İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/834 E. 2024/637 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/834 Esas KARAR NO : 2024/637 DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 20/12/2023 KARAR TARİHİ : 12/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesi özetle; ... Sigorta A. Ş. vekili özetle; dava dışı ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş' nin müvekkil şirketi nezdinde ... nolu "Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi" kapsamında sigortalı olduğunu, ait malzemeler 05.04.2022 tarihinde davalı nakliyat şirketinin üstlendiği taşıma sırasında zarara uğradığını, Davalı taşıma şirketinin dava dışı ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş' ye ait ... arası emtia taşıma işini üstlendiğini, davalı firmanın taşımayı ... (çekici), ... (yarı Römork) ile yaptığını, araçların davalı nakliyat şirketine ait olduğunu, taşımayı gerçekleştiren aracın 05.04.2022 tarihinde tek taraflı maddi hasarlı kaza yaptığını, kaza sonrası dava dışı sigortalısına ait bazı emtianın zarar gördüğünü, Kaza sonrasında teslimat esnasında yapılan sayımda 96 adet 18 183 366 ... ve 5 adet ... ürününün ağır hasar alarak olay yerinden toparlanamadığının tespit edildiğini, Ekspertiz raporuna göre yapılan hesaplamalar sonucunda müvekkil şirketinin sigortalısına 9.969,22 TL tutarında tazminat ödediğini, Davalılardan ... Şirketinin 01.04.2022 tarihli irsaliye faturasından anlaşılacağı üzere taşıma işinden sorumlu olduğunu, Diğer davalı ... Sigorta Şirketi ise nakliye şirketinin Yıllık ... Sigortası Abonman Sözleşmesi Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısıdır. İş bu poliçe uyarınca dava konusu sevkiyatı yapan kamyonun taşımacılığı sırasında "kamyon klozu" kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi durumunu sigorta ettiğini, bu nedenle meydana gelen kaza sebebiyle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Söz konusu zarar neticesinde müvekkili şirketin sigortalısına 10.06.2022 tarihinde 9.969,22 TL tutarında ödeme yaptığını, söz konusu ödeme ile müvekkili sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereği sigortalısının zarar sorumlularına karşı ileri sürebileceği tüm dava haklarına sahip olduğunu, Davalı taraf aleyhine açılan davada faizin başlangıç süresi olarak dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında ödeme yapılan tarih esas alındığını, Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerden ötürü; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, Asıl alacağın %20sindcn az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP Davalı sigorta şirket vekili cevap dilekçesi özetle; diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde tanzim edilmiş ... numaralı 12.02.2022/12.02.2023 vadeli Yıllık ... Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Davacının, 22.04.2022 tarihinde meydana gelen zarar için ikame etmiş olduğu huzurdaki davanın zamanaşımına uğradığını, Müvekkil şirketi ile sigortalı arasındaki poliçede sigortanın konusu "Sigortacı Sigortalının karayolu ile yurtiçinde aşağıda plaka, motor ve şase numarası belirtilen kamyonlarla sevkiyatını gerçekleştireceği "muhtelif emtea " taşımacılığı sırasında Kamyon Klozu kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi sonucu doğacak hukuk sorumluluğunu sigorta ettiğini, ancak, yükleme, aktarma ve boşaltma rizikolarından doğacak sorumluluk hali teminat kapsamından hariç olacaktır." şeklinde düzenlendiğini, buna göre poliçede müvekkil şirketin yalnızca kamyon klozu kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi sonucu doğacak hukuki sorumluluğunu teminat altına alındığını, Dava konusu emtea hasarının yükleme hatasından kaynaklı meydana geldiğini, söz konusu halin poliçede teminat dışı olarak düzenlenmek ile birlikte kamyon klozunda sayılan haller arasında da bulunmadığını, bu nedenle davacının haksız gerekçelerle yönelttiği rüeu talebini içeren itirazın iptali davasının müvekkil şirketi yönünden reddini talep ettiğini, Yukarıda açıkladığı nedenlerle; Davanın REDDİNE, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. ... Ltd. Şti.' nin dava dosyasında cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER Delil olarak; icra dosyası, eksper raporu, fotoğraflar, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur. Dava dışı sigortalı ... ... A.Ş. tarafından dava dışı ... Tic. A. Ş. adlı firmaya 04.04.2022 tarih ve ... numaralı irsaliyelere göre toplam 363 adet melamin kaplı yonga levha satılmış, davaya konu satışı yapılan emtiayı ... ilinden Çanakkale iline karayolu ile taşıma işini davalı ... Ltd. Şti. firması üstlenmiştir. Taşıma faaliyeti davalı taşıyıcı adına kayıtlı ... (çekici) / ... (yarı römork) plaka sayılı araç dizisi (tır) ile yapılmış, 05.04.2022 tarihinde Sürücü ... idaresindeki araç Bursa - Ankara yolu üzerinde Bursa istikametine doğru seyir halindeyken İnegöl ilçesi km 74 e geldiği esnada virajı alamamış ve araç üzerindeki yükler yola savrulmuştur. Alınan bilirkişi raporunda özetle, ısparta ile Çanakkale illeri arasında gerçekleştirilen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya sözleşmesi kapsamındadır. Bu nedenle; taraflar arası uyuşmazlık 6102 sayılı TTK.'nun 4. Kitap - Taşıma işleri hükümleri ile çözülmesi gerektiği, Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup TTK - 4. Kitap ilgili maddeleri gereği taşıma aracının varma yerinde ulaşamadan yaptığı tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu taşıdığı emtiada meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varıldığı, Dava dışı sigortalı gönderici firmanın yaşanan tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan hasardan dolayı herhangi bir sorumluluğun olmadığı davalı taşıma şirketinin meydana gelen hasardan % 100 oranında kusurlu olduğu ve meydana gelen hasardan sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, Araç sürücüsünün KTK' nın 52/1-b (aracın hızını görüş hava yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) kuralını ihlal etmeden rutin seyrine devam etmiş olsaydı dorse üzerindeki yükün dorse üzerinden yola dağıtmayacağı kanaatine varıldığı, bu nedenle; 05.04.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında yer alan 65/1-h (yükü düşecck şekilde yükleme yapmak) kuralının ihlal edilmedi kanaatine varıldığı, Davaya konu hasarla sonuçlanan taşımacılık işinde tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasında davalı fiili taşıyıcı/sürücü Ahmet Kayalar' ın %100 kusurlu olması nedeniyle kazaya kasten ve pervasızca bir davranışı nedeniyle sebep verdiği kanaatine ulaşılmış olup davalı taşıyıcıların "taşıyıcının sınırı sorumluluk" ilkesinden yararlanamayacakları kanaatine varıldığı, dava dosyasında davaya konu toplam emtia ve hasarlı emtia ağırlık bilgileri sunulmadığı için taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarı hesaplanamadığı. Buna rağmen; 363 adet Melamin kaplı yonga levhanın 267 adedi, 11 adet Ambalajlık emtianın 6 adedinin hasarlanmasından dolayı hasarlı emtia ağırlığının çok yüksek tutarda çıkacağı bu miktarın da davacı sigorta şirketinin 9.969,22 TL' den daha yüksek olacağı kanaatine varıldığı, Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile tazminata yönelik icra başlatma tarihi arasında bir yıldan daha az süre olduğunun tespit edilmiş olup TTK Madde 855/1 hükmü gereği zaman aşımının dolmadığı kanaatine ulaşıldığı. Taktiri Mahkemeye ait olmak üzere; TTK 855/3 hükmüne göre davacı sigorta şirketi sigortalısına hasar ödemesini 10.06.2022 tarihinde yaptığı (bu tarih sigorta şirketinin rücu borçlusunu öğrendiği tarih olarak kabul edildiğinde) rücu borçlusunu öğrendiği tarih ile tazminata yönelik icra başlatma tarihi arasında 3 aydan fazla zaman geçtiği tespit edilmiş olup TTK 855/3 hükmüne göre somut olayda dava açma tarihinin zaman aşımına uğradı kanaatine varıldığı, Teknik değerlendirme sonrası hesaplanan 9969,22-TL hasar bedelini 22/06/2022 tarihinde ödemek suretiyle TTK 1472 maddesi gereği sigortalının haklarına halef olarak zarar sorumlu üçüncü kişilerden ödemiş olduğu hasar bedelini talep hakkına sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır. HUKİKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE Dava, davacı sigorta şirketi nezdinde Söz konusu oluşan zarar neticesinde sigortalısına 10.06.2022 tarihinde 9.969,22 TL tutarında yaptığı ödemenin halefiyet ilkesi gereği sigortalısının zarar sorumlularına karşı davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. TTK. nun 1459. maddesi hükmüne göre de; Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Yeni TTK. 1409. maddesinin 2. fıkrasına göre; sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. (Eski TTK. md. 1281/2) Yine Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları'nın M.9 maddesi ile TTK.1446. (Eski TTK. md.1292/3) maddesi gereğince, sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik kararlarında da yer verildiği üzere; Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu, sanki bu oluşan rizikoyu teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat külfeti o zaman yer değiştirip, rizikonun teminat içinde kaldığının ispatı sigortalıya geçer. Türk Ticaret Kanunu - Halefiyet MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." Hükmü amirdir. Türk Ticaret Kanunu 1472 madde ile sigortacının ödediği tazminat tutarı kadar sigortalısının haklarına halef olacağı zarar sorumlularına karşı dava ve talep haklarının sigortacıya geçeceği açıkça belirtilmiştir. Sigortacının kanuni halefıyetini düzenleyen söz konusu hüküm, TTK. m. 1486/1 uyarınca emredici niteliktedir. Bu nedenle taraflar, sigorta sözleşmesine konacak bir kayıtla sigorta ettirenin hasar karşılığını hem sigortacıdan hem de zarar verenden almasını kararlaştıramazlar. Yaptığı mal sigorta sözleşmesi hükümleri uyarınca rizikonun gerçekleşmesi üzerine sigortalısına ödemede bulunan sigortacı, sigortalısının kendisine zarar verene karşı sahip olduğu tazminat isteme ve dolayısı ile halefiyet hakkına kanun gereği sahip olur. Sigortacının halefiyeti ve zarardan sorumlu olanlara karşı rücu hakkı Türk Ticaret Kanunıfnun 1472. Maddesinde açıkça düzenlenmiş olup işbu madde hükmü kapsamında sigortacı, sigortalısına yapmış olduğu tazminat ödemesinin zararın meydana gelmesine kusuru ile sebebiyet verenlerden rücuen tahsilini talep edebilir. Somut olayda, Teknik değerlendirme sonrası hesaplanan 9969,22-TL hasar bedelini 22/06/2022 tarihinde ödemek suretiyle TTK 1472 maddesi gereği sigortalının haklarına halef olarak zarar sorumlusu üçüncü kişilerden ödemiş olduğu hasar bedelini talep hakkına sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Tarafların iddiaları ile toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; alınan bilirkişi raporuna göre, taşıma aracının varma yerinde ulaşamadan yaptığı tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu taşıdığı emtiada meydana gelen hasardan davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu ve Dava dışı sigortalı gönderici firmanın yaşanan tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan hasardan dolayı herhangi bir sorumluluğun olmadığı davalı taşıma şirketinin meydana gelen hasardan % 100 oranında kusurlu olduğu ve meydana gelen hasardan sorumlu olduğu tespiti ile Davaya konu hasarla sonuçlanan taşımacılık işinde tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasında davalı fiili taşıyıcı/sürücü ...' ın %100 kusurlu olması nedeniyle kazaya kasten ve pervasızca bir davranışı nedeniyle sebep verdiği kanaati ile davalı taşıyıcıların "taşıyıcının sınırı sorumluluk" ilkesinden yararlanamayacağı sonucuna varılarak teknik olarak 363 adet Melamin kaplı yonga levhanın 267 adedi, 11 adet Ambalajlık emtianın 6 adedinin hasarlanmasından dolayı hasarlı emtia ağırlığının çok yüksek tutarda çıkacağı bu miktarın da davacı sigorta şirketinin ödediği 9.969,22 TL' den daha yüksek olacağı kanaatine varılarak yapılan ödemenin kadri maruf olduğu, Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile tazminata yönelik icra başlatma tarihi arasında bir yıldan daha az süre olduğunun tespit edilmiş olup TTK Madde 855/1 hükmü gereği zaman aşımının dolmadığı kanaati ile (TTK 855/3 hükmünün taşıyıcılar arasındaki rücu ilişkisini düzenlediğinden somut olayda davacı yerine halef olduğu kişi adına haraket ettiğinden bir yıllık zamanaşımı süresi uygulanmak suretiyle- İzmir BAM 17. H.D. 2021/89e. Sayılı ilam) Teknik değerlendirme sonrası hesaplanan 9969,22-TL hasar bedelinin 22/06/2022 tarihinde ödemek suretiyle TTK 1472 maddesi gereği sigortalının haklarına halef olarak zarar sorumlu üçüncü kişilerden ödemiş olduğu hasar bedelini talep hakkına sahip olduğu sabit olmakla takibe yapılan itirazın haksız olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, alacağın likit mahiyette olması sebebiyle haksız çıkan davalı taraftan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının tahsiline dair davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile, davalının ....İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, 2- Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla Asıl alacak 9.969,22 TL nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 680,99-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan harçtan mahsubu ile 411,14 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.200,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 10.623,09-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan ilk gider, bilirkişi ücreti ve tebligat, posta gideri olmak üzere toplam 14.585,85-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine, Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2024 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza *Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*