İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/587 E. 2025/444 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/587 Esas KARAR NO : 2025/444 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/10/2024 KARAR TARİHİ : 20/06/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 04/10/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ülke çapında 350 bayisi bulunan, sektörünün muteber bir üyesi olduğunu, taraflar arasında arasında akdedilen sözleşmeye binaen ticari faaliyetine başladığını, zamanla davalının davacıya olan borçlarını ödemekte gecikmeye ve dahi ödememeye başladığını, davacı şirketin yetkililerince defalarca kere ihtar edilmesine rağmen davalının sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sonuçta davalının muaccel borcunu ödemekten imtina ettiğini, bu sebeple muaccel alacağın tahsili amacıyla aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile iilamsız icra takibi ikame edildiğini, davalının da icra takibine konu borca haksız ve mesnetsiz itiraz ederek takibi durdurduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davalının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına konu itirazının iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, takip tarihi itibariyle takibin devamına, borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama harç ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü. DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ... 2. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: 08/04/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "1. Davacının ve davalının elektronik ortamda tutulan e mühürlü yevmiye ve kebir defterinin Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yasal süre içerisinde yüklendiği, kebir ve yevmiye defterinin birbiriyle uyumlu olduğu, defterler üzerinde denetim ve tespit yapmaya elverişli olduğu, muhasebe ve teknik usullerine uygun tutulduğu, defterlerin kesin delil niteli taşıması hususu ise Sayın Mahkemenizin Tamamen Takdirindedir. 2. Davacıyla davalı arasındaki ticari ilişkinin davacı ile davalı arasında akdedilen gaz satış sözleşmesine binaen davacı davalıya gaz satışı yaptığı, davalının ise ödemeler gerçekleştirdiği, 3. Davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri 2024 yılı defter ve kayıtlarına muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak işlediği, davacının eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan ve ödemelerden sonra 19.08.2024 icra takip tarihi itibariyle 110.389,70- TL defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı gözüktüğü, 4. Davalı şirketin davacı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri 2024 yılı defter ve kayıtlarına, muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak işlediği, davalının eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan ve ödemelerden sonra 19.08.2024 icra takip tarihi itibariyle 110.389,70- TL defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı gözüktüğü, 5. Huzurdaki davada davacı toplam; 110.388,84 TL cari hesap alacağına ve 7.199,47 işlemiş faize 19.08.2024 tarihinde ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Sayılı Dosyası ile davacı tarafından icra takibi başlatıldığı görülmüş olup, Davacının alacağının defterlerinde icra tarihi itibariyle tespit edildiği ancak takip tarihinden sonra davalının 73.382,40-TL iade faturası düzenlediği, iade faturasının cari hesap alacağından takas-mahsup işlemi uygulandığında davacının takip tarihindeki alacağından 37.007,30 TL kaldığı, İşlemiş faiz talebinin ise cari hesap bakiyenin hesap ekstresiyle birlikte davalıyı temerrüde düşüren ihtarnamenin dosya içeriğinde görülemediğinden cari hesap temerrüt tarihi belirsizliği nedeniyle talebin doğruluğu hesap edilemediği, takip tarihinden sonra talep edilen işlemiş faiz ve fer’ilerine ilişkin tüm alacak taleplerinin hukuki değerlemesi ve nihai takdiri Sayın Hakimliğinize bırakıldığı, 6. Tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, bayilik sözlemesine aykırılık nedeni ile tazminat davasıdır. Huzurdaki davada taraflar arasındaki bayilik sözleşme gereği davalıya mal verildiği iddia edilmiş, davacı yanca verilen mal ve hizmet karşılığı hazırlanan faturaların davalı yana tebliğ edildiği, davalı yanca faturaların ödenmediği ve uyuşmazlığın bu ilişkiden kaynaklı fatura alacağına dayandığı anlaşılmaktadır. Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda davacı yana hiçbir borcunun olmadığı gerekçesiyle alacağa itiraz etmiş, huzurdaki davada davalı yan cevap dilekçesi ise sunmamıştır. Bu durumda ispat yükü davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki ve anlaşma gereği mal ve hizmetin verilip verilmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir. HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.... K. ... sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir. Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, davacı vekilinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiş, aynı hususta davalı yana tebliğ ile ihtarat yapılmış, ancak buna rağmen ticari kayıtları sunulmadığından, davalı yanın ticari kayıtları ibrazdan kaçındığı kabul edilmiştir. Nitekim dosyamıza sunulan 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; "Davacının ve davalının elektronik ortamda tutulan e mühürlü yevmiye ve kebir defterinin Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yasal süre içerisinde yüklendiği, kebir ve yevmiye defterinin birbiriyle uyumlu olduğu, defterler üzerinde denetim ve tespit yapmaya elverişli olduğu, muhasebe ve teknik usullerine uygun tutulduğu, davacıyla davalı arasındaki ticari ilişkinin davacı ile davalı arasında akdedilen gaz satış sözleşmesine binaen davacı davalıya gaz satışı yaptığı, davalının ise ödemeler gerçekleştirdiği, davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri 2024 yılı defter ve kayıtlarına muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak işlediği, davacının eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan ve ödemelerden sonra 19.08.2024 icra takip tarihi itibariyle 110.389,70- TL defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin davacı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri 2024 yılı defter ve kayıtlarına, muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak işlediği, davalının eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan ve ödemelerden sonra 19.08.2024 icra takip tarihi itibariyle 110.389,70- TL defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı gözüktüğü, huzurdaki davada davacı toplam; 110.388,84 TL cari hesap alacağına ve 7.199,47 işlemiş faize 19.08.2024 tarihinde ... 2.İcra Müdürlüğünün ... Sayılı Dosyası ile davacı tarafından icra takibi başlatıldığı görülmüş olup, davacının alacağının defterlerinde icra tarihi itibariyle tespit edildiği ancak takip tarihinden sonra davalının 73.382,40-TL iade faturası düzenlediği, iade faturasının cari hesap alacağından takas-mahsup işlemi uygulandığında davacının takip tarihindeki alacağından 37.007,30 TL kaldığı," tespiti yapılmıştır. Hazırlanan rapor tebliğ edilmesine rağmen taraflarca itiraz edilmediği görülmekle bilirkişi raporu kapsamında davanın kısmen kabulüne, dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE, Davalının ... 2.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 37.007,30 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihi olan 16/08/2024 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi üzerinden devamına, fazlaya ilişkin 21.988,61 TL istemin REDDİNE, 2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE, 3-Alınması gereken 2.527,97 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 1.007,51 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.520,46 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 1.007,51 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 21.988,61 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.438,40 TL'sinin davalıdan 881,60 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına, 8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 14.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 95,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 14.583,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 9.147,96 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.20/06/2025 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır