İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/290 E. 2024/594 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/290 Esas KARAR NO : 2024/594 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 26/04/2022 KARAR TARİHİ : 08/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yetkili satıcılık ilişkisi esas alınarak davalı firmanın ticari yatırımlarına destek olmak amacı ile finansman desteği ve koşullarını içeren 23/12/2014 tarihli Standardizasyon Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereği müvekkili şirket tarafından davalı firmaya satışlarını artırması için destek olmak üzere 450.000,00 TL peşin ödeme yapıldığını, yine aynı amaçla sözleşme ile aynı tarihte imza altına alınan iare senedi ile müvekkili şirket tarafından çeşitli ekipman ile birlikte ... markasını taşıyan tabela dahil reklam ve tanıtım malzemelerinini davalı firmaya ödünç olarak verildiğini, sözleşme gereği davalı firmanın müvekkili şirkete çeşitli yükümlülükleri bulunduğunu ancak davalı firmanın sözleşme gereği sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı yetkili satıcıyı yükümlülüklerin yerine getirmesi konusunda uyarmak üzere ... 31. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı şirketin bu yaklaşımlara kayıtsız kaldığını, herhangi bir cevap alınamadığını, açıklanan nedenlerle ... 35. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davalı yan aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin davacınını talebi üzerine sözleşmeye uygun olarak söz konusu nakdi destek için 450.000,00 TL+KDV tutarındaki faturayı düzenleyerek davacı şirkete gönderdiğini ancak davacı şirketin dava dilekçesinde belirttiğinin aksine bu tutarı peşin olarak ödemediğini, bu faturayı davalı müvekkilinin cari hesabına virman yaptığını ve müvekkili tarafından davacı şirketten lastik satın aldıkça bedeli bu tutardan düşüldüğünü, davacı şirketin müvekkili şirkete peşin ve nakdi bir desteğinin olmadığını, müvekkili şirketin asgari alım taahhütlerini yerine getirmediği iddialarının doğru olmadığını, müvekkilinin sözleşmeye aykırı ve kötü niyetli davrandığına dair iddiaları kabul etmediklerini, cezai şart koşullarının oluşmadığını, cezai şart faturasında KDV talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, itirazın kabulü ile takibin iptaline, davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi raporu, taraflar arasında imzalanan Standardizasyon Sözleşmesi, ihtarnameler, ... 35. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. 12.12.2023 tarihli SMMM bilirkişi raporunda; Davacı şirketin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, ibraz edilen 2014-2022 yılları arasına ilişkin ticari defterlerin HMK m.222/1-4 ve 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesinin üçüncü fıkra hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, yevmiye ve defteri kebir kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, usul yönünden davacı ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür. 24.12.2014 tarihinde davalı şirketin ... NOLU fatura numaralı, “Standardizasyon ve Ekipman Destek” açıklamalı KDV dahil 383.500 TL + 147.500 TL = 531.000 TL’lik fatura tanzim ettiği iş bu faturanın davalı cari hesabına alacak kaydedilerek borcundan mahsup edildiği, Davacı şirketin 08.04.2021 tarihinde davalı şirket adına tanzim ettiği, ... fatura numaralı, “Standardizasyon Sözleşmesi – Ceza” açıklamalı ile KDV dahil 531.000 TL’lik takibe konu ettiği faturanın da davalı cari hesabına borç olarak kaydettiği, EK-2 ve EK-3 de belirtilen makine ve ekipmanların teslim tutanaklarının davalı şirket kaşe ve imzası ile teslim edildiği, davalı tarafından işbu ekipmanların iade edildiğini gösteren iade tutanağının olmadığı, 23.12.2014 tarihinde Standardizasyon Sözleşmesine göre satışı yapılan tüm ürünler dikkate alındığında davacının toplamda taahhüt miktarından 10.804 adet fazla satış yapıldığı, ANCAK, sadece kamyon lastiği dikkate alındığında davacının toplamda taahhüt miktarından 15.916 adet daha az satış yapıldığı görülmüştür. SMMM ile birlikte görevlendirilen ... 10.12.2023 tarihli ayrık raporunda; "Davalı tarafın alım taahhüdüne aykırı davranmış olduğu ihtimalde davacının davalıdan ceza koşulu talep edebileceği, ceza koşulunun sözleşmede 450.000 TL olarak kararlaştırılmış olduğu, Davacının sistemi kapatarak 2019 yılı başında davalının mal alımına engel olup olmadığının ispata muhtaç olduğu, Taraflar arasında alım taahhüdü adetinin değiştirilmiş olup olmadığının Sayın Mahkemenin takdirlerinde oluğu," 19.05.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Kök raporda irdelenmiş olduğu üzere taraflar arasındaki sözleşmede, sözleşmenin konusunun her türlü mülkiyeti ve/veya kullanım hakları Pirelli'ye veya grubuna bağlı diğer iştiraklere ait olan çeşitli markalarda, çeşitli tip ve ebatta her türlü araç lastiği olduğu düzenlenmiştir. Heyete eklenen teknik bilirkişi dava konusu lastiklerin işaretlemeleri incelendiğinde bu lastiklerin kamyonet lastiği olduğunu tespit etmiştir. Yine mali raporda davalı şirket kayıtların incelenmiş ve davalının alım taahhüdüne aykırı davranmaksızın fazladan alım yapmış olduğu tespit edilmiştir. Bu mali ve teknik tespitler neticesinde davacının davalıdan ceza koşulu talep etmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir." 22.09.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Satış listesinde yer alan ürünlerin Standardizasyon Sözleşmesi'nin ek-1 özel şartlar maddesinde taahhüdü yapılan ürünler ile satış miktarları (beyana istinaden) aşağıdaki gibi karşılaştırılmıştır. Davalının KAMYON LASTİĞİ cinsinden toplamda taahhüt miktarından 22.258 adet daha az alım yaptığı görülmüştür. Kök raporda irdelenmiş olduğu üzere taraflar arasındaki sözleşmede, sözleşmenin konusunun her türlü mülkiyeti ve/veya kullanım hakları Pirelli'ye veya grubuna bağlı diğer iştiraklere ait olan çeşitli markalarda, çeşitli tip ve ebatta her türlü araç lastiği olduğu düzenlenmiştir. Dosya üzerinde yeniden yapılan incelemede KAMYON LASTİĞİ miktarlarının aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olduğu tespit edilmiştir. Yine mali raporda davalı şirket kayıtların incelenmiş ve davalının KAMYON LASTİĞİ cinsinden alım taahhüdüne aykırı şekilde 22.258 adet eksik alım yapmış olduğu tespit edilmiştir. Bu mali ve teknik tespitler neticesinde davacının davalıdan ceza koşulu talep etmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir. SONUÇ: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davalı tarafın KAMYON LASTİĞİ cinsinden alım taahhüdüne aykırı davranmış olduğu, bu nedenle davacının davalıdan ceza koşulu talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmış olup" Tespitlerine yer verilmiştir. GEREKÇE: Dava, sözleşmenin ihlalinden kaynaklı cezai şart bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki "Standardizasyon Sözleşmesi" 23.12.2014 tarihli, 5 yıl süreli sözleşme imzalanmıştır. Davalı sözleşme ile sözleşmeye ekli özel şartlarda (Ek-1) her türlü araç lastiği alma borcu altına girmiştir. Davacı sözleşmeye ekli listede yer alan ekipmanı ödünç verme borcu altına girmiştir. Sözleşmenin 4.1 maddesinde satın alma taahhüdü dahi tüm taahhüt ve yükümlülüklerin kısmen veya tamamen yerine getirilmemesi halinde 450.000 TL tutarında cezai şart ödeneceği kararlaştırılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme beş yıl süreli olarak düzenlenmiş olup sözleşmede en az altı ay önceden bildirim yapılmadıkça sözleşmenin aynı koşullarda yenilenmiş sayılacağı da düzenlenmiştir. Davacı taraf henüz beş yıl dolmadan (sözleşme süresi 23.12.2019 tarihinde sona ermektedir) davalıya gönderdiği 28.3.2019 tarihli noter ihtarında beş yıl içinde eksik alım yapılmış olduğu, eksik alım adetinin 24.323 olduğu belirtilerek şimdilik üç ay içinde 12.162 adet alınması, ödünç verilen taşınırın iadesini istemiştir. Sonrasında 14.4.2021 tarihinde davalıya gönderdiği ihtarda, sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşmede yer alan ceza koşulunun ödenmesini istemiştir. ... ve buçuklu sayılar ile biten lastiklerin kamyon lastiği olduğu hususnda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme eki olan özel şartlar EK-1 de yer verilen listeye göre ... lastiklerinden her yıl 16.000 adet olmak üzere toplam 80.000 adet lastik alınacaktır. Bir yıl eksik lastik alınması halinde bir sonraki dönem veya dönemlerde eksik alınan ürün adetinin tamamlanacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşme eki olan ve taraflar arasında imzalanan iare senedi (Sözleşme ek-2) ile davacı şirket tarafından davalıya ekipman ile birlikte Pirelli markasını taşıyan tabela dahil reklam ve tanıtım malzemelerinin davacıya ödünç olarak verilmiştir. İare senedinde bu malzemelerin iadesi talep edildiğinde derhal iade edileceği ifade edilmiştir. Davalı cevap dilekçesinde ürünleri teslim etmek istediğini ancak davacının gelip almaktan imtina ettiğini iddia etmiş ise de, iddiasını ispata yarar yazılı delil sunmamıştır. Davacı taraf iare senedinde belirtilen malların iadesini talep etmiş ancak davalı taraf iade ile yükümlü olduğu malları iade etmeyerek bu yönden de sözleşmeyi ihlal etmiştir. SMMM bilirkişisinin ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapmış olduğu incelemede kamyon lastiklerinin eksik alındığına ilişkin tespiti ile 22.09.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda yapılan tespitlere göre davalının 2016, 2018 ve 2019 dönemlerinde kamyon lastiklerini taahhüt ettiği asgari alım adedinden 22.258 adet az aldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporuna davalı tarafça itiraz edilmiş ise de, davalı şirket kayıtlarında davacının tanzim ettiği sadece kamyon lastiği cinsi ürünler dikkate alındığında 2015-2019 yılları arası satış listelerinden verilen ürün adı ile satış ayrımı yapılması, ürünlerin cins ayrımı yapılarak yıl bazında satış miktarlar ayrı ayrı listelenmesi, MH HS ve buçuklu sayılar ile biten lastiklerin kamyon lastiği olduğuna ilişkin 25.09.2024 tarihli ek raporun 7. vd sayfalarında yer alan listede ki tespitlerde bir eksiklik bulunmadığından ve davalının ürün alımını durdurduğuna ilişkin açıklaması ile yeniden ek rapor alınmamıştır. Davacı 450.000+KDV=531.000 TL'nin iadesini talep etmiş ise de, sözleşmede açıkça cezai şart miktarının 450.000 TL olduğunun kararlaştırılması, bu miktara KDV nin dahil olmadığı belirtilmediğinden sözleşmede yazılı 450.000,00 TL talep edebilecektir. Davalı 2019 yılı başında, davacının sipariş takip edilen program olan B2B programını kesmesi nedeni ile alım yapılmasına engel olarak sözleşmeyi fiili olarak sona erdirdiğini ve alımları durdurmak zorunda kaldıını iddia etmiş ise B2B programının kapatıldığını ve bu nedenle alım yapamadığını ispatlar delil sunamamıştır. Davalı cevap dilekçesinde her yıl 16.000 adet kamyon lastiği alımı kararlaştırılmış ise de, bu adetler karşılıklı mutabakat ile her yılın başında takip eden yıl için günün koşullarına güncellendiği ve yıl bazında alınması gereken adetin 12.000-13.000 adet ile sınırlandırıldığını savunarak buna ilişkin e-mail kayıtlarını sunmuştur. Davalı tarafça dosyaya sunulan e-posta yazışmaları incelendiğinde; davacının davalıya gönderdiği Şubat 2017 tarihli e-postada Günmarlas için adet sayısının 13.592'ye düşürülmüş olduğu görülmekte olup diğer yıllar yönünden alım taahhüdü ile ilgili mutabakata varıldığına ilişkin kesin bir ifadeye rastlanılmamıştır. Bu nedenle dayanılan mailler ile sözleşme alım taahhüdünde değişiklik yapıldığına ilişkin savunma kabul görmemiştir. Buna göre; davalının asgari alım taahhüdünü ihlal ettiği ve iare senedi ile teslim edilen malzemeleri iade etmeyerek sözleşmeyi ihlal ettiği sabit görülmekle, sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca davacının 450.000,00 TL cezai şart talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla, davalının ... 35. İcra Dairesi ...E. sayılı takip dosyasına konu alacağa yönelik itirazının; 450.000,00 TL asıl alacak bakımından iptali ile takibin 450.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden takip talebinde yazılı şartlarla devamına, İİK md. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan hükmedilen toplam alacağın % 20 oranında (90.000,00 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, KDV ye ilişkin 81.000,00 TL talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davalının ... 35. İcra Dairesi ...E. sayılı takip dosyasına konu alacağa yönelik itirazının; 450.000,00 TL asıl alacak bakımından iptali ile takibin 450.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden takip talebinde yazılı şartlarla DEVAMINA, 2-Fazlaya ilişkin (81.000,00 TL) istemin REDDİNE, 3-İİK md. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan hükmedilen toplam alacağın % 20 oranında (90.000,00 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Alınması gereken 30.739,50 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 6.413,16 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 24.326,34 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre 198,92 TL sinin davacıdan, 1.121,08 TL sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 71.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 6.413,16 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 205,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 17.710,86 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 15.009,20 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/11/2024 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır