İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/518 E. 2024/454 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2023/518 Esas KARAR NO : 2024/454 DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 31/07/2014 KARAR TARİHİ : 21/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Malta bayraklı ... ... isimli geminin işleteni olduğunu, donatan adına davayı açtığını, müvekkili tarafından bahse konu geminin geçiş, liman vs işlemlerinin yapılması için ... Limited Şirketinin atandığını, ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı icra takibine konu edilen işlemlerin ... tarafından yapıldığını ve gemiye verilen hizmetlerin bedelinin ... tarafından faturalandırıldığını, ... 'ye müvekkilleri tarafından ödendiğini, üçüncü kişilerin müvekkillerine müracaat ederek acentelik hizmeti verdiklerini iddia etmeleri üzerine müvekkili tarafından ... ile arasındaki ilişkinin sonlandırıldığını, müvekkili tarafından ... ... isimli gemiye verilen hizmetlere ilişkin altı adet fatura bedeli toplamı 3.189,16 TL nin davalı tarafından ödendiğini, müvekkili tarafından ödemesi yapılan bu hizmetlere ilişkin faturaların da icra takibine konulduğunu, icra dosyasında müvekkili adına tebligat almaya yetkili olmayan ... firmasına tebligatın yapıldığını, usulsüz tebligat nedeniyle geminin icra müdürlüğü tarafından seferden men edildiğini, müvekkilinin davalı takip alacaklısına herhangi bir borcunun yada sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ile ... ... isimli gemiye acentelik hizmeti verilmesine ilişkin herhangi bir sözleşmenin akdedilmediğini, müvekkili şirketin geminin boğaz geçiş ve liman işlemleri bakımından yetkilendirdiği şirketin davadışı ... olduğunu ve takibe konu edilen alacakların tamamının ... 'ye ödendiğini, davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, TTK nun 1369.maddesi gereğince deniz alacağından bahsedilebilmesi için alacağın gemi maliki ile yapılmış bir sözleşmeden doğması gerektiğini belirterek davacının davalı takip alacaklısına borcu bulunmadığının ve deniz alacağı dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığı hususunun tespitine, davalının İİK nun 72/5.maddesi gereğince % 20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; geminin yabancı tüzel kişinin donatanı olduğunu, ... AŞ nin donatana izafeten açtığı davada temsil yetkisinin bulunmadığını, donatana izafeten ... ye karşı başlattıkları icra takibinin usulüne uygun olduğunu, ... 'nin donatan nam ve hesabına hareket ettiğini, temsil yetkisinin bulunduğunu, icra takibine konu alacakların davacı tarafından ...'ye ödediğini ve ... ile aralarındaki sözleşmenin kendilerini bağlamayacağını, ... ... isimli gemiye müvekkili tarafından acentelik hizmeti verildiğini, davacının bunu bilmemesinin mümkün olmadığını, davacının acente olarak yetkilendirdiği kişinin Türkiye'de acentelik yapma yetkisinin bulunup bulunmadığını kontrol etme ve bilme yükümlülüğü bulunduğunu, acentenin hukuki tanımının dikkate alındığında müvekkilinin alacağını ... den istemesinin hukuken mümkün olmadığını, ... nin tebligat almaya yetkili olduğunu, davacının müvekkiline yaptığı 3.189,16 TL nin 15/04/2014 icra takip tarihinden sonra olduğunu, ödenen bu miktarın alacaktan düşülmediğini, davanın bu miktar yönünden konusuz kaldığını, TTK nun 105.madde gereği olduğunu, gemi acentelerinin kendinden ve hesaplarına işlem yapmalarının yönetmeliğe aykırı olduğunu, bu işlemlerden dolayı da kusurları dışında sorumlu tutulamayacaklarını, müvekkilinin alacağının bu nedenle ... den istenilmesi gerektiğine ilişkin iddialarının yersiz olduğunu belirterek davanın reddine, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 14/04/2016 tarih ve 2014/... Esas, 2016/... sayılı kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 16/06/2020 tarih ve 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamıyla bozulduğu, dosyanın Mahkememiz 2020/... Esas sayılı dosyası haline geldiği, Mahkememizden verilen 01/04/2021 tarih ve 2020/... Esas, 2021/... sayılı kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 27/02/2023 tarih ve 2021/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamıyla bozularak geldiği anlaşılmıştır. Yargıtay ... Hukuk Dairesi, Mahkememiz kararını "Mahkemece takip dayanağı faturalardaki hizmetlere ilişkin ilgili müdürlüklere davacı geminin liman ve/veya boğazlara giriş ve çıkışlarında kimin hizmet talebinde bulunduğunun sorularak geminin borcunun kimin tarafından ödendiği saptanmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış" gerekçesi ile bozmuştur. Mahkemece 06/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma ilamı doğrultusunda ... na müzekkereler yazılarak davaya konu faturalara ilişkin hizmetlerin kim tarafından talep edildiği ile ilgili hizmet bedellerinin kim tarafından ödendiği hususları sorulmuş olup, dosyaya celp edeline müzekkere cevaplarından alacağa konu hizmetmerin davalı ... tarafından talep edildiği yine davalı adına faturalandırıldığı ödenmemiş bakiyenin bulunmadığı belirtilerek ödemenin de davalı tarafından yapıldığı beyanı dosyaya sunulmuştur. Davacı ve davalı vekili beyanları, dosyaya sunulan deliller, inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre ... ... Gemisi Donatanına İzafeten Gemi İşleteni ... Denizcilik AŞ tarafından davalı şirketin ... İcra Müdürlüğünün 2014/... esas sayılı icra dosyasından dolayı İİK 'nun 72.maddesi gereğince borçlu bulunmadıklarının tespitinin talep edildiği, icra takip dosyasının dayanağının davalı ...tarafından dava dışı ... Ltd ve ... Limited adına düzenlendiği, davalı tarafından takibin ... ... isimli geminin donatanına izafeten ... Limited Şirketi aleyhine başlatılıp itirazın donatana izafeten ... AŞ tarafından yapıldığı, takip tarihinin 15/04/2014 tarihi olduğu, davacının ise 01/04/2014 tarihinde ... firmasının hizmetlerinin durdurulup ... bünyesinde bulunan çeşitli gemilerin geçişine ilişkin hizmetler yönünden alt yüklenicilere işlemlerin verilip ödemelerin yapılmadığı nedenle bu şirket tarafından verilen hizmetlerin durdurulduğunun bildirildiği, mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davacı şirket tarafından davadışı ... Limited hesabına 01/04/2014 tarihinden önce 04/02/2014 tarihinde 7.657,78 USD ödeme yapıldığı, davadışı şirket alacağının 7.657,78 USD olup, ... Bankası'ndan davacı şirket tarafından ödendiği, davalı şirket tarafından düzenlenen toplam 3.189,16 TL faturaların 06/02/2014 - 26/02/2014 tarihleri arasını kapsadığı ve bu miktarın davadışı ... firması ile olan ticari ilişkinin sonlandırılma tarihi 01/04/2014 tarihinden sonra 15/04/2014 takip tarihinden sonra 16/04/2014 tarihinde davalı şirkete ödendiği, davalı şirket kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davadışı ... firmasından 23.657,06 TL alacaklı olduğu, 16/04/2014 tarihinde yapılan 3.189,16 TL ödeme ile 18.056,06 TL davadışı firmanın borcunun kaldığı, takipte talep edilen bedelin 21.303,72 TL olduğu, faturaların bir kısmının davalı tarafından ... firması adına, bir kısmının ise ... Ltd adına düzenlendiği, davalı ... adına düzenlenen faturaların toplam tutarının 3.189,16 TL olduğu, davacı tarafından davadışı ... firmasının gemisi için acente olarak atadığı 01/04/2014 tarihli ihtarname ile ticari ilişkisinin sonlandırdığı, ticari ilişkinin sonlandırılma tarihinden önce verilen acentelik hizmetleri nedeniyle davadışı ... tarafından davacı şirket adına düzenlenen faturaların toplam tutarının 7.657,78 USD olduğu ve davacı tarafından davadışı firmaya ödendiği, davacı şirket tarafından 3.189,16 TL nin davadışı ... firması ile ticari ilişkisini sona erdiği tarihten sonra verilen hizmetler dolayısıyla düzenlenen faturaların ödendiği anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından her ne kadar dosyaya celp edilen ... müzekkere cevabı uyarınca dava dışı ... firmasının acentelik yetkisi bulunmadığından bahisle dava dışı ... nin acente olamayacağı belirtilmişse de, davaya konu icra takibinin dahi davacı ... isimli gemi donatanına izafeten ... Ltd Şti aleyhinde başlatıldığı ve ilgili takibe konu faturaların büyük çoğunluğunun bu firma adına düzenlendiği anlaşılmakla bu yöndeki itirazlar mahkemece yerinde görülmemiştir. Zira dosya kapsamında davaya konu alacaklara ilişkin hizmetlerin davalıdan dava dış ... tararfından talep edildiği ve faturaların da bu firma adına düzenlendiği uyuşmazlık konusu değildir. Davacı tarafından ... ... gemisinin işlemlerini yapmak üzere davacı tarafından ... firmasının görevlendirildiği ve davacı tarafından ... firmasına ödemenin yapıldığı, davalı tarafından kayıtlardan da anlaşıldığı üzere ticari ilişki kayıtlarının ... ile olduğu ve takibe konu faturaların da bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere çoğunluğun davadışı ... firması adına düzenlendiği, davalı şirket tarafından ... Limited adına düzenlenen faturaların toplam tutarının 3.189,16 TL olup, bu bedelin de davacı şirket tarafından takip tarihinden sonra 16/04/2014 tarihinde ödendiğinin anlaşıldığı ve bu konuda taraflar arasında da herhangi bir ihtilafında bulunmadığı, davalı firmanın davadışı ... firması ile ticari ilişki içerisinde olup bu firma adına hareket ettiği, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme olmadığı, davacı tarafından geminin işlemleri için davalının acente olarak belirlenmediği, davalı ... adına hareket ederek bu firma adına hizmetleri yaptığı ve bu firma adına yaptığı harcamaların da bu firmadan tahsili gerekeceği mahkemece kabul edilmiştir. Zira davacısının ve uyuşmazlık konularının benzer olduğu mahkememizin 2014/ ... E.2016/... K sayılı dosya, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 30/05/2018 tarih ve 2016/ ... E 2018/... K sayılı ilamı ile; yine uyuşmazlık konuları benzer olana mahkememizce verilen 2014/... E.2016.. K sayılı dosya ise Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 05/07/2018 tarih ve 2016/... E 2018/... K sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir. Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde açıklandığı hali ile alacağa konu hizmetlerin davalı tarafından talep edilerek hizmet bedellerinin davalı tarafından ödendiği sabit hale gelmişse de, bu durum netice bakımından mahkemece sonuca etkili bulunmamıştır. Bu hususta esasen davacının da itirazı bulunmamakla birlikte, davacı tarafından ... ... gemisinin işlemlerini yapmak üzere davacı tarafından ... firmasının görevlendirildiği ve davacı tarafından ... firmasına ödemenin yapıldığı, davalı tarafından kayıtlardan da anlaşıldığı üzere davalının ticari ilişki kayıtlarının ... ile olduğu ve takibe konu faturaların da bu firma adına düzenlendiği, davalı firmanın davadışı ... firması ile ticari ilişki içerisinde olup bu firma adına hareket ettiği, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından geminin işlemleri için davalının acente olarak belirlenmediği, davalının ... adına hareket ederek bu firma adına hizmetleri yaptığı ve bu firma adına yaptığı harcamaların da bu firmadan tahsili gerekeceği kanaati ile davacının davaya konu borçtan sorumlu olmadığı, davacının tazminat talebinin ise İİK nun 72/5.maddesi gereğince takibin haksız ve kötüniyetli olduğu mahkemece kabul edilerek neticede aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacının ... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı icra takip dosyasından dolayı 18.114,56.TL alacaklı olmadığının TESPİTİNE, -Takibe konu bedelin 3.189,16.TL'sinin davacı tarafça ödendiği hususu taraflar arasında ihtilaflı olmadığından bu miktarı yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, -Yasal şartları oluşmadığından davacı vekilini İİK 72/5 maddesi uyarınca tazminat talebinin REDDİNE, 2-Karar harcı olan 1.237,40.TL'den peşin alınan 450,50TL'nin mahsubu ile bakiye 786,90TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davacının peşin olarak yatırdığı 450,50TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı yargı gider toplamı olan bozma öncesi 1.773,20.TL ve bozma sonrası 6,00.TL olmak üzere toplam 1.779,20.TL nin davanın konusuz kalan kısmı da dikkate alınarak ve takdiren 1.221,59TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı için takdir edilen 18.114,56.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE, 6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/11/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır