İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/551 E. 2025/264 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/551 Esas KARAR NO : 2025/264

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/09/2024 KARAR TARİHİ : 09/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... tarafından üretilen..., ..., ..., ... vb. birçok şarap nevinin satış ve pazarlaması ile iştigal ettiğini, davalı ile davacı müvekkil şirket arasında 27.03.2018 tarihli 2 (iki) yıl süreli şarap satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin "..." başlığı altında düzenlenen 2.2. maddesinde, sözleşmenin 2 (iki) yılın sonunda sona ereceğinin açıkça belirtildiğini, sözleşmenin 2.3. maddesi gereğince belirlenen kotanın gerçekleştirilememesi halinde müşteri davalının, davacı müvekkili şirketin kendisine ödemesi gereken münhasır reklam ve satış yeri bedelinin tamamını almış ise aldığı katılım bedelinin gerçekleştiremediği satış ile oranlanması sonucu bulunacak miktarları müvekkil şirkete iade edeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin özel şartlar maddesinde davacı ...'nın davalıya ait işyerinin işletilmesine katkıda bulunmak amacıyla 115.000 TL + KDV nakit destekte bulunacağının belirtildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesine rağmen davalının sözleşme bitimine kadar belirlenen kotayı gerçekleştiremediğini, gerçekleştiremediği satış ile oranlanması sonucu bulunacak miktarın da müvekkili şirkete ödemediğini, ... 35. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.'lu ihtarnamesi ile sözleşmenin sona ermesi sebebiyle 131.241,60 TL hizmet bedeli faturasının ödenmesinin ihtar edildiğini, ancak davalının ihtarnameye cevap vermediğini, müvekkili şirket tarafından alacağın tahsili için davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini ve durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı borçlunun haksız itirazının reddi ile takibin aynen devamına, itirazın haksız olması nedeniyle % 20'den az olmamak şartı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kota şartının sağlandığını, kotanın doldurulduğunun ticari defterler bilirkişi marifetiyle incelendiğinde kota tutarının fazlasıyla aşıldığının ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine, haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyası, 27/03/2018 tarihli satım sözleşmesi, ... 35.Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, arabuluculuk son tutanağı, nakit destek ödemesine ilişkin dekont sureti, fatura sureti, ticaret sicil kayıtları, ilan suretleri vergi kayıtları, BA-BS formları, cari hesap ekstreleri, ticari defter ve belgeler celp edilmiş incelenmiştir. Dosya, SMMM- Bağımsız Denetçi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 08/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2.3. maddesi hükmüne göre davacının davalıdan 131.241,60 TL alacaklı olduğu,...'' tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası celp edilip incelendiğinde, takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun ise davalı olduğu, davacının 131.241,60 TL asıl alacak (21/05/2024 tarihli fatura) üzerinden davalı hakkında genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu görülmüştür. Davalının ... adresinde ... adlı işetmesinde...'nın halihazırda ürettiği veya üreteceği, ithal ettiği veya edeceği ve münhasıran dağıtım hakkına sahip olduğu şarap grubu ürünleri satmayı kabul ve taahhüt edilmesine yönelik olarak taraflar arasında 27/03/2018 tarihli satım sözleşmesi imzalanmıştır. İşbu sözleşmenin 2.1.maddesi uyarınca 10.000 litre kota hedefi konulduğu, sözleşmenin 2.2.maddesinde kota hedefi gerçekleşinceye kadar sözleşmenin devam edeceği ve geçerliliğini koruduğu, kota hedefi tamamlandıktan sonra ise ayrıca bir ihtar yahut ihbara gerek kalmaksızın sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği, ancak kota hedefinin tamamlanması için geçecek sürenin hiçbir şekilde 2 yılı aşamayacağı, bu nedenle 2 yıldan önce kota hedefinin gerçekleştirilmesi ile yahut kota hedefi gerçekleştirilmemiş olsa dahi herhalükarda 2 yılın tamamlanması ile sözleşmenin sona ereceğinin taraflarca kabul edildiği, sözleşmenin 4/b. maddesinde davacının işletmeye katkı sağlamak amacıyla davalıya 115.000 TL + KDV nakit destek sağlayacağının kabul edildiği, nitekim 26/04/2018 tarihinde davacının banka havalesi yoluyla sözleşme gereği davalıya 135.700 TL nakit destek ödemesi yaptığı, sözleşmenin 2.3. maddesinde kota hedefinin gerçekleştirilememesi halinde davalı aldığı nakit destek ile gerçekleştiremediği satış tutarının oranlanması ile belirlenecek olan miktarın davacıya iade edileceğini kabul ve taahhüt etmiştir. ... 35. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı, sözleşmenin 2 yılın tamamlanması ile sona erdiği, kota hedefinin gerçekleştirilemediği, bu nedenle ödenen nakit destek tutarından gerçekleştirilemeyen satış tutarının oranlanması sonucunda tespit edilen 131.241,60 TL'nin (21/05/2024 tarihli fatura) 3 gün içinde ödenmesini ihtar etmiş, ancak davalı tarafça ihtarnameye cevap verilmediği ve herhangi bir ödeme de yapılmadığı anlaşılmıştır. Buraya kadar anlatılan hususlar (akdi ilişkinin varlığı, nakit destek ödemesi, sözleşme koşulları, fatura, ihtarname vs...) hakkında taraflar arasında çekişme yoktur. Davacı, sözleşme süresinin sona erdiğini, kota hedefinin gerçekleştirilemediğini ileri sürmektedir. Davalı, kota şartının sağlandığını (hatta fazlasıyla aşıldığını) savunmaktadır. Uyuşmazlığın temeli, sözleşmedeki kota şartının sağlanıp sağlanmadığı, kota şartı / hedefi gerçekleştirilememiş ise davacının talep edebileceği alacağın miktarı noktasında toplanmaktadır. Her iki taraf delil olarak, ticari defter ve belgelere dayanmıştır. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davacının ve davalının ticari defter ve belgelerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmekle ticari defter ve belgelerinin sahipleri lehine delil vasfının bulunduğu belirlenmiştir. Mali bilirkişi tarafından tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; taraflar arasındaki sözleşmede davalının taahhüt ettiği satışın 10.000 litre olduğu, sözleşme süresince davalının 653 şişe satış gerçekleştirdiği, sözleşmenin 4/a,g. maddeleri uyarınca (653 şişe x 0,75 lt - her bir şişede ürün miktarı) sözleşme süresince toplam 489,75 litre satış yapıldığı, davalıya toplam 10.000 litre kota hedefi için 115.000 + KDV nakit destek ödemesi yapıldığından (115.000 TL / 10.000) litre başına 11.5 TL nakit destek verildiği, 489,75 litre ürün satışı sebebiyle davacının hak ettiği nakit desteğin 489,75 x 11,5 = 5.632,13 TL olduğu, dolayısıyla gerçekleştirilemeyen satış bedelinin (115.000 TL - 5.632,13 TL) 109.368 TL + KDV olduğu, nihayetinde davacının iadesini talep edebileceği alacağın KDV de eklendiğinde 131.241,60 TL olduğu hesaplanmıştır. Kota hedefinin gerçekleştirilememesi ve hesaplanan nakit destek alacağının miktarına ilişkin taraflarca bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. Davalı vekili bilirkişi raporundan hareketle faturanın usulsüz olduğunu ileri sürmüştür. Bu savunma cevap dilekçesinde yer almadığından öncelikle, basit yargılama usulüne tabi davada ileri sürülen bu yeni vakıa savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı kapsamındadır. Hasılı, esasen dinlenmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, hemen belirtmek gerekir ki, bilirkişi raporunda 21/05/2024 tarihli KDV dahil 131.241,60 TL bedelli faturanın davalı kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiş ise de, rapor içeriğinde davalı ...Ltd. Şti.nin 15/12/2022 tarihinde tescil ve ilan edilen genel kurul kararı uyarınca tür değiştirerek ... A.Ş. olduğu, faturanın... ŞTİ. adına kesilmesi sebebiyle işlenmediği muhasebesel ve işletmesel yönden gerekçeli olarak açıklanmıştır. Gerçekten de, celp edilen ticaret sicil kayıtları uyarınca ... tarihli... sayılı Genel Kurul kararı ile davalı şirket için tür değişikliği yapıldığı anlaşılmıştır. Bir şirket hukuki şeklini değiştirebilir. Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır (TTK m. 180). Dolayısıyla, faturanın usulsüzlüğünden bahsedilemez. Tür değiştiren şirket eski şirketin devamı olduğundan davalının fatura usulsüz olduğu savunmasıyla borçtan kurtulması anılan Yasa hükmü uyarınca zaten mümkün değildir. Kaldı ki, tarafların ticari defter ve belgeleri uyarınca davalının sözleşme ile 10.000 litre kota hedefine rağmen iki yıllık sözleşme süresinde yalnızca 489,75 litre satış yaptığı, kota şartını gerçekleştiremediği belirlenmiştir. Davalı, kota hedefini gerçekleştirdiğini (hatta fazlasıyla) aştığı yönündeki savunmasını da ispat edememiştir. Bu çerçevede, sözleşmenin 2.3.maddesi uyarınca kota hedefinin gerçekleştirilememesi halinde nakit destek ile gerçekleştiremeyen satış tutarının oranlanması ile belirlenecek olan miktarın davacıya iade edileceğini davalı taraf kabul ve taahhüt ettiğinden, bilirkişi raporunda hesap edilen 131.241,60 TL tutarı davacıya ödemesi gerektiği açıktır / sonucuna varılmıştır. Taraflar kabul etikleri sözleşme hükümleri ile ahde vefa ilkesi uyarınca bağlıdır. Her iki tarafın ticari defter ve belgeleri uyarınca, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 131.241,60 TL alacaklı olduğu ispatlanmıştır. Mali Bilirkişinin 08/03/2025 tarihli raporu muhasebesel ve işletmesel yönden gerekçeli, ayrıntılı, tarafların ve mahkemenin denetimine açık olup, sözleşme hükümleri uyarınca yapılan incelemelerin, tespitlerin ve açıklamaların isabetli sonuçlar içermesi sebebiyle rapor hükme esas alınmıştır Tarafların ticari defter ve belgeleri uyarınca davacının alacaklı olduğunu ispat etmesi karşısında mahkememizce hükme esas alınan 08/03/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kabulüne, davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen devamına karar verilmiştir. Diğer taraftan; icra inkar tazminatı talebi bakımından, alacak likit ve muayyen olduğundan (fatura, cari hesap, banka dekontları, sözleşme) İİK'nın 67/2. maddesindeki yasal koşullar bulunmakla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: ( Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı üzere;) Davanın KABULÜ ile, 1-Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen DEVAMINA 2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla, hükmedilen asıl alacağın ( 131.241,60 TL ) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Kabul edilen dava değeri (131.241,60 TL) üzerinden alınması gereken 8.965,11 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.585,07 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 7.380,04 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.585,07 TL peşin harç, 225,00 TL posta ve tebligat masrafı, 1.000,00 TL yerinde inceleme ücreti ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.810,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (131.241,60 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/04/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır