İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/239 E. 2023/79 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2018/239 Esas KARAR NO :2023/79 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :04/07/2018 KARAR TARİHİ :28/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bir noktadan diğerine sevkiyat organize eden lojistik hizmet sağlayan ve taşıma işlemlerine aracılık eden bir firma olduğunu, davalı ile ... Limanından yüklenen malların deniz yolu ile ...Limanına getirilmesi konusunda anlaşıldığını, müvekkilinin söz konusu anlaşma sonrası taşıyan ve gemilerin ayarlamasını yaparak bir kısım taşıma işlemi gerçekleştirdiğini, taşman mallan davalıya teslim ettiğini, davalıya taşımaya ilişkin navlun faturalarının kesildiğini, bu faturaları davalının ödediğini ancak getirilen malların geç alınmasından doğan demuraj ücreti ve liman giderleri için davacının düzenlediği 5 adet faturanın davalıya tebliğ edildiğini, faturalara itiraz edilmediğini ancak davalının kesilen faturaları ödemeyerek müvekkilini zarara uğrattığını, takip tarihi itibarıyla davalının 8.036,90 USD borçlu olduğunu, davalının fatura bedellerini ödememesi nedeniyle, ... 36. İcra Müdürlüğü ... E. Soyılı dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu ve bu nedenle huzurdaki davanın açılmasının gerektiğini, müvekkili tarafından, davalı adına bütün taşıma işleminin eksiksiz yerine getirildiğini, teslimi için getirilen ürünlere davalının itirazı olmadığını ancak kendisi için getirilen ürün feri gümrükten almadığını, kendisine düzenlenen faturoları itirazsız kabul ettiğini, ancak tutarlarının fatura, defter ve belgelerle de sabit olduğunu, davalıya yapılan hizmet bedelleri için 8.036,90 ABD doları fotur a düzenlendiğini, davalının itiraz dilekçesinde de bir neden sunmaksızırı ödemeyi reddettiğini, deniz taşımalarında, yükün boşaltma süresinde boşaItılmaması halinde boşaltma süresi sona erince, sürastarya süresinin kendiliğinden başlayacağını, davalının, getirilen ürünlerin bekleme süresinde almadığından oluşan sürastarya süresinin ücretini müvekkile ödemesi gerektiğini, deniz taşımalarında yükle taşıtanın katlanmak zorunda olduğu masrafların da taşıtana yansıtılması gerektiğinden, belirtilen laşımalara ilişkin oluşan diğer masraflar da davalıya yansıtıldığını, davalı borçlunun borcu bulunmasına rağmen müvekkilinin alacağına ulaşmasını engelleyerek icra takibine haksız itiraz ettiğinden müvekkilini zarara uğrattığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin ... adresli olduğundan davanın İstanbul Anadolu mahkemelerinde açılması gerektiğini, yetkiye itiraz ettiklerini, davanın konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğundan davanın reddini talep ettiklerini, davacı şirketin ... Limanından yüklenen malların deniz yolu ile ...'ye getirildiğini, müvekkil şirketin taşımaya ilişkin kesilen navlun faturaların ödediği ancak emtialarla ilgili ortaya çıkan ve davacının katlanmakta olduğu demuraj ücreti ile iıman masrafları için kesilen faturaların davacı tarafa ödenmediği, müvekkil şirketin davacı tarafa 8.036,90 USD borcu olduğunu iddia ettiğini, davacı tarafın beyanları yasal dayanaktan yoksun soyut olduğunu, faturalara yansıtılmış olan fiyatlar güncel rakamların çok üzerinde olduğunu müvekkilince kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın bu tutar da borçlu olduklarını borçlu olduğunu ispat yükü altında olduğunu, dava dilekçesinde delil olarak sunulan bilgi ve belgelerin usul kuralları çerçevesinde iddia edilen hususları ispatlamaya elverişli olmadığını, ayrıca davacı tarafın İcra inkar Tazminat talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu talebin de reddinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 14/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının defter açılış tasdikleri yönünden usulüne uygun olan, ancak envanter defterinde gereken açıklıkta kayıt yapılmamış dolayısıyla ticari defterlerinin HMK 222 doğrultusunda kanıt yeterliliği taşımadığı, davacının kanıt yeterliliği taşımayan Yevmiye (Günlük) defterine yaptığı kayıtlarına göre, davalıdan 8.036,90 ABD doları alacaklı göründüğü, davalının icra takibinde borca bütünüyle itiraz, ettiği, mahkeme kalemindeki incelemeye ticari defterlerini sunmadığı, davacının taşıma işine aracılık ettiği ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının taşıtan sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, taşıtanın demuraj ve liman masraflarından sorumlu olduğu, fiili deniz taşıyanı ...sitesinde yer alan güncel tarife ile 09.12.2016 tahliye tarihi ile 13.02.2017 imha tarihine kadar oluşan demuraj ücretinin toplam 3.639,00 Usd olduğu, Her ne kadar eşyanın 13.02.2017 tarihinde imha edilmiş olmasına rağmen ihtarnamenin çekildiği 10.05.2017 tarihinde neden halen emtianın gümrükten çekilmediğinin bildirildiğinin anlaşılamadığı, konteyner halen 10.05.2017 tarihinde teslim edilmediğinin ispat külfeti davacı tarafta olmak üzere, fiili deniz taşıyanı ... sitesinde yer alan güncel tarife ile 09.12.2016 tahliye tarihi ile 10.05.2017 ihtarname tarihine kadar oluşan demuraj ücretinin toplam 9.401,00 USD olduğu, demuraj ücretlerinden komisyon alınamayacağı, demuraj ücretlerinin davacı tarafından fiili deniz taşıyanına ödenip ödenmediği hususunun sorgulanmasının mahkemenin takdirinde olduğu, talep edilen toplam 491,90 USD liman masraflarının sorumlusunun davalı taşıtan olduğu ve fatura edilen ücretlerin kadri marufunda olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan ek raporda özetle; davacının Ticari defterleri açılış kapanış onaylarının yasanın öngördüğü usule uygun olarak zamanında yapıldığı, davacının yasanın öngördüğü usul ve şartlara uygun tutulmuş (kanıt yeterliliği taşıyan) Yevmiye ve Büyük Defter kayıtlarına göre davalıdan 8.036,90 USD alacaklı olduğu, davacının Envanter defterine yapılan kayıtların yasanın öngördüğü yeterli ayrıntı ve açıklıkta olmadığı, bu defterin kanıt niteliği taşımadığı, davalının icra takibinde borca bütünüyle itiraz ettiği, mahkeme kalemindeki incelemeye ticari defterlerini sunmadığı, davacının taşıma işine aracılık ettiği ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının taşıtan sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, taşıtanın demuraj ve liman masraflarından sorumlu olduğu, davacı tarafından 8.164,00 USD demuraj bedelinin hat taşıyanı ...' ne ödenmiş olduğu görülmekle, davalının 8.164,00 Usd demuraj bedelinden sorumlu olduğu, talep edilen toplam 491,90 USD liman masraflarının sorumlusunun davalı taşıtan olduğu ve fatura edilen ücretlerin kadri marufunda olduğu belirtilmiştir. 15/11/2022 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu taıma nedeniyle 17.11.2016 tarih ve ... no.lu konşimento tahtında ... no.lu konteyner için fiili taşıyan ... tarafından davacı adına toplam tutarı 8.164 USD olan 6 adet fatura tanzim ediidiği,11.01.2017 tarih, ... no.lu ve 884 USD tutarlı fatura bedeirnin davaa tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 19.01.2017 tarihinde çekle yapman 14.569 USD tutarlı ödeme İçerisinde yer aldığı, 20.01.2017 tarih, ... no.lu ve 520 USD tutarlı fatura bedelinin, davacı tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 01.02.2017 tarihinde çekle yapılan 26.175 USD tutarlı ödeme içerisinde yer aldığı, 31.01.2017 tarih, ... no.lu ve 728 USD tutarlı fatura bedelinin, davacı tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 09,02.2017 tarihinde çekle yaprlan 17.035 USD tutarlı ödeme içerisinde yer aldığı, 17.02.2017 tarih, ... no.lu ve 728 USD tutarlı fatura bedelinin, davacı tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 01.03.2017 tarihinde çekle yapflan 27.556 USD tutarlı ödeme içerisinde yer aldığı, 07.03.2017 tarih, ... no.lu ve 1.092 USD tutarlı fatura bedelinin, davacı tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 08.03.2017 tarihinde çekle yapılan 19.024 USD tutarlı ödeme içerisinde yer aldığı, 08.09.2017 tarih, ... no.lu ve 4.212 USD tutarlı fatura bedelinin, davacı tarafından davadışı ...'ya cari hesaba mahsuben 06.10.2017 tarihinde çekle yapılan 34.820 USD tutarlı ödeme içerisinde yer aldığı, konu tüm faturaların davacı tarafından davadışı ...'ya ödendiği defter kayıtlarından tespit edildiği belirtilmiştir. Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) ve liman masraflarının için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır. ... 36.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı tarafından toplam 8.036,90 USD tutarlı faturalar nedeniyle davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, eldeki davanın İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür. Dava konusu taşımada akdi taşıyan konumunda olan davacı, fiili taşıyana ödemiş olduğu demuraj ücretini davalı taşıtana rücu etmekte olup davalı vekili cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'inde bulunmuştur. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. 15/11/2022 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda davacı tarafın adına düzenlenen fatura bedellerini 19/01/2017- 06/10/2017 tarihleri arasında ödediği tespit edilmiş olup, icra takibinin başlatıldığı 24/07/2017 tarihine kadar bir yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Davaya konu ... sayılı konşimento ile ... nolu konteyner muhtevası emtianın ... gemisi ile ... Limanından ... Limanına taşındığı , konişmentoya göre.. nın fiili taşıyan, davacının gönderilen konumunda oldukları, ... tarafından düzenlenen 15630 sayılı ara konşimentoya göre ise davalının gönderilen konumunda olduğu görülmektedir. Taraflar arasında dava konusu taşımanın yapıldığı, davacının akdi taşıyan olarak bu taşımaya aracılık ettiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosyaya taşımaya ilişkin navlun faturası sunulmamış ise de; taşımaya konu emtia için düzenlenen satış faturasında satım şekli ... olarak belirtilmiştir. Bu satım şekline göre navlun bedelini ödeme yükümlülüğü alıcıda olduğundan davalının taşıtan konumunda olduğunun kabulü gerekmekte olup davalının aksi yönde bir savunması da bulunmamaktadır. Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti ve diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğindedir. Buna göre davacı akdi taşıyan taşıtan konumundaki davalıdan demuraj ve liman masraflarını talep edebilecektir. Dosyaya celp edilen yazı cevaplarından dava konusu konteynerın 09/12/2016 tarihinde tahliye edildiği, konteyner iç boşaltımının 13/02/2018 tarihinde yapılarak emtianın imha edildiği, 26/05/2017 tarihine kadar oluşan demuraj ücretinin faturalara konu edildiği anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin 01/07/2022 tarihli beyan dilekçesi ekinde varış ihbarı sunulduğu, 29/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda fiili taşıyan tarifesine göre tahliye tarihinden 26/05/2017 tarihine kadar 8.164,00 USD demuraj bedeli hesaplandığı görülmektedir. Davaya konu taşıma nedeniyle fiili taşıyan ... tarafından davacı adına; 11.01.2017 tarih, 884 USD tutarlı, 20.01.2017 tarih, 520 USD tutarlı, 31.01.2017 tarih, ve 728 USD tutarlı, 17.02.2017 tarih ve 728 USD tutarlı, 07.03.2017 tarih ve 1.092 USD tutarlı, 08.09.2017 tarih ve 4.212 USD tutarlı olmak üzere toplam tutarı 8.164 USD olan 6 adet demuraj faturasının düzenlendiği, fatura bedellerinin davacı tarafça dava dışı fiili taşıyana ödendiği, davacı tarafın ödemiş olduğu demuraj bedeli ile liman masraflarının tahsili için davalı adına 6.675,00 USD ve 870,00 USD olmak üzere toplam 7.545,00 USD bedelli demuraj açıklamalı, 175,00 USD bedelli tahliye açıklamalı, 75,00 USD bedelli terminal masrafı, 241,90 USD dökümantasyon, konteyner temizleme vs. açıklamalı faturaları düzenlendiği ve sonuç olarak toplam 7.545,00 USD demuraj ve 491,90 USD toplam tutarlı liman masraflarını talep ettiği görülmektedir. Davacı tarafça 7.545,00 USD demuraj ücreti talep edilmişse de, konteyner demuraj ücretini talep hakkı fiili taşıyana ait olup akdi taşıyan konumundaki davacı fiili taşıyana ödeme yapmış olması halinde bu bedeli taşıtana rücu edebilecektir. Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporunda davacı adına fiili taşıyan tarafından düzenlenen demuraj faturalarına ilişkin ödeme tarihleri tespit edilmiş olup 08/09/2017 tarih, 4.212,00 USD tutarlı fatura bedelinin 06/10/2017 tarihinde ödendiği tespit edilmiştir. Dava konusu alacağa ilişkin icra takibi 24/07/2017 tarihinde başlatılmış olup, 4.212,00 USD yönünden takip tarihi itibariyle yapılmış bir ödeme bulunmamaktadır. Buna göre takip tarihi itibariyle fiili taşıyana ödeme yapmayan davacının bu tutardaki demuraj ücretini talep ve rücu hakkı bulunmamaktadır. Benzer nitelikte olaya ilişkin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2020/699 Esas 2020/613 Karar sayılı kararı da bu doğrultuda olup 4.212,00 USD yönünden davanın reddi gerekmiştir. Bu tutar dışında kalan 3.333,00 USD demuraj (7.545,00 USD - 4.212,00 USD ) ve 491,90 USD toplam tutarlı diğer masraflar yönünden yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 3.824,90 USD üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranın üzerinden faiz uygulanmasına, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Kabulüne karar verilen 3.824,90 USD'nin takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Yasal şartlar oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE 4-Karar harcı olan 1.220,17 TL'den peşin alınan 343,09 TL'nin mahsubu ile bakiye 877,08 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacının peşin olarak yatırdığı 343,09 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı yargı gider toplamı olan 4.322,85 TL'nin ( 35,90 TL başvurma harcı, 386,95 TL posta gideri ve 3.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.057,24 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı yargı gider toplamı olan 50,00 TL'posta giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 26,70 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı için takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 9-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 10-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2023 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır