İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/121 E. 2023/307 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2023/121 Esas KARAR NO : 2023/307 DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/03/2023 KARAR TARİHİ : 13/07/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sigortacılık işi ile iştigal eden bir sigorta şirketi olduğunu, dava dışı sigortalı ...Anonim Şirketi firması sorumluluğunda nakliyesi gerçekleştirilen emtianın taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı yararına Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, taşınan yağlı radyatör emtiasının 11.06.2021 tarihli ve ...numaralı konşimento tahtında Çin'den Türkiye'ye taşınmak üzere... gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın tahliyesi sonucunda yağlı radyatörün bir miktarının ıslanarak hasarlanmış olduğu ve deformasyona uğradığının tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesiyle hasarlı emtialara ilişkin sigortalı şirket tarafından taşıyanlara hasar ihbarı yapıldığını ve hasar talep yazısı gönderildiğini, davalının konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK madde 1191 gereğince fiili taşıyan sıfatını haiz olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 sayılı TTK 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve kanuni halef sıfatını ve bununla birlikte TBK madde 183 uyarınca akdi halef sıfatını kazandığını, taşıyan sıfatına haiz davalının eşyanın kendi hakimiyetlerinde bulunduğu sırada hasarın meydana geldiğini, TTK madde 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu, borçlu aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe davalı borçlu tarafından itiraz edildiğini belirterek İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin öncelikle zamanaşımı yönünden reddedilmesi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 1188. maddeleri uyarınca zaman aşımına uğradığını, bu sebeple davacının hak ve talepleri yönünden hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazları bulunduğunu, mahkememizin işbu uyuşmazlığın çözümünde görevli ve yetkili olmadığını, uyuşmazlığa uygulanacak hukukun Türk hukuku olmadığını, davaya konu taşıma ... LTD tarafından düzenlenen ... numaralı konşimento arka yüzünde uygulanacak hukuk ve yetki maddesi bulunduğunu, Çin Halk Cumhuriyeti'nin ... Deniz Hukuku Mahkemeleri'nin görevli ve yetkili olduğunu, davacının işbu davanın ve davaya konu icra takibinin ikame edilmesinde aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, taşıma sözleşmesine konu edilen emtianın konteynerlere taşıtan tarafından yüklendiğini, konteynerlerin kapalı ve mühürlü olarak taşıyana teslim edildiğini, emtianın konteyner istifinin taşıtan tarafından taşımaya uygun olmayan dayanıksız bir ambalajla yapıldığını ve emtianın kendine has özelliği sebebiyle hasara uğradığını, karton ambalajların dayanıksız olduğunu, taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği belli olmayan zararın ambalaj hatasından kaynaklandığını, davacı tarafından konteynerlerin delik olduğu iddiasının ispatına yönelik hiçbir delil sunulmadığını, hasarlı yükün deniz suyundan ıslandığının ispatına yönelik gümüş nitrat testi yapılmadığını, davacı tarafından TTK hükümlerine uygun olarak yapılmış bir ihbar bulunmadığını, davaya konu olan uyuşmazlığın dayanağı olan ekspertiz raporunun hukuki bir geçerliliği olmadığını, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin tek taraflı alınan ekspertiz raporunda da tespit edilemediğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, yetki ve görev itirazlarının kabulüne, davanın yetkisiz mahkemede açılmasından dolayı usulden reddine, her halükarda işbu davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 11/04/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 06/05/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 09/05/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki 16/03/2023 tarihinde İİK 67 maddesi giriğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir. Dosya kapsamından, dava dışı sigortalı ... AŞ tarafından yurt dışından ithal edilen yağlı radyatör emtiasının dava dışı ... Sanayi ve Ticaret AŞ teslimi hususunun davacı sigorta şirketi nezdinde 01/07/2021 tanzim tarihli ve ... numaralı nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığı, Çin XIOLAN Limanı'ndan Türkiye Mersin Limanı'na taşımasının davalı... LTD'ye ait ... numaralı konşimento tahtında ... isimli gemi ile yapıldığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentonun, yurt dışında, ... de, 11/06/2021 tarihinde davalı taşıyıcı ... LTD tarafından imzalandığı, davalı ... LTD nin yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların yurt dışından ithal edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun arka sayfasında Uygulanacak Hukuk ve Yetki başlıklı 27. Maddesinde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin Çin Halk Cumhuriyeti Şangay Deniz Hukuku Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir. Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dosyaya sunulan sigorta poliçesi kapsamında sigortalı hak sahibinin dava dışı ... AŞ olduğu, yetki kaydının bulunduğu konşimento tahtında emtiaların sigortalıya teslim edildiği ve hasar tazminatı ödemesinin de buna göre yapıldığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından) davaya konu konşimentonun düzenlenmesinde Türk acentenin dahilinin bulunmadığı, navlunun peşin ödendiği hususunu konşimentoda kayıtlı bulunduğu, Türkiye acentesi tarafından düzenlenene bir navlun faturasının dosyaya sunulmadığı, konişmentonun arka yüzünde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı değerlendirilerek konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Çin - Şangay Deniz Hukuku Mahkemelerinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE, 2-Karar harcı olan 269,85 TL'den peşin alınan 231,88 TL'nin mahsubu ile bakiye 37,97 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2023 Katip . ¸e-imzalıdır Hakim. ¸e-imzalıdır