İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/845 E. 2025/333 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/845 Esas KARAR NO :2025/333 DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ:28/12/2023 KARAR TARİHİ:28/04/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketinin ithal ettiği satıcısı ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan ... Motor numaralı, ... plakalı ... ... marka 2023 model o sıfır kilometre araç müvekkili şirkete 26.09.2023 tarih ... numaralı fatura ile satıldığını, söz konusu aracın müvekkili şirkete ... Otomotiv tarafından 27.09.2023 saat 16.00’da müvekkili şirketin adresinde teslim edilmiş, müvekkili şirket tarafından yapılan kontrolde aracın kaputunda 3 yerde boya hatası olduğu görülmüş ve bu durumun derhal karşı tarafa bildirildiğini, ... Otomotiv tarafından satılan aracın istenmesi üzerine 28.09.2023 tarihinde araç ... Otomotiv gönderilmiş ve yapılan kontrollerde aracın kaputunda 3 yerde boya hatasının bulunduğu tespiti ... Otomotiv tarafından da yapılmış, müvekkili şirkete satılan aracın bu hali ile ayıplı olup ....Noterliğinin 28.09.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile karşı tarafa ayıp ihbarında bulunulmuş ve müvekkili şirketin satın almış olduğu aracın ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi istenilmiş, müvekkili tarafınca ....Sulh Hukuk Mahkemesine başvurularak ... Değişik İş sayılı dosya ile araçtaki ayıbın tespiti yaptırılmış, ....Noterliğinin 28.09.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen taraflarına cevap verilmemesi üzerine taraflarınca Arabuluculuk başvurusu yapılmış araçtaki ayıp bu kez ... ... Otomotiv tarafından da tespit edilmesine rağmen aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebimiz kabul edilmemiş ve ... Arabuluculuk Bürosunun 27.11.2023 tarih 2023/... numaralı dosyası ile Anlaşamama tutanağı tutulmuş olduğunu belirterek, müvekkili şirkete satılan ... Motor numaralı, ... plakalı ... ... marka 2023 model ayıplı aracın sıfır kilometre ayıpsız misli ile değiştirilmesine ve davalılardan alınarak müvekkili şirkete verilmesini, ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan masraflar ile hükmolunan vekalet ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkili şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın üretim kaynaklı ayıplı olduğu iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu problem üretimden kaynaklı olmayıp kullanıcı hatasından kaynaklı meydana geldiğinin anlaşıldığını, araçta ayıp olduğunu asla kabul manasına gelmemek kaydı ile, mahkeme aksi kanaatte olsa dahi ayıpsız misli ile değişim orantısız güçlükler ile hak ve menfaatler arasında dengesizliğe yol açacağını, araç üzerinde meydana gelen hasar olup olmadığının tespiti gerektiğini, aracın davacının elindeyken kaza geçirip geçirmedigi, geçirdi ise bu durumun araç üzerinde iddia edilen ayıp üzerinde etkisi olup olmadığının tespiti gerektiğini, ayrıca davacının dava konusu aracın iadesini talep ettiginden dava konusu aracın iddia edilen ayıptan ari olarak müvekkiline teslimi gerekeceğini, bu nedenle asla ayıp iddialarının kabulü anlamına gelmemekle birlikte araçta kullanıma bağlı veya hasar nedeniyle değer kaybı varsa aynen ifa kuralına göre bu değer kaybının müvekkili şirkete iadesine hükmedilmesini talep ettiklerini, dava konusu aracın teknik üniversitelerin otomotiv kürsülerinden atanan ve içinde bır kimya mühendisinin de bulunduğu öğretim görevlilerinden oluşan bir heyet tarafından incelenmesi gerektiğini belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Otomotiv İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; araçta 3 yerde boya hatası olduğu iddiasının araç üzerinde keşif yapılarak bilirkişi incelemesini gerektirir nitelikte olup iddianın taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, çünkü, tüm otomobil üreticisi firmalarda olduğu gibi Hyndai ... firmasında da her tür model araç, ciddi kontrol kademelerinden geçirilerek satışa sunulduğunu, davacının iddia ettiği nitelikte bir açık ayıbın varlığının inandırıcılıktan uzak olduğunu, davacının boya hatası ile tam olarak nasıl bir ayıbı kastettiğinin taraflarınca anlaşılamamış, Yargıtay kararlarında da, iddia olunan ayıbın varlığı ile ilgili olarak araç üzerinde keşif yapılarak bilirkişi incelemesine gidilmesi gerektiğini, ayrıca, davacı tarafından .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından yaptırıldığı belirtilen tespit işlemi de davalı müvekkili firmanın yokluğunda, davalının haberi olmadan yapılmış bir işlem olmakla itirazlarına konu olduğunu, söz konusu tespitin dava dosyasına itiraz ederek, içeriğindeki inceleme ve tespitleri kabul etmediklerini, dava konusu aracın, davacıya teslimden çok önce davacı tarafından showroom'da görülüp, incelenip beğenilerek satın alınmış bir araç olup, bu süreç içinde sözde açık ayıpla ilgili davalıya hiç bir uyarı, şikayet ya da ihbarda bulunmayan davacının sözde ayıptan ilk defa 27.09.2023 tarihinde araç tesliminde haberdar olmuş gibi beyanda bulunması gerçeklerle bağdaşır nitelikte olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının sözde boya hatası nedeniyle aracın misli ile değişimi gibi orantısız bir talepte bulunması iyi niyet ve hakkaniyet kurallarına aykırılık teşkil ittiğini belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER: Davacı yan delil olarak; Araca ilişkin fatura, Ruhsat fotokopisi, Aracın geldiğinde kaportasında boya hataları olduğunu gösterir fotoğraflar ve ayıp ihbarına ilişkin mail, ....Noterliğinin 28.09.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, ....Sulh Hukuk Mahkemesine başvurularak ... Değişik İş sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, Bilirkişi incelemesi ve sair tüm yasal delillere dayanmıştır. Davalı ... ... Otomotiv San. Tic. A.Ş. delil olarak; Servis Formları, Emsal Kararlar, Bilirkişi incelemesi, Keşif, Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklı kalmak kaydı ile her türlü yasal delillere dayanmıştır. Davalı ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi delil olarak; Araç alım satım kayıtları, Araç üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi, Tanık, Davalı şirket defter ve kayıtları ve sair her türlü yasal delillere dayanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, davacı tarafın satın aldığı aracın ayıplı olduğundan bahisle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve delil tespiti için yapılan masrafların davalılardan tahsili talebine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nin 223/2. maddesi uygulanır.TBK’nin 223. maddesine göre alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme olarak belirlenmiştir. Eldeki davada davacı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir. Somut olayda davacı ... plakalı, ... Motor numaralı, ... ... marka 2023 model aracı 26/09/2023 tarihinde davalı ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den satın aldığı, davalı satıcının davacı alıcıya 26/09/2023 tarih ... numaralı, KDV dahil 1.080.588,40 TL bedelli faturayı düzenlendiği, bilahare davacının, aracın kaputunda 3 nokta halinde boya hatası olduğuna dair davalı satıcıya mail gönderdiği ve .... Noterliği'nin 28/09/2023 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı ile davalı satıcıya ayıp ihbarında bulunduğu, aracın 7 gün içinde ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi veya bu mümkün olmazsa ayıplı aracın geri alınarak ödenen bedelin ticari faizi ile birlikte iadesine dair ihtarda bulunduğu, ayrıca .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunduğu ve anılan dosyada alınan 16/10/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre dava konusu aracın motor kaputunun sağ ön kısmında 3 adet 3-4 mm çapında nokta şeklinde silikon açması diye tanımlanabilecek hatanın/hasarın bulunduğuna dair tespit yapıldığı, bu halde davacının süresi içerisinde satıcıya ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce alınan 17/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu aracın motor kaputunun sağ ön kısmında 3 nokta şeklinde 3-4 mm büyüklüğünde boya hatasının olduğu, boya hatasının kullanıcı kaynaklı olamayacağı, üretim kaynaklı olduğu bu yönüyle ayıplı olduğu, boya hatasının silikon açması şeklinde olduğu, motor kaputunun boyanması gerekeceği ve araçta değer kaybı oluşacağı, değer kaybının 108.108,00 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de; davalıların bir kısım itirazları ve değer kaybının Yargıtay'ca benimsenen nispi metoda göre belirlenmemiş olması nedeniyle ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 16/03/2025 tarihli ek raporda yine aracın ayıplı olduğu ve ayıbın giderilmesi için kaputun boyanması gerekiği ve bu durumun değer kaybına yol açacağı şeklinde görüş belirtildiği ve değer kaybının 108.000,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Şu halde gerek delil tespitine ilişkin dosyada alınan 16/10/2023 tarihli bilirkişi raporu, gerekse mahkememizce alınan kök ve ek rapora göre aracın motor kaputunun sağ ön kısmında 3 nokta şeklinde 3-4 mm büyüklüğünde boya hatasının olduğu, boya hatasının kullanıcı kaynaklı olamayacağı, üretim kaynaklı olduğu bu yönüyle ayıplı olduğu, boya hatasının silikon açması şeklinde olduğu, motor kaputunun boyanması gerekeceği, aracın satış tarihindeki değerinin ayıpsız rayiç değerinin 1.080.000,00 TL olduğu, boyalı hali ile satış tarihindeki değerinin 972.000,00 TL olacağı, araçta değer kaybı oluşacağı anlaşılmıştır. Ancak bilirkişinin değer kaybına ilişkin hesabı nispi metoda göre yapılmadığı anlaşılmakla bilirkişi ek raporuna yapılan hesaplama yönünden itibar edilmemiş, diğer yönlerden uygun bulunup benimsenmiştir. Mahkememizce 29/01/2025 tarihli 1 nolu ara kararda belirtilen yönteme göre resen yapılmış olup buna göre; (aracın satış tarihindeki hasarlı hali/ aracın satış tarihindeki rayiç değeri) x aracın satış bedeli =(972.000,00 TL/1.080.000,00 TL) x 1.080.588,14 TL = 972.529,56 TL olacağı, bu miktarın aracın satış bedeline oranlanmış hali ile aracın ayıplı değeri olduğu bu halde satış bedelinden (1.080.588,14 TL) hasarlı halinin değeri (972.529,56) düşülmesi halinde araçta 108.058,84 TL değer kaybı kaybı oluşacağı anlaşılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2017 tarihli, 2017/653 E. ve 2017/1085 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; alıcı seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir, ancak kanun tarafından korunan sözleşme taraflarından alıcının yanında, kurulacak hükmün sözleşmenin diğer tarafı olan satıcı için de orantısız güçlükleri de beraberinde getirmemesi gerekir. Ayıbın öneminin aracın kullanımına ve beklenen faydaya bir etkisinin olmaması, aracın ayıplı ve ayıpsız değeri arasındaki farkın araç bedeli nazara alındığında azlığı yani karşılıklı menfaatler dengesi ile hukukun temel prensibi olan hakkaniyet kuralları değerlendirilerek ayıp nedeni ile bedel indirimi veya alıcının diğer seçimlik haklarını kullanıp kullanmayacağının tesbit edilmesi zorunludur. Somut olay yukarıda belirtilen ilke ve kurallar ışığında değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere aracın motor kaputunda silikon açması şeklinde boya hatası olduğu ve fatura tarihi itibariyle 108.058,84 TL değer kaybı oluştuğu, değer kaybının araç bedeline nazaran az olduğu ve aracın kullanımına etkisinin olmadığı gözetildiğinde, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin taraflar arasındaki menfaat dengesine ve hakkaniyete uygun düşmeyeceği bu halde aracın ayıp nedeni ile bedel indirimine karar vermek gerektiği, davalı ... Otomotiv San. Tic. A.Ş.'nin satıcı olarak, davalı ... ... A. Ş.'nin garanti yükümlülüğünün bulunduğu anlaşılmakla 108.058,84-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Yine davacının delil tespiti talebi kapsamında yapmış olup masrafların yargılama gideri olarak talep edebileceği anlaşılmakla uyumazlığın tümü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 108.058,84-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebinin reddine, 2-Alınması gerekli 7.381,49 TL ilam harcının 18.453,74-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 11.072,25‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 125,9‬0-TL vekalet harcı ve 7.412,00-TL bilirkişi ücreti ve posta masrafı, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası kapsamında yapılan (123,60 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 444,60 TL peşin harç, bilirkişi ücreti ve tebligat gideri olan 2.230,00 TL) 2836,60 TL olmak üzere toplam 10.644,35-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 1.064,43-TL'sinin davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, geriye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 4-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabulucu ücretinin 312‬,00-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 2.808‬,00-TL'sinin ise davacıdan alınarak Maliyeye gelir kaydına, 5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı ... ... Anonim Şirketi tarafından yapılan 121,60-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 109,44‬-TL'sinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 60,80-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 54,72‬-TL'sinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davalılar vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 9-Bakiye gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 28/04/2025 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı