı taraf iyi niyetli olduğunu savunmuş olup, davalının kötü niyetli olduğunu kanıtlama yükümlülüğü davacı tarafa aittir. TTK 687 maddesi'' (1) Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmünü içermektedir. Her ne kadar davacı vekili tarafından dava açıldıktan sonra davaya konu çek cirantaları olan ...-... Hırd. Toptan Alım Satımı ve ...'un davaya dahil edilmeleri talep edilmiş ise de; açılmış bir davaya teşmil yolu ile üçüncü bir kişinin davalı sıfatı ile dahil edilmesi mümkün olmadığı gibi zorunlu dava arkadaşlığı hali dışında davacı tarafın istemi ile "ıslah" yoluyla dahi olsa, davada taraf artırılması dava dilekçesinde yer almayan başka gerçek ya da tüzel kişilerin davaya dahil edilmesi usulen mümkün olmadığından, çekteki cirantalar arasında zorunlu dava arkadaşlığı da bulunmadığından, davacı vekilinin davaya konu çek cirantaları olan ...-... Hırd. Toptan Alım Satımı ve ...'un davaya dahil edilmeleri talebinin reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/19828 Esas- 2017/6475 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Her ne kadar davacı vekili tarafından ceza soruşturmasının sonucunun beklenilmesi talep edilmiş ise de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasında davalı faktoring şirketi ya da çalışanları hakkında yürütülen bir soruşturma bulunmadığından, cirantalar hakkında soruşturma/kovuşturma yürütülmesi ya da sonuçlandırılması tek başına faktoring şirketinin kötü niyetli olduğunu ispatlayamayacağından, ceza soruşturma dosyasının sonucunun beklenilmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce Finansal Kurumlar Birliğine müzekkere yazılarak ... VKN'lı ... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş'nin keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... seri numaralı 20/01/2018 keşide tarihli ve 20.000,00 TL bedelli çeke dair birliğe ulaşmış bir çalıntı bildirimi olup olmadığı, varsa bildirim üzerine üyelerine bildirimde bulunup bulunmadığı sorulmuş, Finansal Kurumlar Birliği yazı cevabında dava konusu çekle ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığından bahisle cevap verilmiştir. Tüm yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde keşideci ile önceki hamiller arasındaki ilişkilere dayalı def'iler iyiniyetli yasal hamil olan Faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğinden, yine çekin rıza dışında elden çıktığından bahisle çek iptali talepli dava açılarak ödeme yasağı tesisine ilişkin dava, hasımsız açıldığından, davalı davanın taraf olmadığından, yine çek iptaline ilişkin davanın 01/11/2017 tarihinde açılıp, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından dava konusu çekle ilgili müzekkerenin 09/11/2017 tarihinde yazılıp banka tarafından müzekkerenin 23/11/2017 tarihinde tebliğ alındığı belirtilmiş olması, faktoring işleminin 15/11/2017 tarihinde yapılması karşısında mahkemece ödeme yasağına ilişkin müzekkere henüz bankaya tebliğ olup işleme alınmadan faktoring işleminin yapılmış olması birlikte gözetildiğinde, faktoring işleminin çeke dair ödeme yasağından haberdar olmasına karşın işlem yaptığından bahsedilemeyeceğinden, bu sebeple çeki elinde bulunduranın çekten kaynaklanan haklarına dayanarak çeki bankaya ibrazına, tahsili mümkün olmadığında takip yapmasına engel olmadığından, açıklanan tüm bu hususlar hamilin kötü niyetli olduğunu göstermeyeceğinden, faktoring şirketinin çeki kötü niyetli iktisap ettiğine dair dosyada yeterli delil bulunmadığından (aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2022/1344 esas, 2024/563 karar sayılı 21/03/2024 tarihli kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2023/1615 esas, 2024/258 karar sayılı 06/02/2024 tarihli kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2021/796 esas, 2023/1476 karar sayılı 30/11/2023, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2023/499 esas, 2023/1490 karar sayılı 30/11/2023 tarihli kararı) davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın REDDİNE; 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 341,55 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 86,05 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 20.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, 4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır