İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/408 E. 2024/462 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2023/408 Esas KARAR NO :2024/462 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :19/09/2023 KARAR TARİHİ :26/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava dışı sigortalı ... A.Ş. Müvekkili sigorta şirketi tarafından ... poliçe numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalı 15.755,73 kg yatak örtüsü seti cinsi emtia satın alındığını, sigortalı tarafından satın alınan emtia ..., Çin'den 07.12.2022 tarihinde ... ... Limited firma sorumluluğunda ... ve ... numaralı konteynerlere istiflendiğini, emtiaların içinde bulunduğu konteynerler ... isimli gemiye yüklendiğini ve Türkiye'ye sevk edildiğini, emtiaların nihai alıcı dava dışı sigortalıya ulaştığında tahliye işlemi sırasında yapılan kontrollerde karton kolilerde ıslaklık tespit edildiğini ve emtianın hasar aldığının anlaşıldığını, karton kolilerde tespit edilen ıslaklık ve hasarın, ... numaralı konteynerin üst çatısında yamalar bulunması ve konteynerin bu yamalardan su alması sonucu oluştuğunun anlaşıldığını, karton kolilerde tespit edilen ıslaklık ve hasar dava dışı sigortalı tarafından tutanak altına alındığını, işbu taşıma sırasında dava dışı sigortalıya ait emtialarda oluşan hasar neticesinde ekspertiz çalışmaları yapıldığını ve bu çalışmalar doğrultusunda müvekkili şirket bünyesinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu ve dava dışı müvekkil sigortalısına 08.03.2023 günü 3.846,79 TL bedelli ödemeyi yaptığını, müvekkili sigorta şirketi sigortalısı olan ... A.Ş'ye ait emtialarda oluşan hasarı sigortalısına ödemesinin ardından sigortalısının haklarına halef olduğunu, halefiyet hakkı kapsamında davalı tarafa ... İcra Dairesi 2023/... Esas numaralı icra takip dosyası açıldığını, davalı yan tarafından icra dosyasına haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini, davalı tarafın müvekkilin sigortalısına sözkonusu hasar bedelini ödediği gün temerrüte düşmüş sayılacağını ve bu yüzden faiz temerrüt tarihi olan ödeme gününden itibaren işlemeye beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava, davayı ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü, ... İcra Dairesi 2023/... Esas. numaralı dosyada yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu konşimentodan anlaşılacağı üzere müvekkilinin taşıyıcı olmadığını, taşıyıcının ... ... şirketi olduğunu, müvekkili tarafından düzenlenmiş bir konşimento bulunmadığını, müvekkilinin davalı tarafın taşınmasını yapan ... ... şirketinin acentesi konumunda olmakla, davanın ... ... şirketine izafeten müvekkiline açılması gerektiğini, müvekkili her ne kadar taşıma faturasını kesmiş ise de konişimentoda "Freight Collect" yani navlunun mahallinde ödeneceği şerhi düşünülmüş olduğundan işbu navlun meblağını asıl taşıyan ... ... şirketi adına tahsil ettiğini, ticari defter kayıtları incelendiğinde bunun ... ... şirketine iade edildiğinin ortaya çıkacağını, davacının davasını ... ... şirketine izafeten acentesi sıfatı ile ...'a açması gerektiğini, TTK 1184 ve 1885 maddelerine uyulmadığından davacının hasarın deniz taşımasından olduğunu ispat etmesi gerektiğini, konişimento gereği konteyneri davacı tarafın sigortalısına limanda teslim ettiğini, ... Gümrük Müdürlüğünün beyannamesine göre mal limanda teslim alındığını daha sonra konteynerin Elmina Lojistik tarafından limandan davacının sigortalısının deposuna 23.01.2023 tarihinde taşındığını, davacının sigortalısı malı teslim alındığında TTK. 1184/1 maddesine göre tespit yaptırtmadığını, ekspertiz raporuna göre müvekkili şirkete kusur atfedilmemesi gerektiğini, poliçenin 25.maddesine göre konulan bu ödeme kloz müvekkili yasal olarak bağlamayacağını, bu klozun başta konteynerde yırtık olsa dahi ödemeyi getirdiğini beyanla, davanın husumet sebebi ile reddini, şayet bu kabule şayan değilse davanın esastan reddi ile mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini, haksız takip nedeniyle %20'den aşağı kalmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini vekâleten talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; İncelenen davalı şirkete ait 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2022 ve 2023 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı şirketin taşıma işinden kaynaklı olarak 05.01.2023 tarihli ... nolu 5.600,00 USD karşılığı 105.017,36 TL tutarlı “navlun” açıklamalı e-Faturayı dava dışı sigortalı ... A.Ş. ünavanına düzenlemiş olduğu ve dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin tarafına düzenlenen navlun faturasına istinaden davalı yana 03.03.2023 tarihinde 17.900,00 USD karşılığı 387.719,30 TL tutarında havale göndererek cari hesaba istinaden ödeme yaptığı, davalı şirketin düzenlediği fatura ile yapmış olduğu tahsilatı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... ... ... ... LTD tarafından navlun alacağı ile ilgili olarak 04.01.2023 tarihli ... numaralı 29.004,00 USD karşılığı 542.679,36 TL tutarlı “Dokumantasyon Hizmet Bedeli İthalat Tahliye Dolu - İthalat ...- ... ... Deniz Navlunu Deniz Navlunu Liman ISPS Ücreti - Geçici Kabul Ücreti” açıklamalı faturanın davalı şirket ünvanına düzenlediği ve davalı şirketin tarafına düzenlenen 04.01.2023 tarihli ... numaralı 29.004,00 USD karşılığı 542.679,36 TL tutarlı “Dokumantasyon Hizmet Bedeli - İthalat Tahliye Dolu - İthalat ...- ... ... Deniz Navlunu - Deniz Navlunu - Liman ISPS Ücreti Geçici Kabul Ücreti” açıklamalı faturaya istinaden ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesine ait 12/02/2023 tarihli 257.100,00 USD tutarlı çeki dava dışı ... ... ... ... LTD'ye keşide ettiği ve davalı şirketin tarafına düzenlenen fatura ile yapmış olduğu ödemeyi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan 05/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Dosya mevcudu, kök rapor ile davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterleri, dava ve icra dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel yönden tetkiki sonucunda ve raporu içinde açıklanan nedenlerle; Davalı şirketin dava dışı sigortalı ... A.Ş.'den tahsil ettiği navlun bedelini dava dışı Armatör ... ... ... ... LTD'ye ödediği belirtilmiştir. Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dışı sigortalının satın almış tekstil emtiasının Ningbo Limanından ... Limanına sevkedildiği, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda belirlenen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedeli TTK 1472. Maddesi uyarınca rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dava konusu taşımaya ilişkin ... sayılı konişmentonun ... ... adına düzenlendiği, yükletinin ... ... Limited, alıcının davalı ... olarak belirtildiği, ara konişmentonun ... ... Limited adına düzenlendiği, navlun faturasının davalı ... Anonim Şirketi tarafından düzenlendiği görülmektedir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile davalının acente olduğunu, doğrudan dava açılamayacağını, tahsil edilen navlun bedelinin fiili taşıyana iade edildiğini ileri sürmüştür. Tahsil edilen navlun bedelinin akdi taşıyan ... ... şirketine aktarılıp aktarılmadığının tespit bakımından bilirkişi incelemesi yapılmış ise de bilirkişi raporunda ... ... ... ... LTD tarafından navlun alacağı ile ilgili olarak 04.01.2023 tarihli ... numaralı 29.004,00 USD karşılığı 542.679,36 TL tutarlı “Dokumantasyon Hizmet Bedeli İthalat Tahliye Dolu - İthalat ...- ... ... Deniz Navlunu Deniz Navlunu Liman ISPS Ücreti - Geçici Kabul Ücreti” açıklamalı faturanın davalı şirket ünvanına düzenlediği ve davalı şirketin tarafına düzenlenen 04.01.2023 tarihli ... numaralı 29.004,00 USD karşılığı 542.679,36 TL tutarlı “Dokumantasyon Hizmet Bedeli - İthalat Tahliye Dolu - İthalat ...- ... ... Deniz Navlunu - Deniz Navlunu - Liman ISPS Ücreti Geçici Kabul Ücreti” açıklamalı faturaya istinaden ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesine ait 12/02/2023 tarihli 257.100,00 USD tutarlı çeki dava dışı ... ... ... ... LTD'ye keşide ettiği ve davalı şirketin tarafına düzenlenen fatura ile yapmış olduğu ödemeyi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit edilmiştir. Bu durumda davalının navlun bedelini ... ... şirketine aktarmadığı, doğrudan fiili taşıyana navlun ödemesi yaptığı, eldeki davada akdi taşıyan konumunda ve pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır. TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 23/01/2023 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 19/09/2023 arihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür. TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamında süresinde hasar ihbarının yapıldığı davacı tarafça ortaya konulamamıştır. Bu durumda hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalıların sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup ekspertiz raporunda araç ile depoya gelen konteynerın üst çatısında önceki yamalardan kaynaklı su aldığı ve kolilerin ıslandığı belirtilmiştir. Dosyaya sunulan konişmentoda CY / CY kaydının bulunduğu, nihai varış yerinin belirtilmediği görülmektedir. Yine navlun faturası sadece Ningbo ve ... açıklamalarını içermekte olup, buna göre davalı taraf kara taşımasını üstlenmemiştir. Kaldı ki ekspertiz raporunda kara taşımasının Elmina Lojistik tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Bu nedenle hasarın deniz taşıması aşamasında meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekmektedir. Davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, süresinde hasar ihbarının bulunmadığı, konteynerın hasarlı olduğuna ilişkin tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın deniz suyundan meydana geldiğini tespiti bakımından gümüş nitrat testinin yapılmadığı, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı ve davalının sorumluluğu uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davalı vekili için takdir edilen 4.039,76 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120.00 -TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/11/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır