İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/473 E. 2024/814 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/473 Esas KARAR NO :2024/814 DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:21/07/2023 KARAR TARİHİ:21/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı ...'ın ... sözleşme numaralı müşterisi olduğunu, davalı şirket tarafından 01.03.2023 tarih ... numaralı e- faturanın gönderildiğini, ilgili fatura incelendiğinde diğer bedeller ismi altında davacı aleyhine 2.605.036,65 TL + KDV bedelli faturanın konu edildiğinin görüldüğünü, ilgili faturada davacı aleyhine hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde yer verilen iş bu bedele gerek .... Noterliğinden gönderilen ... yevmiye numaralı 17.03.2023 tarihli ihtarnamesi ile gerekse de davalı şirket Müşteri Hizmetleri Birimine davacı şirket tarafından 23.03.2023 tarihinde verilen dilekçe ile itiraz edildiğini, ayrıca ödeme mecburiyeti altında bulunan davacı tarafından iş bu bedelin ihtirazı kayıtlı olarak ödeneceği eş zamanlı olarak hem ihtarnamede hem de dilekçede davalı yana bildirildiğini, davalı tarafın faturaya itiraza 24.03.2023 tarihinde yazı ile “..2022 yılı tüketiminiz 300.000 sm geçmesi nedeniyle fiyat kademeniz değişmiştir. Kademe değişikliği nedeniyle yeni fiyat tarifeniz üzerinden ... tarafından 2022 yılı tüketiminize yansıtılan fark miktarı tarafımızdan ...'a ödenmiş ve faturanıza ilave edilmiştir.” şeklinde yanıtlandığını, davalı şirketin hukuka aykırı bir şekilde kestiği faturaya ilişkin hukuken geçerli ve dayanaklı açıklamada bulunulmadığını, kademe değişikliğinin haklı olduğunu kabul etmemekle birlikte, kademe değişikliği gerekçe gösterilerek davacıya yansıtılan ilgili meblağın Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve sair ilgili mevzuatlarda gösterilen şekilde hesaplanmadığını, davalı tarafından ilgili meblağın 6 taksite bölündüğünü, davacının taksitler halinde ödeme yapmaya devam ettiğini, yapılan ödemelere ilişkin dekontların dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, haksız ve hukuka aykırı şekilde düzenlenen 01.03.2023 tarih ve ... numaralı e- faturada diğer bedeller adı altında davacıya yansıtılan 2.605.036,65 TL + KDV şeklinde bedelin iptali ve davacı tarafından bu meblağa ilişkin ödeme yapılmak durumunda kalınan kısmın iadesi için arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, borç bulunmadığı halde ödeme yapılan miktar ile davalının haksız kazanç elde ettiği açık olduğundan bu durumun tespit edilerek davacının uğradığı zararın giderilmesi için istirdat davasının ikame edildiğini, şimdilik 10.000,00- TL'nin iadesi gerektiği ifade edilerek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yüklenmesi talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davacı firmanın aboneliğinin 2022 yılındaki toplam tüketiminin 300.001 sm ü geçmesi nedeniyle yapılan tarife değişikliği sonucunda 2023 yılında tahakkuk ettirilen 01.03.2023 tarihli faturadan ötürü borçlu olmadığının tespiti ile fatura bedelinin ödenen kısmının iadesi talepli istirdat davasının ikame edildiğini, davanın reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde faturanın dayanaktan yoksun olduğunu iddia ettiğini, söz konusu kademe değişikliğinin mevzuata uygun olarak yapıldığını, davalının ... iş ve işlemlerinin 4646 Sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve bu kanuna dayanılarak EPDK tarafından yayınlanan yönetmelik, tebliğler ve ikincil mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü, Türkiye'de doğalgaz piyasasında doğalgaz satış fiyatının abonelerin yıllık tüketim miktarına göre belirlenen tüketim kademelerine göre uygulandıklarını, doğalgaz birim fiyatına yapılan düzenlemelerin her ayın birinci gününden itibaren yapıldığını, bu nedenle tüketim kademesi iki ve üzerinde olan kullanıcıların aylık tüketim tespitlerinim her ayın birinci ve son günü arasındaki tüketimleri içerecek şekilde kayıt altına alınmasının büyük önem arz ettiğini, söz konusu faturanın ait olduğu döneme ilişkin doğalgaz tüketim bedeli ve 2022 yılı doğalgaz kullanımından ötürü kapasite aşımı sebebiyle çıkan farkın diğer bedeller adı altında faturaya yansıtıldığını, diğer bedeller adı altında tahakkuk ettirilen faturanın davacı tarafın 2022 doğalgaz kullanımına ilişkin olduğunu, EPDK'nın “...'ın fark fatura uygulaması hakkında” konulu yazısında da belirtildiği üzere, farklı tüketim kademeleri için farklı fiyat uygulaması ve çıkarılan fark faturalarının mevzuata uygunluğunun belirtildiğini, davanın reddi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi talep etmiştir. DELİLER VE GEREKÇE: Dava, ticari satımdan kaynaklanan istirdat davasıdır. Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, 01.03.2023 tarih ve ... numaralı e-fatura, .... Noterliği'nden gönderilen ... yevmiye numaralı 17.03.2023 tarihli ihtarnamesi, Müşteri Hizmetleri Birimi'ne müvekkil şirket tarafından 23.03.2023 tarihinde verilen dilekçe, Davalı tarafça hazırlanan 24.03.2023 tarihli yazı , Ödemeleri gösterir dekontlar , Arabuluculuk son tutanağı , 7- Banka kayıtları, Ticari defterler, Bilirkişi incelemesi , Tanık, yemin, Yargıtay Kararları, 2022 yılı ... hesaplama tablosu, EPDK 21.12.2017 tarih ve 7538 sayılı Kurul Kararı , EPDK 16.12.2021 tarih ve 10627 sayılı Kurul Kararı , Ticari Hizmetler Müdürlüğü İç yazısı, Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Perakende Satışlarında Fiili Üst Isıl Değerin Uygulanması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ, ... kurum kayıtları v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır. Dosyanın ...'a tevdi edildiği, 27/05/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ; EPDK 21.12.2017 tarihli toplantısında alınan karar çerçevesinde düzenlenen yönetmeliğe göre; Madde 1- Dağıtım şirketinin talebi halinde; a) Yıllık 300.000 Sm? tüketim sınırını aşan tüketiciler, b) Elektrik enerjisi üretmek amacıyla doğal gaz satın alan c) Elektrik ve ısı enerjisi üreten kojenerasyon tesisleri, otomatik hacim düzelticilerini ve sevkiyat kontrol merkezi ile haberleşme imkânı sağlayacak sistemlerini dağıtım şirketinin belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde bedeli kendilerine ait olmak üzere tesis etmekle yükümlü olduğunu, davacı firma bu tutarın üzerinde tüketim yaptığını, teknik bilirkişi hesaplamalarına göre Davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen faturanın yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiğini, anlaşmazlık konusu faturada diğer kaleminde belirtilen 2.605.036,65 TL'nin davacı firmanın 300 Sm tüketimi aşmış olması nedeniyle tahakkuk ettirilen tutar olduğunu, bu tutarın EPDK tarafından yönetmelik hükümlerine göre talep edildiği, tarafımızdan yapılan kontrolde bu tutarın yönetmelik hükümlerine uygun olarak hesaplandığını, davalı tarafından düzenlenen faturanın EPDK tarafından yapılan düzenlemeler ve yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiğini, yapılan tespit ile delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen mahkemeye ait olduğunu, tarafların diğer taleplerinin mahkeme takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Huzurdaki davanın, ... numaralı e-faturada yer alan ve davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen 1 adet faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen fatura bedelinin istirdadı istemine ilişkin olduğu görülmüştür. 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran ve iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecbur olup ispat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerli kabul edilmiştir. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşmektedir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin varlığını kanıtlamak durumundadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/02/2015 tarihli, 2013/19-1362 E-2015/826 K. sayılı, 20/04/2016 tarih, 2014/13-856 E-2016/523 K.) Somut olayda davacının, davalıya tarife değişikliği nedeniyle 2023 yılında tahakkuk ettirilen faturadan dolayı borcunun bulunmadığını iddia ettiğine göre, ispat yükü davalı alacaklının üzerinde bulunmaktadır. Bu kapsamda HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması gerekli olup somut uyuşmazlık yönünden ihtilaflı dönem bakımından (2022-2023) uygulanması gereken Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve Kanuna dayalı olarak çıkartılan yönetmelik gereğince maddî ve hukukî olgular gözetilerek, uzman üçlü bilirkişi kurulundan yürürlükteki mevzuat hükümleri gözetilerek, davacının abonelik sözleşmesi nedeniyle borçlu olup olmadığı, 01/03/2023 tarihli kesilen faturanın usulüne uygun olup olmadığı, yine aynı tarihli faturanın incelenerek "diğer bedeller" ismi altında hesaplanan bedelin hukuka uygun olup olmadığı, davalı kurumun fiyat kademesinin değiştiğinden bahisle yeni belirlenen fiyatın yönetmelik hükümleri kapsamında değerledirilerek somut verilere dayalı, gerekçeli, taraf ve kanun denetimine elverişli bilirkişi raporu temini için 27/05/2024 tarihli son ek rapor alınmış olup yargılamanın geldiği aşama ve dosya kapsamındaki deliller kapsamında hükme esas alınmaya elverişli bulunmuştur. Bu kapsamda yapılan inceleme ve varılan kanaat neticesinde anlaşmazlık konusu fatura tarihi 01.03.2023 numarası ... ve tutarı 3.895.377 - TL olduğu, faturada yer alan diğer bedellerin 2.605.036,65 TL olduğu belirtilmekte olup, bu bedellere ÖTV ve KDV ilave edildiği, davacının yalnızca "diğer bedeller" ismi altında hesaplanan bedel bakımından iş bu davayı açtığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 21/12/2017 tarihli toplantısında; Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Haberleşme” başlıklı 66 ncı maddesi gereğince, sevkiyat kontrol Madde 1- Dağıtım şirketinin talebi halinde; a) Yıllık 300.000 Sm³ tüketim sınırını aşan tüketiciler, b) Elektrik enerjisi üretmek amacıyla doğal gaz satın alan tüketiciler, c) Elektrik ve ısı enerjisi üreten kojenerasyon tesisleri, Otomatik hacim düzelticilerini ve sevkiyat kontrol merkezi ile haberleşme imkânı sağlayacak sistemlerini dağıtım şirketinin belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde bedeli kendilerine ait olmak üzere tesis etmekle yükümlü olduğu hükmü gereği davacı firma ... İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi'nin bu tutar olan 300Sm3'ün üzerinde 315.711Sm3 tüketim yaptığı teknik bilirkişi tarafından hesaplanmakla Davalı ... A. Ş. tarafından düzenlenen faturanın yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği görülmekle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 157,75-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak Hazine adına gelir kaydına, 6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/11/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır