İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/364 E. 2025/448 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/364 Esas KARAR NO:2025/448

DAVA:İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:21/05/2025 KARAR TARİHİ:10/06/2025

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak, müvekkilinin davalı borçludan 456.966,00 -TL alacağı bulunduğunu, müvekkili ile ... Mühendislik Mimarlık A.ş. & ... Mimarlık ve Mühendislik Hzm. San. Ve Tic. Ştd. Şti. Adi Ortaklığı arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, taraflar arasında 13.09.2024 tarihli İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini , bu sözleşme uyarınca Kiralayan/Tedarikçi müvekkili tarafından 1 (bir) adet 102 S ... iş makinesi (piyasa adıyla JCB makinesi) davalılara 6 ay süre ile kiraya verildiğini, söz konusu iş makinesinin ve donanımlarının aylık (26 günlük) kira bedeli 140.000,00 TL + %20 KDV olduğunu, bu ödemelerin her ayın 20'sinde ödenmek zorunda olduğu da yine taraflarca kabul, beyan ve taahhüt edildiğini, yine sözleşmenin "Tarafların Sözleşme Kapsamındaki Sorumlulukları" başlıklı 8. Maddesinin c bendi; "Operatörü kiralama yapılacaksa,; operatörün ulaşım, yemek ve kalacak yer teminini (İşveren) temin edecek ve bu kalemlere ait masrafları ödeyecektir." ve h bendi; "Operatörü kiralama yapılacaksa; iş makinesini kullanan operatörün maaşı Kiralayan/tedarikçiye ait ve SGK-resmi tüm sigorta ve vergileri, primi Kiracı/İşveren'e aittir." şeklinde olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca Kiralayan/Tedarikçi olan müvekkil üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşme konusu iş makinesini davalılara her türlü ayıptan ari ve kullanılır şekilde teslim ettiğini ve makine operatörünün de ücretini ödendiğini buna rağmen, davalılar tarafından sözleşmede kararlaştırılan bedel müvekkiline ödenmediğini, davalıların ifa borcunu yerine getirmediğini, sözleşme konusu iş makinesi Eylül-Ekim-Kasım ve Aralık (2024 yılı) aylarında davalılar yedinde/uhdesinde kaldığını ve davalılar tarafından kullanıldığını, ödemelerini yapmadığını bu nedenle icra takibi başlattıklarını, davalı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazlarının iptalini ve takibin devamını, davalı şirketler aleyhine dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP : Davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup davaya süresinde cevap vermemişlerdir. DELİLLER: .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası mahkememiz dosyasına celp edilmiştir. Davacının bağlı bulunduğu Vergi Dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı asilin tacir kaydının bulunup bulunmadığının, mükellefiyet bilgilerinin, hangi usulde vergilendirildiğinin, hangi usulde defter tuttuğunun ve TTK'nın 12. ile VUK'un 177. maddesi uyarınca (1. fıkra 1 ve 3 nolu bentteki limitlerin yarısını, 2 nolu bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığı) tacir sayılıp sayılmadığı hususların sorulmuş olup verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; itirazın iptaline ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktada incelenmiştir.

TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır. Huzurdaki davanın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinin "a-f" bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı görülmüştür. Mahkememizin görevli olup olmadığının anlaşılması için TTK 4/1. maddesi gereği davanın nispi dava niteliğinde olup olmadığının tespiti gereklidir. Bunun için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması kriterinin bulunması gerekmektedir. Bu kapsamda davacı hakkında Gölbaşı Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye; "Mükellefin 2. Sınıf işletme hesabına göre defter tuttuğu" ve Adıyaman Ticaret Sicil Müd.'ne yazılan müzekkereye "Hasan Kaçar'ın ortağı ve yetkilisi olduğu şirket kaydına rastlanılamadığı" şeklinde yanıt verildiği anlaşıldı. Yapılan incelemeler sonrası; davacının sözleşmeye dayalı alacak talebinde bulunduğu, davalıların tacir olduğu ancak davacının ticari işletme kaydı bulunmadığı, işletme esasına göre defter tuttuğu ve VUK 177'de belirlenen hadleri de aşmadığı yani tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu hali ile eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı tespit edilmiş olup işbu dava için genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE, 2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine, 3-HMK nın 331. Maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, 4-Dosyanın kanuni süresi içinde gönderilmemesi durumunda talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize verilecek ya da gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır