İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/257 E. 2025/537 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/257 Esas KARAR NO : 2025/537 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/10/2023 KARAR TARİHİ : 23/06/2025 Mahkememizin 2023/670 Esas, 2024/46 Karar sayılı dosyası, İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Kaldırılmakla Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş.nezdinde Kara Taşıtları Kasko Poliçesi bulunan ... plakalı aracın 27/06/2023 günü sebep olduğu kaza sonucunda davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın hasarlandığını, meydana gelen kazada sigorta şirketi sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kaza tarihi itibarı ile ZMMS teminat limitleri tükendiği için arcın kasko poliçesinin bulunduğu sigorta şirketine karşı davayı açtıklarını, aracın değer kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketine 22/09/2023 tarihinde başvuruda bulunulmasına rağmen davalı sigorta şirketinin taleplerini zımni olarak reddettiğini, davacının aracın tamiri süresinde aracını kullanamadığını ve aracından mahrum kaldığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile, davacının alacağının semeresiz kalmaması ve alacağının güvence altına alınması için kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın tescil kaydına ve davalılar ...ve ... adına başkaca taşınır taşınmaz olması durumunda taşınırların tescil kaydına, taşınmazların ise tapu kayıtlarına ihtiyati haciz şerhi konulmasına, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatının davalıların temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, davacıya ait aracın hasardan kaynaklı olarak onarım süresinde uğramış olduğu araç mahrumiyet tazminatı için HMK. 107 gereğince şimdilik 100 TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı araç sürücüsü ve malikinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememiz 25/10/2023 tarihli ara kararı ile alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket tarafından 06/07/2022-2023 vadeli ZMMS poliçesi ve 27/07/2022-2023 vadeli İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, davalı şirketin sorumluluğunun ZMSS poliçesi limitleri üzerinde kalan kısım ile sınırlı olması gerektiğini, ekspertiz raporuna istinaden davalı şirket tarafından başvuranın aracının onarımı için 04/08/2023 tarihinde toplam 120.000 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, davacının davalı şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, Trafik Sigortası Genel Şartlarının Ek-1'in 2.maddesinin 1.fıkrası gereği değer kaybı hesaplama formülüne göre km sınırını aşmasından dolayı teknik bir hesaplama yapılamayacak olup değer kaybı talebinin bu yönden reddini talep ettiklerini, davacının araç mahrumiyeti tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığını, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar tarafından süresi içerisinde davaya cevap verilmemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Mahkememizin 2023/670 Esas, 2024/46 Karar sayılı dosyası ile davanın görevsizliğine, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar verilmiş, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesinin... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile; "Somut olayda görülmekte olan dava aynı zamanda, davaya konu zararlandırıcı eyleme neden olduğu ileri sürülen aracın ... sigortacısına da yöneltilerek açılmış bulunmaktadır. Bu nedenle; davanın, kazaya neden olan aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortasına karşı da açıldığı, ithiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinin 6102 sayılı TTK da düzenlendiği, davanın ticari dava niteliğinde olduğu ve görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu gözetilmeden istinaf incelemesine konu görevsizlik kararının verilmesi doğru olmamıştır.(-bkz..Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/06/2020 gün ve ... sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.HD'nin ...esas, ... karar sayılı ve 24/06/2022 tarihli kararı-) Hal böyle olunca da, ilk derece mahkemesince usul ekonomisi de gözetilmek suretiyle tüm davalılar yönünden davaya devam edilmek suretiyle esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi hatalı olup, bu suretle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekmiştir." denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dosya kusur ve hasar konusunda uzman ve sigortacıdan oluşan bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 13/11/2024 tarihli raporda; davalı ... Sigorta A.Ş.’nin Kasko ve ZMMS Sigortalısı Davalı ...’in Maliki Olduğu ... Plakalı Aracın Sürücüsü Diğer Davalı ...’un, 27.06.2023 tarihli 4 (dört) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 (Yüzdeyüz) olduğu, 27/06/2023 Tarihli Trafik Kazasına Karışan ve Park Halinde Bulunan Dava Konusu ... Plakalı Aracın Maliki ve Sürücüsü Davacı ...’ün; 27.06.2023 tarihli 4 (dört) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ve KUSURSUZ olduğu, 27/06/2023 Tarihli Trafik Kazasına Karışan ve Park Halinde Bulunan ... Plakalı ve .... Plakalı Motosikletlerin Malikleri ve Sürücülerinin, 27.06.2023 tarihli 4 (dört) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ve KUSURSUZ olduğu, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 27.06.2023 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 46.730,00TL olacağı, dava konusu ... plakalı aracın 27.06.2023 tarihli hasarı sonucunda davacı tarafından aracın onarım süresi olarak belirlenen 20 (Yirmi) gün için kullanılamaması nedeniyle ve kusur oranına göre hesaplanan toplam 5.200,00TL araç mahrumiyet zararından davalı ... ile diğer davalı ...’un müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, değer kaybı teminatı Trafik Sigortası Şartlarına tabi olup, trafik sigortacısı tarafından davacı mağdura ödeme yapıldığı ve limitin tükendiği görülmüş olup, hesaplanan değer kaybı tutarının ilk sorumlusu ... plakalı aracın trafik poliçesi sigortacısı olup, Trafik Sigorta limitinin olmaması nedeni ile kalan bakiyeden davalı kasko şirketinin ... limiti ile kusur oranında sorumluluğu olacağı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları madde A.6.k’da 7 / 15 bahsi geçen “Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri” işbu poliçe kapsamı dışında olduğundan kasko sigortacısı olan ... Sigortanın sorumluluğu bulunmadığı, davaya konu talep edilen davacı tarafından araç mahrumiyet bedelinin kasko genel şartları ve poliçe özel şartları gereği sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğüne girmediği, araç mahrumiyet bedel talebinin kusurlu davalı ruhsat sahibinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir. Dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 21/02/2025 tarihli ek raporda; kök raporda belirtilen kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili 03/05/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; araç değer kaybına mahsuben talep ettikleri 100,00-TL alacaklarını, bilirkişi raporu doğrultusunda geriye kalan miktar üzerinden 46.630,00-TL artırarak 46.730,00-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, araç mahrumiyet zararına mahsuben talep ettikleri 100,00-TL alacaklarını bilirkişi raporu doğrultusunda geriye kalan miktar üzerinden 5.100,00-TL artırarak 5.200,00-TL nin davalı ... ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen alınmasına, (Davalı sigorta şirketi araç mahrumiyet tazminatından sorumlu değildir.), genel toplamda 51.730,00-TL arttırarak 51.930,00-TL maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü 21/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, davalı ... ve davalı ... yönünden ise kazanın meydana geldiği tarih olan 27/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davasıdır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, BAM karar ilamı, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder”, şeklinde ifade edilmiştir. TBK 49/1. Maddesine göre: '' Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. Yapmış olduğu haksız fiille zarar veren işletenin verdiği zararı eksiksiz olarak gidermesi gerektiğinden, gereği yapılması zorunlu olan sigorta poliçesi ile işletenin sorumluluğunu üstlenen sigortacının da meydana gelen zarardan, dava dışı davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması nazara alınarak tamamından sorumlu olacağı açıktır. Artan Mali Sorumluluk Sigortası ile bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Genel Hükümlere göre aracın işletenine ait olan hukuki sorumluluk ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısım, poliçede yazılı teminatlar dâhilinde temin edilir. Artan Mali sorumluluk ve Manevi Tazminat limitleri, poliçede belirtilmiş olan olay başı limitlerle sınırlı olup olay başına, her iki teminattan toplamda ödenecek tutar, poliçede belirtilmiş olan Artan Mali Sorumluluk teminatı limitini aşamayacaktır. Somut olayda, dava konusu kazanın 27.06.2023 tarihinde meydana geldiği, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına 120.000,00 TL olduğu, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirket tarafından ... numaralı ve 06/07/2022-2023 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ve ... numaralı 27/07/2022-2023 vadeli İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminat limitinin yetmediği durumlarda, kasko poliçesinin “ihtiyari mali mesuliyet teminatını” kapsamında zarar görenin, kusurlu aracın kasko poliçesi tanzim ettiği sigorta şirketine başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce yaptırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; somut olayda, Nusaybin Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafından tanzim edilmiş 27.06.2023 tarih ve 14:30 saatli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ile dosya kapsamında yer alan kaza sonrası çekilmiş kaza mahalli fotoğraflarına göre; Sürücü ...’un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili ... İlçesi ... Mahallesi ... caddesi üzerinde ... istikametinden ...istikametine seyir halinde iken, seyir istikametine göre sola virajlı cadde üzerinde, aracının sağ ön kısımlarıyla Köprübaşı mevkiine geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yolun sağ tarafında park halinde bulunan ... plakalı aracın sağ orta kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın sol tarafında park halinde bulunan ... plakalı ve... plakalı motosikletlerin ... plakalı aracın sol yan kısımlarına devrilmesi sonucu 4 (dört) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluş şekline göre davalı ... Sigorta A.Ş.’nin Kasko ve ZMMS Sigortalısı davalı ...’in Maliki Olduğu ... Plakalı Aracın sürücüsü diğer davalı ...’un, 2918 sayılı KTK’nun Madde 52/a ve b’de belirtilen “Sürücüler, a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar” kurallarını ihmal ve ihlal ederek, seyri esnasında seyir istikametine göre sola virajlı cadde üzerinde aracının teknik özelliği ile birlikte hızını kontrol altında tutarak, aracının savrulmasını ve direksiyon hakimiyetini kaybetmesini önlemesi gerekirken bunu yerine getirmeyerek, seyri esnasında yeterli dikkat, tedbir ve kontrolü sağlamadığından, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle; yol kenarında park halinde bulunan araç ve motosikletlere hasar vererek, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/l ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Madde 157/a-12’de belirtilen asli kusurlardan “Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,” kusuru nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 (Yüzdeyüz) olduğu, 27/06/2023 Tarihli Trafik Kazasına Karışan ve Park Halinde Bulunan dava konusu ... plakalı aracın maliki ve sürücüsü davacı ...'in kazasının oluşumunda; aracını yol kenarına nizami olarak park etmiş olduğu anlaşıldığından kaza öncesinde ve sonrasında alabileceği tedbir bulunmadığından atfı kabil kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu değerlendirilmekle olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun kusur değerlendirilmesine mahkememizce de itibar edilmiştir. Yargıtay 17.HD'nin içtihatları dikkate alınarak aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek kaza tarihi itibariyle dava konusu kaza öncesindeki hasarsız ikinci el değerinin 180.850,00-TL, kaza sonrası ikinci el değerinin 46.730,00-TL olduğu ve değer kaybının kadri marufunda 46.730,00-TL olacağı yine dava konusu aracın hasar onarımında sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ orta direk ve tavan sacı değişimi gerektiği değerlendirildiğinde, Yargıtay içtihatlarında belirtilen makul oranım süresinin davacının dava konusu ... plakalı aracını kullanamamasından dolayı 20 (yirmi) gün araç mahrumiyeti kaybına maruz kalacağı kanaatine varılmış olup, bilirkişi raporunda bu yönden yapılan hesaplamalara itibar edilerek neticeten Mahkememizce davacının davasının kabulü ile, 26.06.2023 günlü kaza olayı nedeniyle davacı adına kayıtlı ... plakalı araç için davalı şirketin sigortalısının kusuru (%100) oranında hesaplanan 9.775,92-TL bakiye hasar bedeli ve 88.600,00-TL değer kaybı alacağı olmak üzere toplam 98.375,92-TL alacağın alacağın temerrüt tarihi 03.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine(Sigortanın Poliçe limiti 5.000.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere), ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak davalı taraftan tahsiline ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KABULÜ ile, 1-) Değer Kaybı Yönünden; 27.06.2023 günlü kaza olayı nedeniyle davacı adına kayıtlı ... plakalı araç için davalı şirketin sigortalısının kusuru (%100) oranında hesaplanan 46.730,00-TL değer kaybı alacağının sigorta yönünden temerrüt tarihi 04.10.2023 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden haksız fiil tarihi olan 27.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine(Sigortanın ... Poliçe limiti 500.000,00- TL ile sınırlı olmak üzere), 2- Mahrum kalınan araç bedeli olarak hesaplanan 5.200,00-TL maddi zararın haksız fiil tarihi olan 27.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.547,34-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.159,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.387,49-TL harcın tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile (... Sigorta A.Ş.'nin 2.355,26-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına) davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 890,00-TL Tamamlama Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 743,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.903,60TL'nin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan ( ... Sigorta A.Ş.'nin 7.796,90-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına) müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan (... Sigorta A.Ş.'nin 3.077,88-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına) müştereken müteselsilen alınarak Hazine adına gelir kaydına, 7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 23/06/2025 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır