İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/256 E. 2024/535 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2023/256 Esas KARAR NO :2024/535 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :19/04/2023 KARAR TARİHİ :24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasından müvekkili şirkete sigortalı emtianın taşınması sırasında zarar görmesi sebebiyle sigortalı ...'ne ödenen zarar tutarının rücuen tazmini için icra takibi başlatıldığını, davalı haksız olarak borca itiraz ettiğini ve yapılan itiraz sonucunda takip durduğunu, Dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. müvekkili şirket nezdinde ... nolu Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 10.02.2021 tarihinde davalı ... Limited Şirketi tarafından taşınan emtianın dökülmesi sonucu meydana gelen zararın karşılanması adına müvekkili şirket tarafından hasar tespiti yapıldığını ve düzenlenen ekspertiz raporuna göre tazminat tutarı 19.11.2021 tarihinde 16.294,36 TL olarak sigortalıya ödendiğini, sigortalı ve satıcı firma ile yapılan anlaşma CFR olduğunu, ilgili konşimento üzerinde teslimatın davalı ... adlı firmaya yapılacağını belirttiğini , aynı zamanda hasarın takibi de bu frma tarafından gerçekleştirildiğini, alacağının davalıdan rücuen tahsili için .... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi açıldığını, ancak davalı borca itiraz ettiğinden takip durduğunu. 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası anlaşmazlıkla sonuçlandığını, bu nedenle işbu itirazın iptali davasının açılması zorunluluğu doğduğunu, açıklanan edilen sebeplerle başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile itirazın kötü niyetli olduğunu, davalı taraf aleyhine %20’den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketi tarafından yapıldığı iddia edilen ödemenin teminat kapsamında olup olmadığının tespitinin yapılmasını, davacı ... geçerli bir sigorta poliçesinin mevcudiyetini, TTK md. 1473 uyarınca sigorta tazminine sebebiyet verdiğini iddia ettiği olayın sigorta poliçesi kapsamında olduğunu ve sigorta süresi içerisinde gerçekleştiğini, iddia edilen hasar sebebiyle dava dışı sigortalı firmanın zarara uğradığını, HMK md. 194 uyarınca kanıtlama yükümlülüğünde olduğunu, dava dışı ... firmasının iddia ettiği hasar sebebiyle işbu satış bedelini tam ödediğinin, hasar sebebiyle dava dışı ... 'da mukim satıcıdan herhangi bir iade almayarak oluşmuş zarar mevcudiyetinin kanıtlanması gerektiğini, davacı şirket delilleri arasında yer alan Gümrük Beyannamesi incelendiğinde, satıcı ... 'nın dava konusu malları "CFR" teslim şekli ile satmış olduğunu, malların yükleme limanında gemi küpeştesini aştığı andan itibaren yarar ve hasar alıcıya intikal edeceğini, "C" grubu satış sözleşmelerinden olan CFR teslim şeklinde, satıcının yük üzerindeki riski, hakkı ve menfaati yükün yükleme limanında gemi küpeştesine geçmesi ile alıcıya geçeceğini, sigorta şirketi tarafından ...'a yapılacak bir ödeme literatürde ex-gratia payment olarak geçen hatır ödemesi olup, rücu etme imkanı olan bir ödeme tipi olmadığını, davalı firmanın taşımayı fiilen ifa etmediği ve taşıma işlerini organize ettiğini, ... Aş. - ... Aş. - ... S.P.A'nın 6100 sayılı HMK. madde 61 uyarınca davanın ihbarını talep ettiğini, yükleme - boşaltma - istifleme - sayma - sabitleme gibi diğer hususlar göndericinin sorumluluğunda olduğunu, dava konusu hasarın sebebinin yükün hatalı şekilde istiflenerek sabitleme yapılmaması olduğunu, Emtianın içerisinde bulunduğu ... numaralı konteynerin dolum işleminin İtalya/Venedik Limanı'nda gerçekleştirildiğini, emtianın Venedik Limanı'na kadar tır ile getirildiği ve hasarın bu limanda yapılan yükleme sırasında meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığını, fiili taşıyan ... yetkilisi... tarafından yapılan bildirimde, sızıntının yükleyici hatası kaynaklı olduğunun bildirildiğini, davacı şirket ile sigortalısı ... arasında 10/02/2021 tanzim tarihli, ... poliçe numaralı Nakliyat Abonman/...Bağlı Kati Sigorta Poliçesi yapıldığını, ... no'lu poliçede gemi adı ... olduğunu, konişmentodaki gemi adının ... olduğunu, ... gemisindeki emtialar teminat kapsamında olduğundan ve dava konusu emtialar ... gemisinde taşındığından, hasarın teminat dışı olduğunu, TTK md. 1185/1 uyarınca deniz yoluyla yapılan taşımalarda hasar ve zararın haricen belli olmaması halinde, taşıyıcının sorumluluğuna başvurulabilmesi için yüke ilişkin yazılı hasar bildiriminin teslimden sonra aralıksız hesaplanacak 3 gün içerisinde yapılması gerektiğini, aksi taktirde TTK md. 1185/4 uyarınca emtianın konişmentoda yazılı olduğu teslim edildiğinin karine olarak kabul edilmesi gerektiğini, 20/02/2021 tarihinde varış limanına tahliye olmuş ve davalı firmanın sorumluluğunun sonlandığı ve emtiaların hasar ihbarının en geç 23/02/2021 tarihinde yapılması gerektiğini, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını beyan ederek, davanın reddini, ... tarafından düzenlenmiş, ... no'lu konişmentonun temini için; ... Ltd. ... Aş. ... ve ... ve Dış Tic. Aş.'ye davanın ihbar edilmesini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminat alacağını, yargılama ve vekalet ücretini talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda raporda özetle; davaya konu hasarlı emtianın ... firmasından aldığı, ... numaralı 16/03/2021 tarihli 816.753,95 TL. tutarlı gümrük beyannamesi ile alındığı ve ... firmasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu beyanname ile başka emtialarında alındığı ve toplu olarak ödemesinin yapıldığı, 31/12/2021 tarihinde General-... carisinin 0(sıfır ) olduğu, Davacı ... şirketinin dava dışı ... firmasına yaptığı ödemenin ticari defter kaydı şekli ile tespit edilmiştir. Davacı ... ile dava dışı ... firması arasında Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi yapıldığı, söz konusu hasarlı emtianın alış faturası ve ödemenin yapıldığı, söz konusu hasarlı emtianın alış faturası ve ödemesinin yapıldığı, hasarlı emtianın iadesinin yapılmadığı, davacı ... şirketinin hasarlı emtia için ... firmasına 16.294,36 TL hasar tazminatı ödediği, davaya konu hasarlı emtiaya ait alış faturası, poliçe, hasar tazminat ödemsi ve diğer ödemelerin ... Plastik firmasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, 18/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda ; emtiada oluşan hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin davacı tarafından somut delillerle ispat edilemediği, davalının oluşan hasardan sorumlu olmadığı, davacının sigortalısının CFR teslim şekli ile satın aldığı emtianın konteyner içine yükleme ve istifleme ile sabitlemesi işlerinin davalı yanca üstlenildiğinin sabit olmadığı, somut olayda emtianın "kapalı yüklü konteyner içinde yükleme ve istifleme sırasında oluşan hasarda, yurt dışı ihracatçının risk alanında kaldığı gözetilerek davalının sorumlu tutulamayacağı, davacının sigortalısına yaptığı ödeme ile ona halef olduğu ve sorumlulara rücu edebileceği değerlendirilmekle aktif husumete ehil olduğu, davalının ise yüklemede ve istiflemede rolü ortaya konulamadığı sürece sorumlu tutulamayacağı, davacı ödemesi zararı somut olaya uygun kadri marufunda miktarlara işaret ettiği belirtilmiştir. Dava, taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dışı sigortalı ...'n tarafından satın alınan plastik pcv emtiasının ... Limanınıdan ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, 20/02/2021 tarihinde Pire Limanında yapılan aktarma sırasında konteyner içindeki emtianın döküldüğünün tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedelin davalılardan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dava konusu taşımaya ilişkin iki adet konişmento sunulmuş olup ... sayılı konişmentonun ... adına acentesi tarafından düzenlendiği, konişmentoda sigortalının alıcı, davalının teslim için başvurulacak kişi olarak belirtildiği, ... sayılı konişmentonun ... adına düzenlendiği, bu konişmentoda davalının alıcı olarak kayıtlandığı, buna göre davalının taşımayı organize ettiği ve akdi taşıyan konumunda olduğu, pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmaktadır. Taşımaya konu emtianın CFR satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi aldırılan bilirkişi raporunda davaya konu hasarlı emtianın ... firmasından aldığı, ... numaralı 16/03/2021 tarihli 816.753,95 TL. tutarlı gümrük beyannamesi ile alındığı ve ... firmasının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu beyanname ile başka emtialarında alındığı ve toplu olarak ödemesinin yapıldığı, tespit edilmiş olup buna göre dava dışı sigortalının zararının oluştuğu ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür. Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna göre hasarın 01/03/2021 tarihinde tespit edildiği, ,davacının 30/06/2021 tarihinde davalı aleyhine icra takibi başlattığı görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir. Ekspertiz raporunda Hasarlı Emtianın bulunduğu konteynerin dışında herhangi bir fiziki hasarın bulunmadığı, konteynır kapağındaki mühür numarasının konşimento da belirtildiği üzeri olduğu, konteyner açıldığında ilk sıradaki ürünlerde herhangi bir olumsuzluğun bulunmadığını, emtianın konteynır içerisinde satıcı tarafından tam ve eksiksiz yüklendiğin anlaşıldığı, Pire Limanındaki rutin kontrollerde aktarıldığı, muhtemelen aktarma sırasında hasarlandığı, Venedik limanında yüklüme operasyonunda hasarlanmış olabileceği belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda emtiada oluşan hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin davacı tarafından somut delillerle ispat edilemediği, davacının sigortalısının CFR teslim şekli ile satın aldığı emtianın konteyner içine yükleme ve istifleme ile sabitlemesi işlerinin davalı yanca üstlenildiğinin sabit olmadığı, somut olayda emtianın kapalı yüklü konteyner içinde yükleme ve istifleme sırasında oluşan hasarda, yurt dışı ihracatçının risk alanında kaldığı gözetilerek davalının sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Taşımaya konu konişmentolarda FCL/FCL (full container load) ve“ shippers load stow and count" (yükleme, istif ve sayım yükleten tarafından gerçekleştirilir) kaydına yer verilmiştir. Bu durumda konteyner içi istifi yükleten tarafından yapılır ve taşıyana kapalı bir şekilde teslim edilir. Yükün konteyner özelliklerine ve yapacağı yolculuğun şartlarına uygun olan bir konteynere, uygun şartlarda istiflemek ve paketlemek yükletenin sorumluluğunda olup taşıyanın sorumluluğu bulunmamaktadır. Konteyner taşımacılığında tüm konteynerlerın yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra hem liman, acente ve gümrük görevlileri hem de gemide güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip "Container Interchange Receipt And Damage Report" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmektedir. Bu tutanak tutulurken, yükleme ya da boşaltmada, taşıyan temsilcisi Güverte zabiti (kaptan adına) ile acente, yükleten veya gönderilen tarafın temsilcileri birlikte hareket etmesi ve tutanağı beraber kayıt altına alması gerekmektedir. Dava konusu konteynere ilişkin bu yönde bir hasar tutanağının bulunmadığı gibi ekspertiz raporunda konteynerın dışında herhangi bir hasarın bulunmadığı belirtilmiştir. Buna göre hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan, 285,17 TL'nin mahsubu ile bakiye 142,43 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 16.698,48 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/12/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır