İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/506 E. 2025/9 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2023/506 Esas KARAR NO :2025/9 DAVA :Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :07/11/2023 KARAR TARİHİ :09/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Dünya çapındaki işbirliğinin arttırılmasını sağlamak amacıyla çeşitli ...lere(iletişim ağları) üye olduğunu, söz konusu ...ler ilgili tarafları birbiri ile buluşturarak uluslararası taşımaları organize ettiğini, müvekkili firmanın da ... ... , Ltd. ünvanlı dava dışı firmanın ...üne üyesi olduğunu, ... ... ., Ltd. müvekkili firma ile iletişime geçerek yine kendi netwoküne üye Çin firması'nın ( .,. Ltd) organize ettiği bir yüklemenin ... Bay/Çin Limanı'ndan İstanbul/Ambarlı Limanı 'na taşınması ve yük İstanbul'a vardıktan sonra lokal hizmetlerin müvekkili firma tarafından yürütülmesinin talep edildiğini, söz konusu talebin müvekkil firma tarafından kabul edildiğini, müvekkili firmanın üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek yükün İstanbul/ ... Limanı'na getirilmesini sağladığını, ancak davalı firmanın demuraj ücreti oluştuğu iddiası ile kendilerine verilmiş olan depozito miktarını iade etmediğini, davalı firmanın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin iyi niyet çerçevesinde yatırmış olduğu depozitoyu iade etmediğini, müvekkili Şirket, ... nolu konişmento yükte oluşabilecek herhangi bir sorun oluşması durumunda kullanılması için teminat olarak davalı firmaya 8.000,00 USD'yi (Sekiz Bin Amerikan Doları) banka aracılığıyla gönderdiğini, ... nolu konişmento'ya ilişkin yükler İstanbul/Ambarlı Limanı'na sorunsuz bir şekilde taşındığını ve herhangi bir masraf da oluşmadığını, davalı tarafın söz konusu tutarın 4.250,00 USD'sini (Dört Bin İki Yüz Elli Dolar) iade ettiğini hiçbir hukuki sebep olmamasına rağmen 3.750,00 USD'lik (Üç Bin Yedi Yüz Elli Dolar) kısmını iade etmediğini, müvekkilinin işbu taşımaya ilişkin tüm sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen 3.750.00 USD'lik teminatı kendisine iade edilmediğini, söz konusu tutarın ödenmemesi müvekkili şirketi yetirince mağdur ettiğini, davalı firmanın ve Çin'de bulunan acentesinin tamamen hukuka aykırı bir şekilde hareket ederek söz konusu değişiklikleri gerçekleştirdiğini, davalı firma teminat olarak 8.000,00 USD talep ettiğini, müvekkilin de müşterisinin mağdur olmaması ve davalını basiretli bir tacir gibi hareket edeceğine güvenerek müvekkil tarafından söz konusu teminat bedeli iletildiğini, davalı taraf ..., Ltd. ... nezdinde yapılan baskılar kapsamında teminat bedelinin sadece 4.250,00 USD'lik kısmını iade ettiğini, söz konusu tutarı da sadece keyfiyetten uzun bir süre ellerinde tutuklarını ve müvekkili firmaya iade etmediklerini belirterek davanın kabulüne ve teminat olarak verilen 3.750,00 USD'nin iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusı konteynerlere ait geminin ilgili varış limanına yanaşma tarihi 13.05.2023 tarihi olduğunu, davaya konu konteynerlere ait geminin varışına istinaden davacı firmaya konu konteynerlere ait geminin varış ihbarnamesi 15.05.2023 tarihinde e¬mail yoluyla gönderilmiş olup, varış ihbarnamesi üzerinde de FREE TIME (Serbest süre ) bilgisi konu firmaya 7 gün olarak bildirildiğini, gemi geliş tarihi ve boş konteynerlerin geri dönüş tarihi ilgili 7 FREE TIME (Serbest Süre) aşılmış olup, kalan günler için demuraj ücreti düzenlendiğini, davacı firma ile herhangi bir navlun sözleşmesinin mevcut olmadığını, taşıma işleri organizatörleri veya ana taşıyıcılar FCL/Full Container Loaded) Full konteyner ithalat yüklemelerinde depozito ücreti talep edebileceğini, müvekkilinin de aynı şekilde davacı firmadan depozito ücretini ödemesi talep ettiğini ve oluşan demuraj tutarını tahsil edip, kalan ödeme banka yolu ile kendilerine iade edildiğini, iade edilen tutarın kendi kabullerinde olduğunu, 15.05.2023 tarihinde yine davacı firmaya, müvekkilim firma tarafından bahse konu geçen yüklemeye ait varış ihbarnarmesi gönderilmiş olup, gönderilen ihbarnamede FREE TIME (Serbest Süre) bulunduğunu, aynı zamanda konu yüklemelere ait konteynerlerin dolu olarak limanda beklediğini ve boş konteynerlerin ilgili depolara geri dönüşüne istinaden oluşan demurajla ilgili tüm detaylı açıklamalar 31.05.2023 tarihinde e-mail yoluyla bildirildiğini, davaya konu yükleme CIF olarak organize edildiği için yurtdışı acentesinden evraklar tarafımıza ulaşır ulaşmaz, gemi varış yapmadan önce kendilerine 05.05.2023'de bilgi verildiğini, davaya konu yüklemeye ait konteynerlerin boş teslimleri gerçekleştikten sonra kendilerine gerek yazılı gerek sözlü olarak tüm bilgilendirmeler yapılmış olup, oluşan demuraj bedeline ait fatura düzenlenmesi yapıldığını, depozito ödemeleri tamamlanamadığını, daha sonrasında kendilerine temel fatura keserek, kalan 4.250 USD tutar iade edildiğini, depozito bedelinin alıcı veya gönderici firmalardan alınmasının sebebinin, ana taşıyıcı veya taşıma organizatörü olan firmaların maddi bir kaybı yol açmaması için alınan bir önlem bedeli olduğunu, Bahse konu geçen ... TRANS ile herhangi bir ortak bağlantılarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 23/01/2024 tarihli celsesinden verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davalı şirketin inceleme esnasında ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesinden dolayı dava dışı fiili taşıyan ... ile arasında ticari ilişkinin incelenemediği, davacının gönderilen davalının ise akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, taşımanın dava dışı Zim' Instegrated ile gerçekleştiği, emtianın Zim Instegrated e ait konteynerler içinde deniz yoluyla taşındığı, tarafların dava da aktif ve pasif dava ehliyetinin bulunduğu, akdi taşıyan olan davalının dava dışı fiili taşıyana konteyner demurajı ödediğini ispatlayamadığı, davacı ... A.Ş.'nin banka aracılığıyla yapmış olduğu 8.000,00 USD tutarındaki teminat ödemesinden kaynaklı olarak 31.12.2023 tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti.'den 3.750,00 USD bakiye alacağının bulunduğu, mahkeme aksi kanaatte ise, dosyaya mübrez iki farklı demuraj tarifesine göre toplam 4 konteyner için yapılan demuraj hesabının, Fiili taşıyanın ... numaralı konşimento üzerinde bulunan demuraj tarifesine göre demuraj bedelinin 1024 USD olarak hesaplandığı, davalı tarafından yapılan Varış İhbarı altında yer alan tarifeye göre demuraj bedelinin 3300 USD olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında davacı tarafından davalıya verilen depozito ücretinin iadesi isteğini ilişkindir. ... ( ... ) Co Ltd. tarafından 15.04.2023 tarihinde düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin Çin'de mukim ... Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim davacı ... firması olduğu ve kargonun teslimi için temasa geçilecek firmanın davalı ... Ltd.Şti firması olduğu, ... Ltd.tarafından 16.04.2023 tarihinde ...'de düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin Hong Kong'da mukim ... Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Türkiye'de mukim davacı ... A.Ş. firması olduğu ve kargonun teslimi için temasa geçilecek firmanın davacı ... firması olduğu, ... Ltd tarafından 15.04.2023 tarihinde ... 'de düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin Çin'de mukim ... şirketi, Alıcının/ Türkiye'de mukim davacı ... firması olduğu, emtianın içinde bulunduğu dava konusu ... no'lu 4 adet 40 HC konteynerin 15.04.2023 tarihinde ... limanında ... isimli geminin 15W no'lu seferinde yüklenerek varış yeri olan İstanbul/ ... limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, buna göre davacının gönderilen, davalının akdi taşıyan konumunda oldukları, fiili taşıyanın ... Ltd. olduğu anlaşılmaktadır. Davalı vekili söz konusı konteynerlere ait geminin ilgili varış limanına yanaşma tarihi 13.05.2023 tarihi olduğunu, davaya konu konteynerlere ait geminin varışına istinaden davacı firmaya konu konteynerlere ait geminin varış ihbarnamesi 15.05.2023 tarihinde e-mail yoluyla gönderildiğini, gemi geliş tarihi ve boş konteynerlerin geri dönüş tarihi ilgili serbest sürenin aşıldığını, kalan günler için demuraj ücreti düzenlendiğini, oluşan demuraj tutarını depozito bedelinden tahsil edip, kalan tutarın banka yolu ile iade edildiğini ileri sürmüştür. Buna göre davalının demuraj ücreti talep edip edemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı taraf zamaaşımı definde bulunmuştur. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmakta olup navlun teferruatı niteliğinde olduğu anlaşıldığından TTK 1246. Maddesinde belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir. Dava konusu konteynerların 27/05/2023 tarihinde boş olarak teslim edildiği, davanın 07/11/2023 tarihinde açıldığı, buna göre boş teslim tarihi ile başlayan 1 yıllık zamanaşımı süresinin arabuluculuk ve dava tarihi itibariyle henüz dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından 18.05.2023 tarihinde 999,60 USD, 22.05.2023 tarihinde 7.000,40 USD olmak üzere davacı yana toplam 8.000,00 USD teminat ödemesi yapıldığı, davalı şirketin aldığı 8.000,00 USD tutarındaki teminat ödemesinin 4.250,00 USD'sini banka aracılığıyla davacı şirkete iade ettiği, davacı şirketin iade edilen 4.250,00 USD tutarındaki teminat tahsilatını ticari defterlerinde kaydederek davalı yanın cari hesabından mahsup ettiği, davacı şirketin banka aracılığıyla yapmış olduğu 8.000,00 USD tutarındaki teminat ödemesinden kaynaklı olarak davalı yandan 31.12.2023 tarihi itibariyle 3.750,00 USD bakiye alacağının bulunduğu, davalı şirket tarafından düzenlenen 3.750,00 USD tutarındaki demuraj faturalarının davacı şirket tarafından kabul edilmeyerek ihtarnameler ile davalı şirkete iade edildiği ve davacı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, davalı şirketin inceleme esnasında ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesinden dolayı dava dışı fiili taşıyan ... ile arasında ticari ilişki incelenemediği belirtilmiştir. TTK'nın 1203.maddesine göre taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak konteyner demuraj ücretini talep hakkı fiili taşıyana ait olup akdi taşıyan konumundaki davalı fiili taşıyana ödeme yapmış olması halinde bu bedeli taşıtana rücu edebilecektir. Davalı yanın fiili taşıyan ... Ltd. Ye demuraj ücreti ödendiği yönünde bir iddiası bulunmamaktadır. Dosyaya fiili taşıyan tarafından düzenlenen demuraj faturası sunulmadığı gibi bilirkişi raporunda da davalı şirketin inceleme esnasında ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesinden dolayı dava dışı fiili taşıyan ... ile arasında ticari ilişki incelenemediği belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre konteyner demurajı talep hakkı olan dava dışı fiili taşıyana ödeme yapmayan davalının, davacıdan demuraj ücreti talep edemeyeceği, alınan depozito bedelinin iadesinin gerektiği kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; 3.750,00 USD asıl alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Karar harcı olan 7.295,50 TL'den peşin alınan, 1.824,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.470,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (2.132,80 TL ilk harç, 55,25 TL posta ücreti ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 14.188,05 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/01/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır