İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/650 E. 2024/571 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/650 KARAR NO : 2024/571 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/10/2023 KARAR TARİHİ : 25/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olduğu şirketin yönetim danışmanlığı hizmeti verdiğini bu nedenle davalıya ... kredi desteği alması için danışmanlık hizmeti sunduğu, davalı ile aralarında sözleşme imzaladıklarını, sözleşme sonrası firma yetkilisi ve personelleri ile ilgili kuruma proje bilgilendirme toplantısı yapıldığını, davalının proje onayı aldığını, onaydan sonra davalı dört aylık dönemler şeklinde harcamalarını projeye uygun şekilde yaptığını, müvekkili sözleşmeden doğan borcunu ifa ettiğini ancak sözleşme gereği davalının hesabına para yatmasını müteakiben sözleşmenin (8.4) maddesi uyarınca davalının müvekkiline 3 iş günü içerisinde hak ediş ödemesi gerçekleştirmediğini, sözleşmeden uzunca süre geçmesine rağmen ödeme yapmadığını, müvekkilinin 05/06/2023 tarihli 15.810,75 TL tutarında fatura düzenlediğini, davalıya gönderdiğini, davalının 26/06/2023 tarihli ... Noterliğindeki ihtarname ile faturaya itirazın yasal süresi olan 8 gün geçtikten sonra gerçeğe ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, haklı bir sebep göstermeden davalının ödeme yapmadığını bu nedenle davalı şirket aleyhine %40 'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra takibindeki 30.000,00TL olan alacağın ve takibin devamını, davalarının kabulünü, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ... onay sürecini eksik ve hatalı yürüttüğünü, davacı tarafın kurgusal hatalar yaptığını, dönem ve iş adımlarını doğru planlamadığını, bu nedenle personel için lazım olan desteği eksik aldıklarını, destek alınabilecek daha fazla kalem varken bir kısım gider kalemleri yönünden projenin reddedildiğini, davalı tarafından yürütülen süreçlerin ve oluşturulan projelerin uzman bilirkişi tarafından incelendiğinde davacının kusurlu hizmet verdiği görüleceğini, ...'den çok altında destek aldıklarını, uğranılan zararın davacının hak ediş bedelinin çok üstünde olduğunu, bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin ücretinin davacı tarafa bırakılmasına , karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası içerisine alınmıştır. Bilirkişiler mali müşavir ... , Hukukçu Prof. Dr. ... , finans uzmanı ... tarafından hazırlanan 15/05/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Davacı ile davalı arasında yapılmış sözleşme örneği istenilmiş olup, ... sözleşmesinin bir örneği dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Dava; İstanbul .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında belirtilen alacağa yönelik itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce celp edilen ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... ... Ticaret Limited Şirketi tarafından davalı ... Anonim Şirketi, davalı aleyhine 20/07/2023 tarihinde 30.000,00 TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişiler mali müşavir ... , Hukukçu Prof. Dr. ... , finans uzmanı ... tarafından hazırlanan 15/05/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"... Dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi görüşü “Takip alacaklısı-davacının, takip borçlusu-davalı ile aralarında münakit 26.07.2022 t. yönetim danışmanlığı sözleşmesinin 8.4 ve 8.5 maddelerine istinaden kestiği takibe konu 05.06.2023/77 nolu 15.810,75 TL bedelli danışmanlık hizmet bedeli konulu faturasından dolayı takip borçlusu-davalıdan alacaklı olduğu, mali yönden davacı tarafından hazırlanan projenin, ... Proje Değerlendirme Kurulu tarafından belirlenen asgari puanın (60 puan) üzerinde bir puanla (70,6 puan) değerlendirilerek kabul edildiği sabit olmakla takip alacaklısı-davacı tarafından verilen proje hazırlama ve takip hizmetinin ayıplı olmadığı ve takip alacaklısı-davacının sözleşmesel yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğinin mütalaa edildiği, Huzurdaki davada %40’dan az olmamak üzere icra inkar tazminatı talep eden takip alacaklısı-davacının (dava tarihi itibariyle yürürlükteki İİK.m.68 mucibi %20 den az olmamak üzere) icra inkar tazminatı talebinde bulunabileceği hususunun değerlendirilmesinin hukuki yorum gerektirmekle münhasıran yüce mahkemeye ait bulunduğu,” yolunda oluşmuştur. Raporumuzu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HUMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir yüce mahkemeye ait olmak üzere saygıyla arz ederiz.14.05.2024..."şeklinde görüş bildirmişlerdir. Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin gereğinin taraflarca yerine getirilip getirilmediği, davalının cezai şart bedelinin ödemekle yükümlü olup olmadığına yönelik yapılacak tespite esas olmak üzere davacı tarafından davalı aleyhine ... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik itirazın iptali davasıdır. Davalı tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporuna sözleşmenin gereği gibi davacı tarafça ifa edilmediğini belirterek bu kapsamda bilirkişi tarafından sunulan rapora yeniden bilirkişi heyetine tevdi yönünde itizarda bulunulmuş ise de sözleşmenin gereği gibi ifa edilip edilmediğinin belirlenmesine yönelik değerlendirmenin Mahkememizce yapılacağı kabul edilmekle bu yöndeki davalı itirazının reddine karar verilmiştir. Dosyaya sunulan sözleşmenin incelenmesinde; konusu dava dışı ... tarafından belirlenen önceliklere göre hibe projesi yazımı ve iş takibidir. Bu sözleşmeye göre; davacı (sözleşmede Danışman olarak geçmektedir) davalının (sözleşmede Müşteri olarak geçmektedir) dava dışı ...' ve T.C TİCARET BAKANLIĞI İHTACAT DESTEKLERİ'nden almayı hedeflediği destek kredisine ilişkin her türlü danışmanlık, dosya hazırlanması, fizibilite çalışması, dosya ve evrak takibi gibi işin neticelenmesi aşamasına kadar geçecek her işlemde danışmanlık yapılması olarak belirlendiği, Sözleşmenin 7. Maddesinde cezai şarta ilişkin olarak ''müşteri'nin haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeden cayması, sözleşme taahhüt edilen ödemeleri vadesinde yapmaması yahut işbu sözleşme hükümlerine aykırı davranması, danışmanın sözleşmeden doğan borcunu yerine getirmesini engellemesi, proje destek sürecini sekteye uğratacak davranışlar sergilemesi veya geciktirmesi, danışmanın ıslak imzalı onayı olmaksızın projeye başlamaktan veya projeyi devam ettirmekten vazgeçmesi durumlarından herhangi birisinin vuku bulması halinde müşteri, 30.000(otuz bin ) TL tutarındaki cezai bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşbu cezai bedel, müşteri'nin haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeden dönemsi halinde danışman tarafından taahhüt edilen ifa tam ve kesiksiz olarak yerine getirilmemiş olsa dahi, sözleşmede kararlaştırılan ifadan bağımsız olarak talep ve tahsil edilecektir, 7.2. Maddesinde danışmanlık hizmeti ilgili program çerçevesinde proje başvuru sürecinin tamamını kapsamaktadır, 7.3. Maddesinde sözleşmenin karşılıklı olarak sona erdirilmesi tarafların yazılı mutabakatına bağlıdır. Sözleşmenin karşılıklı mutabakat sonucunda sona ermesi halinde danışmanı işbu sözleşme kapsamında yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri başta olmak üzere destek projesine ilişkin yatırımı kapatma kararı verilene kadar üstlenmiş olduğu tüm taahhütleri yerine getirmiş sayılır. 7.4 maddesinde danışmanın işbu sözleşme kapsamındaki hizmetlerinin neticesinde müşterinin başvuru konularının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygun görülmemesi veya reddedilmesi veyahut uygun görülmemesi neticesinde müşterinin işbu sözleşmeyi feshetmesi halinde, danışmanın uğrayacağı doğrudan ve dolaylı tüm zararları karşılayacağını, işbu sözleşmenin 7.1 maddesinde yer alan cezai bedeli de eksiksiz olarak ödeneceğini kabul ve taahhüt eder. 7.5. Sözleşme imzalanmasından sonra sözleşmenin haklı bir sebep olmaksızın feshedilmesi halinde danışmanın sözleşme kapsamındaki peşin ödenen bedel sözleşme feshedilmemiş olsa ilgili kurum ve kuruluşlardan başvuru aşamasında veya sonrasında ek olarak talep edilen destek bedeli üzerinden hesaplanan hakkediş ücreti dahil olmak üzere tüm alacağı muaccel olacaktır. Sözleşmenin mücbir sebep nedeniyle feshi halinde sözleşme kapsamında yapılmış tüm masraflar danışmana ödenir.''ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Dosyaya sunulan sözleşmenin ve tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde ... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasına davalı tarafından itiraz edilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan ve varlığı inkar edilmeyen sözleşme kapsamıyla dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde dava dışı ... tarafından davalıya gönderilen 31/10/2022 tarihli mailde davalı tarafa yönelik destekleme kararı kapsamında Başvuru projesinde projenin davalı şirketçe özkaynak finansmanı ile karşılanması öngörülen kısmı 83.371,50 TL olarak belirlenmesine karşılık ... tarafından davalı şirkete 21/12/2022-25/05/2023 arasında fiilen geri ödemesiz olarak verilen finansal destek tutarı 224.608,38 TL olmakla ... tarafından verilen finansal destek tutarının davalı şirketçe özkaynak finansmanı ile karşılanması öngörülen finansman tutarına oranı (224.608,38:83.371,50) 2,694 olduğu, ... tarafından projeye hibe şeklinde verilen finansal destek tutarının yaklaşık (2,69) katına isabet ettiği, eşdeyişle ...'in destek finansmanı davalı şirketin öngördüğü ... finansmanından 2.69 kat daha fazla olduğu, davalının teşvikle ilgili başvuru dosyası 23/11/2022 tarihinde ... kurulana gittiği ve herhangi bir sorunla karşılaşmadığı, kurul süreci sonrasında 29/11/2022 tarihinde kurul kararı açıklandığı, davalı proje onayı için alt sınır olan 60 puandan yukarı olacak şekilde 70.6 kurul puanı aldığı ve proje kapsamında toplam proje giderlerinin 191.413,50 TL tutarındaki kısımının ... kurumu tarafından karşılanması kararlaştırdığı anlaşılmakla; davalının projesine alt sınır puanının 10,6 daha fazla puanla destek verildiği görülmüştür. Mahkememizin 2023/650 esas sayılı dosyasında da davacı tarafça Proje başarılı bulunarak 224.608,38-TL tutarında geri dönüşsüz finansal desteğin tahsil edilmesine rağmen sözleşmenin 8.4 ve 8.5 maddelerine istinaden davacının hak kazandığı 15.810,75-TL'nin ödenmemesine nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın haksız olduğuna kanaat getirilerek davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür. Eldeki yargılamada talep edilen cezai şart bakımından mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; TBK'nın 112. Maddesinde ''Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi mevcuttur. Borçlunun borcunu ihlal etmesi halinde ödemeyi kabul ettiği ceza hususundaki anlaşmaya ceza koşulu ve ödenecek cezaya da sözleşme cezası denilmektedir. Ceza koşuluna ilişkin hükümler TBK'nın 179 vd. Maddelerinde düzenlenmiştir. Ceza koşulu borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi halinde, borçlunun alacaklıya karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu bir edimdir. Ceza koşulu, sözleşmede kararlaştırılan ceza ile onun ifası arasındaki ilişki çerçevesinde ''seçimlik ceza koşulu'', ''ifaya eklenen ceza koşulu'' ve ''dönme cezası'' olarak üç şekilde bulunmaktadır. Sözleşme hükümlerinin incelenmesinde 7. Maddede yer alan cezai şartın niteliğinin sözleşmeye eklenen cezai şart olduğu anlaşılmıştır. Nitekim TBK'nın 179/II. Maddesine göre şayet sözleşmede ön görülen borcun belirli bir zamanda veya belirli bir yerde ifa edilmemesi durumunda bir ceza koşulu kararlaştırılmışsa burada ifaya eklenen ceza koşulu vardır. Böyle bir ceza koşulunun varlığı halinde de alacaklı bu gecikmiş ifa yanında kararlaştırılan cezanın ödenmesini de talep edebilir. Yani bu durumda hem ifa hem de ceza talep edilebilir. Taraflar sözleşmenin 7.1 maddesi ile belirttikleri üzere; Müşterinin haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeden cayması, sözleşmede taahhüt edilen ödemeleri zamanında yapmaması yahut iş bu sözleşme hükümlerine aykırı davranması..... Herhangi birisinin vuku bulması halinde müşteri (davalı) 30.000,00-TL tutarındaki cezai bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Mahkememizin 2023/650 esas sayılı dosyasında da davacı tarafça Proje başarılı bulunarak 224.608,38-TL tutarında geri dönüşsüz finansal desteğin tahsil edilmesine rağmen sözleşmenin 8.4 ve 8.5 maddelerine istinaden davacının hak kazandığı 15.810,75-TL'nin ödenmemesine nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın haksız olduğuna kanaat getirilmiş ve davacı tarafın taahhüt ettiği ödemesi gerektiğine yönelik olarak icra takibine yönelik yapılan itirazın haksız olduğuna karar verilmiş ve miktar itibariyle kesin olan karar hüküm altına alınmıştır. Yukarıda ayrıntılarıyla ifade edildiği üzere sözleşmede ifaya eklenen cezai şart hükümlerinin bulunduğu, davalının Mahkememizin 2023/... esas sayılı dosyasından da anlatıldığı üzere sözleşmenin 8.4 ve 8.5. Maddelerinde yer alan ücretlendirme hükümlerine aykırı olarak davacının hak kazandığı 15.810,75-TL'yi davacıya ödemediği, böylelikle davacının cezai şart talebinde haklı olduğu, ifaya eklenen cezai şartın ifa ile birlikte talep edilebileceği ve taraflar arasında aksine bir anlaşma da bulunmadığının görüldüğü ayrıca taraflar tacir olmakla cezai şartın borçlu tacirin ekonomik açıdan mahvına neden olacak nitelikte olmadığından da geçerli olduğu anlaşıldığından davacının cezai şart talebinin yerinde olduğu, cezai şart alacağının şartlarının oluşup oluşmadığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin ise reddine karar verilerek .... İcra Dairesinin 2023/... sayılı takip dosyası ile talep edilen cezai şart ödemesine yapılan itirazın iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, .... İcra Dairesinin 2023/... sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 30.000,00-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile davalının itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, 2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin REDDİNE, 3- Alınması gereken 2.049,30-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 362,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.686,97-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir KAYDINA 4-Davacı tarafından yatırılan 362,33-TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 538,36-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA 7-Davacı tarafından yapılan 9.073,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE, 9-Yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye GELİR KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 25/09/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır