İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/182 E. 2022/256 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2022/182 Esas KARAR NO:2022/256 DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:22/07/2020 KARAR TARİHİ:06/05/2022 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Antigua ve Barbuda bayraklı ve ... IMO numaralı "..." gemisi satın aldığını ve 9 Temmuz 2018 tarihinde anılan geminin "kayıtlı donatanı" olduğunu, müvekkilinin söz konusu gemiyi satın aldıktan sonra bakım ve onarım çalışmalarının gerçekleştirilmesi ve tamamlanması için dava dışı ... Tersanesi ile anlaştığını, bununla birlikte müvekkili satın aldığı geminin ambar kapaklarını tasarlamış olan davalı ... ile iletişime geçtiğini ve kendileri tarafından tasarlanan dizayn edilen ambar kapaklarının tam ve doğru bir şekilde çalışması için ne gibi bakım ve onarım faaliyetlerinin yapılması gerektiğiyle ilgili görüş ve danışmanlık talep ettiğini, davalı ...'in müvekkilinin isteği ve talebi doğrultusunda kendi tasarlanmış/dizayn etmiş olduğu ambar kapakları ile ilgili danışmanlık hizmeti vermeyi kabul ettiğini, 9 temmuz 2018 tarihinde ... Tersanesi'nde bulunan geminin ambar kapaklarında incelemelerde bulunulduğunu, bunun akabinde 10 Temmuz 2018 tarihinde düzenlenen ... numaralı raporu ile davalı ..., ambar kapaklarında yaptığı inceleme neticesinde tespit ettiği bulguları ve varsa yenilenmesi veya değiştirilmesi gereken parçaları müvekkiline bildirdiğini, bunun akabinde 9 temmuz 2018 ve 27 temmuz 2018 tarihleri arasında gemiye ... Tersanesi'nde bakım ve onarım hizmeti verildiğini ve bu esnada davalı ...'in tespit ettiği hususlar çerçevesinde ambar kapaklarında gerekli bakım ve onarım gerçekleştirildiğini, ilgili bakım ve onarım çalışmalarının tamamlanmasını müteakip davalı ..., kendilerinin tespit ettiği ve dava dışı firmalar tarafından icra edilen bakım ve onarım işlerinin doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığını bir takım testler eşliğinde kontrol ettiğini ve açıklamalarını 31 temmuz 2018 tarihli raporunda detaylı bir biçimde aktardığını, davalı ...'in müvekkiline sağladığı danışmanlık hizmeti ve dahil tüm hizmetler karşılığında ... numaralı faturayı düzenlediğini, söz konusu faturada yer alan tutarın kendilerine eksiksiz bir biçimde ödendiğini, müvekkilinin ... Tersanesi nezdinde gemide yapılması gereken rutin ve gerekli bakım ve onarım çalışmalarını yaptırmanın yanında ambar kapakları ile ilgili olarak ayrıca danışmanlık hizmeti aldığı davalı ... tarafından işaret edilen ve önerilen bakım ve onarım çalışmalarını da yaptırdığını, bunun akabinde ... Tersanesi'ni terk ettiğini ve sefere çıktığını, gemi ... Tersanesi'ni terk ettikten yaklaşık 1,5 ay sonra 18 Eylül 2018'de geminin 1 numaralı ambar kapağında menteşe mekanizmasından kaynaklanan bir arıza meydana geldiğini, sözkonusu beklenmedik çatlağın meydana gelmesinin ardından gemi kaptanı ..., derhal geminin işletenine bir e-posta gönderdiğini ve bilgilendirmede bulunulduğunu, bunun akabinde davalı ...'e yazılı bir e-posta gönderildiğini, 1 numaralı ambar kapağında meydana gelen çatlakla ilgili bilgilendirme yapıldığını, davalı ... yetkilisi tarafından gönderilen cevapta, onarım işleminin tamamlanabilmesi için gerekli olan parçaların bir listesi gönderildiğini, istenen parçaların stoklarında bulunmadığını yeniden üretilmesi gerektiğini, parçaların sipariş verilmesi ile ödemenin yapılmasının akabinde 10 iş günü içinde gönderilebileceğinin belirtildiğini, anılan parçanın temini için davalı ... tarafından önerilen süre müvekkilince fazla bulunduğunu, sözkonusu parça 10 iş günü içinde gönderime hazır olsa parçanın Türkiye'den Amerika'ya nakliyesi için de ilaveten en az 15-20 gün beklenilmesi gerekeceğini amacı ticari faaliyette bulunmak olan bir geminin 1 ay boyunca hiçbir faaliyette bulunmaksızın bekletilmesinin mümkün olmadığını, böyle bir durumda müvekkilinin çok büyük ve telafisi imkansız zararlara uğrayacağının aşikar olduğunu, bu sebeple müvekkili ... tarafından dizayn edilen tasarlanan ambar kapaklarının tasarım çizimlerini ve malzeme özelliklerini istemek ve sorunlu parçayı yeniden ürettirmek ve dahil olmak üzere her türlü tamirat işlemini hasarın tespit edildiği an geminin bulunduğu yer olan Amerika'da faaliyet gösteren dava dışı firmalara yaptırmak zoruna kaldığını, davalı ... tarafından kendilerine gönderilen belge ve evraklar ile birlikte meydana gelen arızanın giderilmesi ile ilgili işlemleri dava dışı tamir firmasına iletmek durumunda kalan müvekkilinin davalı ... tarafından yapılan incelemeler sırasında 1 numaralı ambar kapağında bulunan ve davalı ... tarafından zamanında tespit edilmesi gerekirken tamamen kusurlu ve ihmale dayalı olarak tespit edilmeyen arızanın kusurun hatanın onarılması ve geminin sorunsuz bir biçimde seyrederek ticari faaliyetine devam edebilmesi için 577.411,00 USD tutarında zarara uğradığını, müvekkilinin satın aldığı geminin ambar kapakları ile ilgili danışmanlık hizmetinin kusursuz ve eksiksiz olacağına yönelik inancı nedeniyle proje müellifi olan ve geminin ambar kapaklarını bizzat tasarlayan davalı ...'den almayı tercih ettiğini, ancak davalının geminin ... Tersanesi'nde bulunduğu sırada yaptığı incelemelerde kusurlu ve ihmalkar davranışları neticesinde 1 numaralı ambar kapağının menteşe mekanizmasında var olan sorunu tespit etmede başarısız olduğunu ve bu sebeple müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davalı ...'in kusuru ve ihmalkarlığı sebebiyle oluşan ve müvekkil tarafından katlanılan zararların akabinde müvekkilinin meydana gelen hasarın nedenine ilişkin bir keşif yapılması istediğini ve bununla ilgili olarak bağımsız bir danışmanlık ve sörvey firması olan ... isimli firmaya görevlendirildiğini, sörvey firmasınını meydana gelen arızanın araştırılması ve tespit edilmesi amacıyla tüm tarafların katılım sağlayacağı ortak bir keşif yapılacağını duyurduğunu ve tüm tarafları bu ortak sörveye e-posta ile davet ettiğini, e-postanın muhatabının başka planlarının olması sebebiyle söz konusu keşfe katılamayacağının belirttiğini, dolayısıyla davalının sözkonusu sörveye katılmayarak her türlü itiraz hakkından zımnen feragat ettiğini, müvekkilinin uğradığı zararlar yönünden umursamazlığını ortaya koyduğunu beyanla fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile müvekkillerinin uğradığı 577.411,00 USD tutarındaki zararın 9 Temmuz 2018 tarihinden fiili ödeme tarihine kadar kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ve her türlü yargılama masrafları ve birlikte davalılardan tahsilini yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı taraflar üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın haksız ikame ettiğini, reddedilmesi gerektiğini, arabuluculuk son tutanağı aslı sunulmasının kanunen şart koşulduğunu, davacıların bu şartı yerine getirmediğini, daha önce 20.01.2021 tarihli dilekçelerinde belirtildiği gibi dava dilekçesinin 28 Kasım 2020 tarihinde ... A.Ş. Özel güvenlik görevlisine tebliğ edilmesinin her iki müvekkili şirketler yönünden de usulsuz tebligat olduğunu, bunun yanında söz konusu tebligatların güvenlik görevlisine tebliğ edildiği halde sanki şirket yetkilisine tebliğ edildiğinin tebligat zarfına şerh düşülüp işlem yapıldığını, cevap dilekçesinin süresinde sunulduğunun kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, tebligatın usulüne uygun yapıldığı düşünülse dahi içinde bulunulan pandemi sürecinde müvekkil şirket çalışanlarının bir kısmında covid vakaları görüldüğünü, filyasyon süreci yaşandığını, kanun uygulaması karşısında eski hale iade taleplerinin ve cevap dilekçelerinin süresinde olduğunun kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, davacı ve davalı tarafın Anonim Şirket ve Limited Şirket yani tacir olması sebebi ile huzurdaki davanın ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, davacı şirketin merkezinin ... olduğunu, T.C. İle ... arasında herhangi bir mütekabiliyet olmadığını, teminattan muafiyete dair herhangi bir uluslararası sözleşmeninde olmadığını, davacı tarafından yabancılık teminatı yatırılması zaruri olduğunu, ... A.Ş hiçbir zaman davacı şirket ile hukuki ilişki kurmadığını, davacı şirkete hiçbir zaman hizmet vermediğini, ... A.Ş'nin hiçbir zaman davacı şirket ile hukuki ilişki kurmadığını, davacı şirkete hiçbir zaman hizmet vermediğini, ambar kapak projesi tasarımının sadece 2008 yılında inşa edilen huzurdaki davaya konu gemide değil bir çok gemide kullanıldığını, davacı tarafından gemi ambar kapaklarının dizayn edilesinin üzerinden yaklaşık 18 yıl geçtikten ve geminin inşasından 12 yıl sonra müvekkil şirketlere huzurdaki davanın açılması karşısında ayrıca zamanaşımı def'ini öne sürdüklerini, davacının aktif husumet ehliyetinin olması için müvekkili davalı şirketlere alacak hakkının haiz olması bu nedenle davacı tarafın iddia ettiği, katlanmak zorunda kaldığı zararın davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, davacının ... Ltd şirketinden ambar kapaklarına ilişkin hizmet talep ettiğini, davacı ... A.Ş ile hiçbir zaman sözleşmesel ilişkiye girmediğini, davacının iddia ettiği gibi bir anlaşma taraflar arasında hiçbir zaman yapılmadığını, davacı ile sözleşmesel ilişkiye giren müvekkil davalısı sadece ... Ltd olduğunu, ... A.Ş ise davacı ile sözleşmesel bir ilişki içinde olmadığını, müvekkili şirketin davacı ile olan hukuksal ilişkisi çerçevesinde tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafından talep edilen hususlara ilişkin tespitlerini sadece raporlama yükümlülüğü olduğunu ve bu edimini düzenlediği raporları ile yerine getirdiğini, müvekkillinin yükümlülüğünün sadece tespite yönelik olduğunu bakım-onarım hizmetini davacı, tersaneden aldığını, bu bağlamda gemideki bakım-onarım ve tadilat işleri davacı ile tersane arasında cereyan ettiğini, davacı tarafın müvekkili tarafından raporlara konu tespitleri üzerinde bahse konu önerilen bakım ve onarım çalışmalarını ... Tersanesinde yaptırıldığını ve sonrasında tersaneyi terk ettiğini ve dava dilekçesinde beyan ettiklerini, davaya konu arıza geminin tersaneden ayrılması ile vuku bulduğunu yaklaşık 1,5 aylık süreçte gerçekleştiğini, ... Ltd tarafından verilen hizmetlerin karşılığı kesilen faturaların da herhangi bir kusur veya ayıp atfı yapılmadan ihtirazi kayıtsız müvekkili şirkete ödendiğini, geminin ... tersanesinden ayrılmasından sonra 1 numaralı ambar kapaklarının mukavemetini etkileyecek şekilde zorlandığını işin temelinde kullanma hatası olduğunun anlaşıldığını, 1 numaralı ambar kapağındaki arızaya ilişkin müvekkillerine asla kusur atfedilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; dava dışı ... Tersanesinde bakım ve onarımı yapılan geminin onarım faaliyetinden önce ambar kapaklarındaki kusur ve eksikliklerin tespiti konusunda rapor düzenleyen davalının, taahhüt ettiği edimini kusurlu şekilde ifa etmesi nedeniyle ortaya çıkan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davanın açıldığı ....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dava konusu alacağın TTK'nun 1352/m bendi gereğince deniz alacağı niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla 17. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Görevsizlik kararının gerekçesinde; dava konusu alacağın TTK 1352.maddesi (m) bendinde sayılan "geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması" bendi kapsamında deniz alacağı niteliğinde olduğu kabul edilmiş ise de, alacak bu bend kapsamına dahil değildir. Aksi kabul edilse dahi, bir başka deyişle alacağın deniz alacağı niteliğinde olduğu kabul edilse bile, bu husus ihtiyati haciz talebiyle ilgili mahkemenin görevinin tayini açısından önemlidir. Mahkememizin ihtiyati haciz konusunda görevli olması, esas dava bakımından da görevli hale getirmeyecektir.Nitekim gemi adamlarının ücret alacaklarıyla ilgili ihtiyati haciz talepleri bakımından mahkememiz görevli olmakla birlikte, gemi adamı ile donatan arasındaki ilişkin hizmet ilişkisi niteliğinde olduğundan, geminin Türk ve yabancı bayraklı olup olmamasına göre, esas dava bakımından Asliye Hukuk yada İş Mahkemeleri görevlidir. Benzer şekilde gemi bakım onarım sözleşmesi TBK'da düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olduğundan bu sözleşmelerden doğan alacaklar deniz alacağı niteliğinde olsa da, esas dava yönünden görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Mahkememiz deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adı ile kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararı ile Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Bu nedenle 6102 sayılı TTK 5.maddesi gereğince mahkememizin görevine tayin için davanın TTK 5.kitabında yer alan deniz ticaretine ilişin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için de davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi gerekmektedir. Eldeki dosyada taraflar arasındaki ticari ilişki TBK'da düzenlenen iş görme sözleşmelerinden istisna akdi niteliğindedir. Bu nedenle uyuşmazlık TBK'daki istisna akdi hükümlere göre çözümlenmelidir. Davanın tarafları tacir olduğundan TTK 4.maddesine göre görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik kararı istinaf edilmeden kesinleştiği takdirde, merci tayini için dosyanın ilgili istinaf dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar istinaf edilmeksizin kesinleştiği takdirde merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesine gönderilmesine, 2-HMK'nun 331/2.maddesi gereğince yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunun görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, Dair, tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2022 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır