İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/296 E. 2024/417 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2023/296 Esas KARAR NO : 2024/417 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 22/06/2023 KARAR TARİHİ : 05/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ... Sigorta A.Ş. sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu. Müvekkili tarafından ... Ticaret A.ş.'ne ait mikrodalga fırın emtiası, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını.Müvekkili şirket sigortalısı, Çin'de mukim "... ... ... LTD" isimli firma'dan mikrodalga firin emtiası ithal ettiğini, söz konusu emtialar "... " gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek, ... ve 02.11.2021 tarihli numaralı konşimento tahtında Çin'den Türkiye'ye taşındığını. Söz konusu emtianın tahliye işlemleri sırasında ... numaralı konteynerin sağ üst köşesinin delindiğini ve tam kapatılamamış olduğunu, bu sebeple emtiaların su alarak hasarlandığının tespit edildiğini. Hasarın fark edilmesi akabinde söz konusu hasarla ilgili olarak ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini. 2 No'lu Davalı şirket, taşımaya ilişkin konşimentoları düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada "fiili taşıyan" olarak hareket ettiklerini. Bu nedenle, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen buğday unu emtiasının hasar görmesi sebebiyle davalı, taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduğunu. 1 No'lu davalı tarafından navlun faturası düzenlenerek navlun ücreti bizzat tahsil edildiğini. Bu sebeple, davalı TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğunun söz konusu olduğunu. müvekkili hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olduğunu, 6102 Sayılı TTK'nun 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğuna ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını. ....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaliyle takibin devamını, davalı/borçlunun işbu haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı taraf, dava dilekçesinde sigortalısına ait emtianın taşınmasının sigortaladığını sigortalısının dava dışı ... Anonim Şirketi olduğunu, sigortalısına sigorta tazminatı ödediğini ve sigortalısının haklarına halef olduğunu beyan ettiğini, ilgili kanun gereği davacı tarafın sigortalısından kaynaklı halefiyet hakkını elde edebilmesi için sigortalısının zarara uğraması gerektiğini, sigortalısının işbu taşıma nezdinde zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacı tarafın delil listesinde yer alan mal faturası incelendiğinde Çin'de mukim "... ... ... LTD" firmasının satıcı sıfatına haiz olduğunu ve davacının sigortalısının alıcı olduğunun görüldüğünü, davacının sigortalısı işbu mal faturası neticesinde taşınan malın bedelini satıcı firmaya ödememişse yük üzerinde mülkiyet hakkı ve nedenle oluşan zarara katlanma yükümlülüğünün bulunmadığını yük üzerinde korunacak herhangi bir menfaati de bulunmadığını, mal bedelinin Çin'de mukim satıcıya alıcı dava dışı sigortalı tarafından ödenmemiş olması halinde, davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açacak olduğunu, lütuf ödemesi niteliği taşıyacağını, davacı taraf dava dilekçesinde nakliyat abonman sigorta poliçesi düzenlediğinin belirttiğini, abonman sigortaları bir çerçeve sözleşme niteliğinde olduğunu ve bu bağlamda teminatın geçerli olabilmesi için sözleşmenin içinin doldurulması gerektiğini, dolayısıyla dava konusu uyuşmazlıkta hasarın gerçekleştiği sevkiyatın başlanmasından önce riziko ve menfaatin ayrı bir sigorta poliçesi ile somut hale getirilmesi gerektiğini, spesifik poliçe düzenlenmemiş olan işbu dosyada aktif husumet ehliyeti bulunmayan, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanmayan davacının davasının usulden reddi gerektiğini, davacının ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmesi gerektiğini, davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu taşıma kapsamında taşıyan sıfatı bulunmadığını ana konişimento incelendiğinde imzası bulunan tarafın müvekkili şirket değil ... ... ... Ltd firması olduğunu işbu dava konusu taşımada fiili taşıyan sıfatını haiz taraf ... ... ... Ltd firması olduğunu huzurdaki davanın husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket bakımından reddi gerektiğini,varlığı iddia olunan hasardan müvekkili şirket sorumlu olmadığını, hasarın müvekkil şirkete yüklenemeyecek sebeplerden ileri geldiğini, müvekkili tarafından fiilen taşıma yapılmadığını yalnızca deniz yolu taşıması kısmının organize edildiğini, ... A.Ş. tarafından gerçekleştirilen iç nakliye müvekkili şirket tarafından organize edildiğini, davacının sunmuş olduğu ekspertiz raporunda dava konusu taşımada hasar tespitinin alıcının deposunda yapıldığını, müvekkili şirketin dava konusu taşımada yalnızca deniz taşıma kısmında bulunduğunu, yalnızca bu kısmı organize ettiğini, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporu taşıyanı bağlamaycağını,hasar bildiriminin TTK uyarınca yasal süresi içerisinde gerçekleştirilmediğini, usulüne uygun olarak yapılmadığını, meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin konişimentoda hiçbir surette hasar şerhi düşülmediğini beyanla, sayın mahkemece re'sen dikkate alınacak sebeplerle davanın aktif ve pasif husumet eksikliği nedeniyle usulden reddini, bu talep kabul görmez ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini, davanın reddi halinde takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niye tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta Anonim Şirketi borçlularının ... Ltd Ye İzafeten ... A.Ş. İle ... Ticaret Anonim Şirketinin olduğu, 30/09/2022 tarihinde 12.697,00 TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 05/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin 02/02/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 22/06/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 04/09/2024 tarihli raporda; Davacının aktif; davalıların pasif husumet ehliyetlerinin haiz olduğu, süresi içinde hasar ihbarının bulunmadığı, hasarın deniz taşıması sırasından meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğu, dava konusu hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davaya konu zarar sebebiyle davaya konu navlun sözleşmesinin (fiili/akdi) taşıyanları davalıların sorumlu tutulamayacağı, mahkeme aksi kanaatte olması halinde, zarar miktarının 12.697,20 TL olacağı belirtilmiştir. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan 210210145435 numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... Ticaret AŞ firması tarafından FOB teslim şartı ile ithal edilen mikrodalga fırın emtiasının, Çin Xiolan Limanı'ndan Mersin Limanı'na ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... AŞ firmasının konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 01/04/2022 tarihli ödeme dekontuna göre12.697,00 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... AŞ firmasına ödendiği anlaşılmış olup, bu hali ile davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödeme kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan 02/11/2021 tarihli ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; konşimentoda taşıyan olarak 2 numaralı davalı ... LTD firmasının kayıtlı bulunduğu, diğer davalı ... firması tarafından ise dava dışı sigortalı adına 10/02/2022 tarihli 91.000,00 USD bedelli navlun faturasanın düzenlendiği anlaşılmakla; 2 numaralı davalı ... firmasının konşimento düzenlemek sureti ile TTK 1238 maddesi gereğince fiili taşıyan, diğer davalı ... firmasının ise navlun faturası düzenlemek sureti TTK 921 maddesi uyarınca akdi taşıyan sıfatını bu haliyle de pasif husumet ehliyetlerini haiz oldukları mahkemece kabul edilmiştir. Dosyada bulunan 28/02/2022 tarihli ... firması tarafından düzenlendiği anlaşılan ekspertiz raporunun incelenmesinde; .davaya konu emtianın her birinde 1524 adet olarak şeklide 7 adet 40'lık konteynere istif edilerek denizyolu ile Türkiye'ye sevk edildiği, bu taşımanın ... A.Ş. isimli nakliyeci firma sorumluluğunda gerçekleştirildiği, konteynerlerin alıcı firma adresine varması sonrası yapılan tahliye işlemleri sırasında ...-4 numaralı konteyner içeriği emtianın ıslanmış olduğunun tespit edilerek fotoğraflar çekildiği ve video ile kayıt altına alındığı, ibraz edilen fotoğraflardan konteyner tavanında bulunan delik ve/veya deformasyon net olarak görünmediği, ancak tavanın belirtilen noktasında bir işlem uygulanmış olması ve bu bölümün hemen altında bulunan kolinin yoğun şeklide ıslanmış olması nedeniyle hasarın Çin'den Türkiye'ye yapılan sevkiyat sırasında konteynerin bu bölümden su almış olduğu ihtimalini kuvvetlendirdiği, aynı şeklide yükleme yapılmış 6 konteyner muhteviyatı emtiada herhangi bir hasar bulunmadığı, 05/01/2022 tarihinde Kayseri'de sigortalı tesisine gidilerek yapılan fiili ekspertiz çalışmasında; ayıklanmış 2 palet üzerinde ıslanma hasarlı 55 adet karton kutu ambalajlı ... kodlu mikrodalga fırın emtiasının firma kapalı sahasında bekletildiği, perakende karton kutu ambalajların hali hazırda ıslak olduğu, yarı kurumuş ambalajların yüksek oradan ıslanarak deforme olduğu, ıslanma sonucu karton kotu ambalajların mukavemetini yitirmesiyle yırtılma/ezilme şeklinde hasarlar gördüğü, karton koli ambalaj içerisinde hava alan naylon ambalaj mevcut olduğu, yapılan gümüş nitrat testinde negatif sonuç alındığı (tatlı su), naylon ambalaj çıkarıldığında fırın üzerinde direk su izlerinin mevcut olmadığı fakat yoğun su ile nem almış olduğu tespiti ile hasar miktarının sovtaj tenzilli 12.697,20 TL olarak hesap edildiği ancak eksper tarafından davaya konu emtia hasarının bulunduğu konteynerin fiziken incelenmediği anlaşılmıştır. Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Davaya konu emtianın dava dışı sigortalı alıcıya teslimi bakımından gamrak işlemlerinin 28/12/2021 tarihinde tamamlanarak kaayolu taşıması için teslim edildiği, kara yolu taşımasının dosyada bulunan ilgili faturaya göre ihbar olunun ... firması tarafından gerçekleştirildiği, sigortalı deposuna emtiların ulaşması akabinde 01/01/2022 tarihinde ilk kez ıslaklık hasarının tespit edildiği ancak dosyada hasarın davalılardan ... firmasına ise 19/01/2022 tarihili ihtarname ile iletildiği anlaşılmakla, bu hali ile hasarın davalı taşıyanlara TTK gereği usule uygun olarak ihbar edilmediği kabul edilmiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalıların sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; "... " isimli geminin dava konusu ... numaralı konteyneri Çin'in ... Limanı'nda 02/11/2021 tarihinde yüklenmiş olduğu, geminin Mersin Limanı'na varışını müteakip söz konusu konteynerin 28/12/2021 tarihinde Gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip çıkışının yapılarak alıcının Kayseri serbest bölgede bulunan deposuna karayoluyla sevk edildiği, 01/01/2022 günü sigortalının deposuna ulaşan ... numaralı konteynerden yapılan tahliye işlemleri esnasında konteynerin sağ üst köşesindeki delikten giren su nedeniyle 55 koli emtiada ıslaklık olduğu görülmüş ancak, konteynerdeki ve emteadaki hasarlarla ilgili olarak ne Mersin Limanı'nda ne de alıcının deposunda herhangi bir tutanak tanzim edilmediği, buna göre, emtiadaki ıslaklık hasarının, ilk defa 01/01/2022 tarihinde gönderilenin deposunda yapılan incelemede ortaya çıktığı ancak konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği tespit edilemediği anlaşılmıştır. Ekspertiz raporundan; dava konusu ... numaralı konteyner üzerinde eksper tarafından fiili bir inceleme ve tespit yapılmadığı ayrıca, raporda eşyanın ıslak kısımlarına uygulanan gümüş nitrat testi neticesinde taşıma konusu eşyada deniz suyuna rastlanılmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda açıklandığı hali ile dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan 02/11/2021 tarih ve ... nolu konişmentoda, Alma Yeri ile Nihai Varış Yeri belirtilmeksizin sadece Yükleme Limanı ile Tahliye Limanı gösterildiğinden ve konişmento üzerinde bulunan CY/CY kaydından davalı taşıyanın yükleme limanındaki konteyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan denizyolu taşımasından sorumlu olduğunu anlaşılmaktadır. Bu taşıma şeklinde, taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğu malların yükleme limanında gemi küpeştesine kabul edilmesiyle başlamakta ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona ermektedir. Taşıyan her ne şekilde olursa olsun, her nasıl kaynaklanırsa kaynaklansın yükleme limanında geminin küpeştesine kabul edilmeden önce veya tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edildikten sonra mallara gelebilecek herhangi bir zarardan veya gecikmeden dolayı sorumlu olmamaktadır. Yine konişmento üzerinde "SHIPPER'S LOAD AND COUNT " kaydı yer almaktadır. Bu kayıt, taşıma konusu eşyanın ambalajlanması, konteynere yüklenmesi, istifi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten/satıcı firma ... ... tarafından yapılmış olduğunu göstermektedir. Diğer bir ifadeyle, ... no.lu konteyner içi istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak taşıyana teslim edilmiştir. Davaya konu sigortalı emtianın taşındığı ... nolu konteynerin dış yapısında her hangi bir yırtık, delik vb. gibi fiziki bir hasar olduğuna dair, gerek yükleme ve/veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağı da dosyaya sunulmamıştır. Bu hali ile ıslanmaya bağlı hasarın davalılar sorumluluğu altında deniz taşıması esnasında meydana geldiği hususus davacı tarafça ispat edilememiş olup, mahkemece davalıların hasar bakamından sorumlu olmadıkları kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davalı vekili için takdir edilen 12.697,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200.00-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/11/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır