İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/160 E. 2024/525 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2023/160 Esas KARAR NO : 2024/525 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 10/04/2023 KARAR TARİHİ : 24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... San. A.Ş.ne ait emtiaların Türkiye'den Yunanistan'a taşınması için "... ..." isimli gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiğini, Yunanistan'ın ... Limanında tahliye işlemleri esnasında yükün hasarlandığının fark edildiğini ve müvekkili tarafından davalıya hasar ihbarının yapıldığını, müvekkilinin sigortalısının zararının tazmin ettiğini, davalıların taşımada fiili taşıyan ve akdi taşıyan olarak sorumlu olduklarını, müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen hasar tazminatının davalılardan tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... AS'ye İzafeten ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, davaya bakmaya yetkili mahkemelerin İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunu, sigorta poliçesinin geçersiz olduğunu, sigortalının sigortalanabilir bir menfaatinin bulunmadığını, müvekkilinin taşıyan olduğunu, dosyadaki mevcut sigorta ekspertiz raporuna göre hasarın ambalaj hatasından meydana geldiğinin, konteyner iç istifinden ve ambalaj yetersizliğinden kaynaklanan hasardan taşıyanların sorumlu tutulamayacağını, TTK 1185 maddesi uyarınca usulüne uygun bir hasar ihbarının yapılmadığını, hasar hesabının hatalı yapıldığını beyanla öncelikle davanın milletlerarası yetki şartı uyarınca davanın usulden reddine ve her halükarda davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, davaya bakmaya yetkili mahkemelerin İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunu, ayrıca sigortalı şirket adresinin de Maltepe/İstanbul olmasından dolayı da mahkemenin yetkisiz olduğunu ve yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olacağını, dava konusu uyuşmazlıkta İngiliz Hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı tarafından sigortalıya ödeme yapılmış ise bu ödemenin ex gratia niteliğinde olduğunu, ekspertiz raporu ile hasarın emtiada ortaya çıkan bakteri nedeni ile ortaya çıkan aşırı miktardaki köpük ve gazın flexitank içerisindeki basıncı artırarak patlamasına sebebiyet vermesinden dolayı oluştuğunu, dolayısıyla meydana gelen hasarın emtianın bünyesinden kaynaklandığını, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının sigortalısının muayene ve ihbar külfetini yerine getirmediğinden herhangi bir hak talep edilemeyeceğini, müvekkilinin oluştuğu iddia edilen hasarda kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın öncelikle, görevsizlik, yetkisizlik, husumet yokluğu ve hak düşürücü süre yönünden usulden reddine karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; 1 ve 2 nolu davalı vekillerinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, 2 nolu davalı ... vekilinin zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. Borçlularının ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... ... AS'ye İzafeten ... A.Ş. olduğunu, 06/04/2022 tarihinde 33.439,55.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 04/07/2022 tarihinde tebliğ edildikleri, borçlu vekillerinin yukarıda yazıldıkları sırası ile 06/07/2024 ve 04/07/2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 10/04/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 26/10/2024 tarihli raporda; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının alacağın temlik edilmiş olması itibariyle önem arz etmediği, Hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın yapıldığı, Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından üretilmiş olan flexitankın ayıplı olmadığı, hasarın davacının sigortalısına ait elma suyu konsantresinde oluşan köpüklenmeden kaynaklanmış olduğu, 23.850 kg. Elma suyu konsantresinin nakliye sırasında hasar görmesi nedeniyle 25.858,20 Euro tutarında hasar oluştuğu, davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, 25.858,20 EUR hasar tutarının takip tarihi itibariyle talep edilebileceği, Davalıların söz konusu zarardan sorumlu tutulamayacağına ilişkin görüşlerini bildirdiler. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 15/10/2024 tarihli raporda; İncelenen dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş.'ye ait 2021 ve 2022 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 2021 ve 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin taşıma esnasında hasara uğrayan mallar için ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 25.01.2022 tarihinde sigortalı ... A.Ş.'ye 28.338,60 EURO, 16.03.2022 tarihinde ise 5.100,95 EURO olmak üzere toplam 33.439,55 EURO tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT'leri ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş.'nin davaya konu mal bedeli olan 24.804,00.EURO tutarındaki mal bedelini dava dışı ... S.A.'dan tahsil etmediği, Dava dışı ... 'ya gönderilen malların taşıma esnasında hasara uğramasından dolayı dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 611 Satış İskontoları alt hesabında "Satış Fiyat Farkları" açıklamasıyla düzenlediği fatura miktarı kadar mahsuplaşma kaydı yaptığı, Dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin yapmış olduğu mahsuplaşma kaydını 03.08.2021 tarihinde 474729 yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kaydettiği, Başka bir ifadeyle dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin hasara çıkan mal bedeli tutarında ticari defterler aracılığı ile mahsuplaşmaya gittiğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir. Davalılar vekillerince uyuşmazlığa konu ... numaralı konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeni ile mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir. Dosyada mübrez ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, konşimentonun İstanbul'da, davalı taşıyan adına acentesi tarafından düzenlendiği anlaşıldığından, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2019/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak konşimentodaki yetki şartının Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisini kaldırır nitelikte olmaması nedeniyle MÖHUK 47/1 md gereğince davalılardan ... vekilinin milletlerarası yetki itirazını reddine karar vermek gerekmiştir. Davalılardan ... firmasının ise konşimentoda taraf olmadığı anlaşılmakla birlikte Türkiye'de mukim bir şirket olduğu hususu da değerlendirilerek MK 2 maddesi gereğince milletlerarası yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte Davalı ... vekili tarafından HMK 6 ve 7 maddeleri uyarınca mahkememiz yetkisine itiraz edilmişse de, Mahkememiz 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş olup, uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanmış olması nedeni ile mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... AŞ firması tarafından CFR teslim şartı ile ihrac edilen elma suyu konsantresi emtiasının, Türkiye Mersin Limanı'ndan Yunanistan Pire Limanı'na ... ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... San. AŞ firmasının konşimentoda gönderen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 25/01/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 28.338,60 Euro, 16/03/2022 tarihli ödeme dekontuna göre ise 5.100,95 Euro olmak üzere toplamda 33.439,55 Euro hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... San. AŞ. firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli CFR olmakla CFR satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmektedir. Bu kapsamda, dava dışı sigortalının hasar bakımından sigortalanabilir menfaati bulunup bulunmadığının tespiti için, dava dışı sigortalı ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu emtia satım bedelinin toplamda 24.804,00 EURO satım bedelinin tahsil edilmediği anlaşılmakla, eksik yapılan tahsilat nedeni ile dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfaati bulunduğu, bu hali ile davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince ve dosyada bulunan ibraname ve temlikname hükümleri uyarınca halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; konşimentoda taşıyan olarak 2 numaralı davalı ... ... firmasının kayıtlı bulunduğu ve ayrıca dava dışı sigortalı adına 24/05/2021 tarihli 1.488,45 Euro bedelli navlun faturasının düzenlendiği anlaşılmakla bu davalının TTK 1238 maddesi ile TTK 921 maddeleri gereğince taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Uyuşmazlığın bir kısmı ise, taşımada kullanılan flexi tankların kusurlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olup, diğer davalı ... Lojistik firması tarafından ise dava dışı sigortalı adına 24/05/2021 tarihli 1.300,00 EURO bedelli olarak düzenlenen fatura içeriği ve bu davalı vekilinin kendi kabulünde de olduğu üzere, taşımada kullanılan flexitankların davalı ... tarafından temin edildiği sabit olmakla bu davalının da pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Davalılardan ... vekilince TTK 1188 maddesi gereği hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazı ileri sürülmüş olup, bu hususun esasa geçmeden evvel incelenmesi gerekmiştir. TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Davalı vekilince TTK'nun 1188/3 fıkrasında öngörülen ve ödeme tarihinden itibaren işlemeye başlayan doksan günlük süre içerisinde davanın açılmadığı ileri sürülmüş ise de; anılan hükümde zarardan sorumlu tutulan kişinin rücu davası açma hakkı süresi düzenlenmiş olup, davacı sorumlu tutulan kişi değil, zarara uğrayan sigortalının halefi olduğundan, TTK'nun 1188/3 fıkrası somut olayda uygulanamayacaktır(bkz. Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2020/1505 esas, 2022/665 karar sayılı ve 26/01/2022 tarihli ilamı). Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez survey raporlarına göre hasarın- sızıntının 23/06/2021 tarihinde tespit edildiği anlaşılmakla, bu durumda icra takibinin başladığı, 06/04/2022 tarihinde TTK 118 maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin aksi yöndeki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Dava dışı sigortalı ... SAN. A.Ş. tarafından Yunanistan'da bulunan ... isimli firmaya 17/05/2021 tarihli fatura kapsamında 1 flexi tank içerisinde net 23.850 kg. Elma Suyu Konsantresinin, 24.804,00 EURO karşılığında, CFR Pireaus teslim şartı ile satıldığı, taşımaya konu, 2 nolu davalı ... tarafından düzenlenen 22/05/2021 tarih ve ... numaralı konşimentoya göre; Yükletenin dava dışı sigortalı ... A.Ş., AlıcınınYunanistan'da bulunan ... isimli firma olduğu, taşıma konusu net 23.850 kg. Elma Suyu Konsantresinin yükleten tarafından 1 adet flexi tanka doldurulduktan sonra 1 adet 20’DV kapalı konteynerlerin içerisine istiflendiği ve Mersin limanında “ ... ... ” isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan Yunanistan Pire Limanı'na deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu ve taşıma konusu Elma Suyu Konsantresi emtiasının içine yükleneceği flexi tankın ...3 numaralı konteyner içerisine istiflenmesi, daha sonra sıvı haldeki emtianın flexi tanka doldurulması ve nihayetinde tankın konteyner içerisinde lashingi (sabitlenmesi) işlemlerinin bizzat dava dışı sigortalı yükleten ... GIDA tarafından gerçekleştirilmiş olduğu görülmüştür. Konşimentoda bulunan kayıtlar incelendiğinde; ... kaydından; emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat dava dışı sigortalı-yükleten satıcı ... GIDA tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki dosyada bulunan ... numaralı Ekspertiz Raporuna göre de, flexi tankın davalılardan ... firmasının Mersin'de bulunan antreposunda ...3 numaralı konteyner içerisine ... çalışanlarınca yerleştirildiği, hazırlanan konteynerin dava dışı sigortalı ... tesislerine gönderildiği, ve tank içine dolumun burada dava dışı sigortalı çalışanları tarafından yapıldığı açıklanmıştır. Dosya kapsamındaki uyuşmazlık; ...3 numaralı konteynerin, Pire Limanı'na varışı ile gemiden tahliyesi sonrasında 18/06/2021 tarihinde konteyner tabanında sızıntı olduğunun farkedilmesi üzerine konteynerin sızıntı havuzuna alınarak yapılan incelemeler neticesinde flexi tankın alt kısmının çapraz dikişlerinin açılarak flexilerin yırtılmış olduğunun ve içerisindeki emtianın zayi olması şeklinde meydana gelen hasarın, flexi tankın üretim ayıbından mı yoksa taşınan elma suyu konsantresinin mikrobiyolojik faaliyeti neticesi oluşan köpükten mi kaynaklandığı hususu ve bu hali ile da davalıların sorumluluklarını bulunup bulunmadığına ilişkindir. Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından 1 ve 2 nolu davalılara yazılı olarak gönderilen 21/06/2021 tarihli ... Noterliği tarafından ... yevmiye numaralı olarak düzenlenen ihtarname ile, ... numaralı konteynerde bulunan üründe meydana gelen hasarla ilgili olarak TTK 1185 maddesi doğrultusunda hasar bildiriminde bulunulduğu anlaşılmıştır. Taşımaya ilişkin konişmentolar üzerinde bulunan SHIPPER’S LOAD, STOW, WEIGHT AND COUNT kaydından, taşıma konusu Elma Suyu Konsantresi emtiasının içine yükleneceği flexi tankın konteyner içerisine istiflenmesi, daha sonra sıvı haldeki emtianın flexi tanka doldurulması ve nihayetinde tankın konteyner içerisinde sabitlenmesi (lashing) işlemlerinin bizzat sigortalı yükleten ... GIDA gözetiminde gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, uygulamada genel olarak, bu tipte sıvı haldeki maddelerin flexi tankların içerisine doldurulması işlemi bizzat yükleyicinin (taşıtan) kendi elemanları tarafından yapılmaktadır. Teknik bilirkişilerin yaptığı değerlendirmelerden, sıvı haldeki emteanın flexi tankın içerisine doldurulmasına müteakip bu flexi tank kapalı konteyner içerisine istiflenip gerekirse lashingi (sabitlemesi) yapıldıktan sonra, kapı içerisindeki vida, somun vs. gibi unsurların flexitanka zarar vermesini önlemek maksadıyla kapı içlerine fiberboard tabir edilen sunta, mukavva karışımı daneçler konulduktan sonra konteyner kapıları kapatılarak yükleyici tarafından mühürlenir ve taşıyana teslim edildiği, bütün bu işlemleri taşıyanın bilgisi haricinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dosyadaki deliller kapsamında ... numaralı konteynerin dış yapısında bir deformasyon/darbe izi bulunmaması ve dosyada bulunan ... numaralı ekspertiz raporunda açıkça ifade edildiği üzere, konteynerde olağan yıpranmalar dışında herhangi bir hasar, konteyner içinde flexi tankın patlamasına neden olabilecek keskin bir parçanın da tespit edilmemesi karşısında konteynerlerin sağlam ve denize/yüke elverişli oldukları belirlidir. Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip; sadece konteyner hasarları için matbu olan “Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağı”na (EIR Equipment interchange report) kaydedilmektedir. Ancak dava konusu olayda, bahse konu ... numaralı konteynerin dış gövdesinde herhangi bir fiziki hasar olduğuna ve/veya içerisinde bulunan emtia hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek tahliye limanında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmamıştır. Dolayısıyla dosyada bulunan belge ve bilgiler çerçevesinde yükteki hasarın konteynerin elverişsizliğinden kaynaklandığını söylemek mümkün değildir. Öte yandan, dava dışı sigortalıya ait uyuşmazlığa konu taşıma dışında başkaca taşımalarda da davalılardan ... tarafından temin edilen flexi tanklardan sızıntı tespit edilmesi üzerine, davalı ... tarafından da Frankfurt, Baltimore, Pire ve Tanca'daki flexi tanklarda hasar tespiti için yerel eksperlerle çalışmalar yürütüldüğü ve hasarın nasıl ve neden meydana geldiğini araştırmak üzere bir personelini görevlendirerek ABD'nin Baltimore şehrine gönderdiği anlaşılmaktadır. Bu personelin şişmiş ancak henüz yırtılmamış olan flexi tanklara müdahale ederek sızıntının önlenmiş olduğu, ayrıca şişme meydana gelen her flexi tank üzerindeki emniyet valflerinin tek tek kontrol edilerek bu vanaların gazı tahliye etme görevini yerine getirdiğinin tespit edildiği, ancak bu emniyet valfleri flexi tankların içinde birikebilecek gazı tahliye etmek üzere tasarlanmış olduğundan köpük tahliyesine uygun olmadığı ve bu nedenle şişen flexi tankların basıncı emniyet valflerinin açılma basıncını aşmasına rağmen (diğer bir deyişle, valfin açılıp serbest bırakmaya başlaması gerekirken), basıncı oluşturan akışkan köpüklü yapıda olduğu için valften serbest bırakmanın gerçekleşememiş olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi heyetinde yer alan Gıda mühendisi bilirkişisi tarafından meyve suyu emtiası ile ilgili yapılan değerlendirmede, "Meyve sularındaki mikrobiyolojik bozulmalar genellikle mayalar, küfler, laktik asit bakterileri ve asetik asit bakterilerinden kaynaklanmaktadır. Yüksek asitliğe (pH 3.0-4.0) sahip bu ürünler pastörize edilerek mikrobiyolojik bozulmalara karşı korunurlar. Pastörizasyon işlemi ile özellikle ısıya duyarlı vejetatif mikroorganizmalar inaktif olmakta, bakteri sporları canlı kalabilmektedir. Bununla birlikte, bozulmalara yol açabilen pekçok bakteri sporu meyve suyunun pH değerinde gelişememektedir. Ancak Bacillus coagulans ve Clostridium pasteuriamum gibi bazı sporlu bakteriler pH 3.8'e kadar gelişebilmekte ve meyve sularında bozulmalara neden olabilmektedirler. Ancak son yıllarda gerçekleştirilen araştırmalar, meyve sularında bacillus ve clostridium türleri dışında, termoasidofilik karakterde bazı sporlu bakterilerin de bozulmalara sebep olduğunu göstermiştir. Meyve sularının konsantre edilmeleri durumunda birçok özellikleri değişir. Su miktarı azalır, asit ve şeker konsantrasyonu yükselir. Bu bakımdan meyve suyu konsantreleri mikrobiyolojik bozulmalara karşı dayanıklıdır. Meyve suyu konsantrelerinin küf mantarı ve bakteriler tarafından bozulmaları ise bir ayrıcalık oluşturur. Bozulma etmeni olabilen ... ve ... türleri 40-50 Brix ve hatta daha fazla şeker konsantrasyonunda bile gelişebilirler. Elmaların ve diger meyvelerin zedelenmesi sonucunda, gereksiz depolama ve taşınma sırasında meyvelerde istenmeyen maddeler oluşmaktadır. Zedelenmiş elmalarda mikrobiyel aktivitenin artması asetik asit, laktik asit ve kehribar asidi oluşumuna neden olmaktadır. Meyve suyu konsantrelerinin bileşiminde bulunan organik asitler meyvenin cins ve türüne bağlı olarak değişim göstermektedir. Laktik asit, meyve suyu ve konsantresinde bir bozulma kriteri olarak kabul edilmekte olup, elma suyunda laktik asit miktan 0.6 g/l düzeyinde olmalıdır. Meyve sularında bozulma oluşturan bakteri grubu içinde laktik asit bakterileri oksijensiz ortamda gelişebilmeleri, yüksek karbondioksit konsantrasyonundan zarar görmemeleri ve düşük sıcaklıkta faaliyette bulunabilmeleri nedenleri ile meyve suyu depolamada çok önem taşımaktadırlar. Meyve sularında gelişebilen laktik asit bakterileri heterofermentatif olup laktik asit yanında diğer organik asitler, etil alkol ve karbondioksit oluşturmaktadırlar. Bazı laktik asit bakterileri meyve suyunda malik asidi, laktik asit ve karbondioksite dönüştürmektedir. Bu açıklamalara göre elma suyu konsantresi üretiminde ve depolanmasında laktik asit oluşumunun önemli bir sorun olduğu ortaya çıkmaktadır. Meyve sularında bozulma oluşturan bakteri grubu içinde laktik asit bakterileri oksijensiz ortamda gelişebilmeleri, yüksek karbondioksit konsantrasyonundan zarar görmemeleri ve düşük sıcaklıkta faaliyette bulunabilmeleri nedenleri ile meyve suyu depolamada çok önem taşımaktadırlar. Meyve sularında gelişebilen laktik asit bakterileri heterofermentatif olup laktik asit yanında diğer organik asitler, etil alkol ve karbondioksit oluşturmaktadırlar. Bazı laktik asit bakterileri meyve suyunda malik asidi, laktik asit ve karbondioksite dönüştürmektedir. Elma suyu konsantresinde su miktarı azalır, asit ve şeker konsantrasyonu yükselir. Bu bakımdan meyve suyu konsantreleri mikrobiyolojik bozulmalara karşı dayanıklıdır. Ancak depolanmada ve taşımada sıcaklığın önemli olduğu ve laktik asit oluşumunun önemli bir sorun olduğu ortaya çıkmaktadır. Meyve sularında bozulma oluşturan bakteri grubu içindeki laktik asit bakterileri oksijensiz ortamda gelişebilmekte ve diğer organik asitler, etil alkol ve karbondioksit oluşturdukları için ortamda gaz miktarının artmasına, artan gazın ise ambalajda içten dışa doğru basınç yaparak ambalaj malzemesinin en zayıf noktasından yırtılmasına sebep olabilmektedir." şeklinde tespit ve açıklamalar sunulmuştur. Gıda mühendisinin yaptığı bu açıklamalara göre, dava konusu flexitanklar içerisinde taşınan elma suyu konsantresinin mikrobiyal faaliyet nedeniyle çok yoğun bir şekilde köpüklenme ve gaz oluşturduğu ve emteada oluşan bu aşırı köpüğün flexitankların üzerinde bulunan gaz ventillerinin tıkanmasına neden olarak fleksi tanktaki basınç emniyet valflerinin açılma basıncı aşıldığı halde (bir başka deyişle, valfin açılmış ve tahliyeye başlamış olması gerekirdi) valften tahliye meydana gelememiş olması sebebiyle flexitankların dikişlerinden atarak patladığı ve içindeki elma suyu konsantresinin dökülerek ziyan olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra ... numaralı konteynerlerde herhangi bir fiziki hasar, anormallik olmaması nedeniyle davalı taşıyana ait konteynerlerin sağlam ve denize/yüke elverişli oldukları; davalı LIKUA tarafından üretilmiş olan flexitankların ise ayıplı olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde hasarın davacının sigortalısına ait elma suyu konsantresinde mikrobiyal faaliyet nedeniyle çok yoğun bir şekilde oluşan köpüklenmeden kaynaklanmış olduğu kanaatine varılmış olduğundan bu kanaat ışığınd davalılar hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 9.324,76.TL den karar harcı olan 427,60.TL nin mahsubu ile fazla alınan 8.897,16.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davalı ... ... AS'ye İzafeten ... A.Ş. tarafından yapılan yargı gider toplamı olan 37,25.TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine, 4-Davalılar vekilleri için takdir edilen 109.664,63TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır