İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/596 E. 2024/714 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/596 Esas KARAR NO : 2024/714 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/09/2023 KARAR TARİHİ : 15/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 6001 Sayılı Kanunun 30. Maddesi fıkrasında “4046,3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen ve devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı kara yollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesinin 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı kanunun 18. Maddesi ile on katı tutarında ibaresinin dört katı tutarında olarak değiştirildiğini, davalı borçlunun lehine başlatılan icra dosyasında asıl alacağın; geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza eklenerek belirlenmişse de; bahse konu yasa gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek cezanın dört katına indirildiğini, dolayısıyla harca esas değerin yasaya uyarlandığını, davalının ..., ... plakalı araçları ile 5.09.2016-2.08.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkete ait olan ... 70 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, işbu davanın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan alacakların, mahkememize elektronik veri olmaları hasebiyle CDJ/DVD içerisinde sunulduğunu, davaya konu alacaklar için icra takibine girişildiğini, davalının borcu olmadığı, HGS Hesabının olduğu gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, geçiş bedelinin ödendiğinin ispat yükünün davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin sabit olduğunu, İcra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğunun anlaşıldığını, davalı borçlunun İcra dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu görülse de, yetki bakımından davada bir beis olmadığını, takibin ...'dan açılıp, davanın ...'dan yürütülmesinde herhangi bir yetki usulüne aykırılığın mübrez olmadığını, yukarıda arz ve izah edilen ve mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, takibin devamını, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 980,55 TL asıl alacak ile bu alacağı takip tarihinden önce işlemiş faiz (88,08 TL) ve KDV (15,85 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile taraflarına verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA/ Davalıya çıkartılan tebligatın usulüne uygun tebliğ edildiği ancak kendisinin herhangi bir cevap ya da beyan dilekçesi sunmadığı görülmüştür. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, İİK m.67'de düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Dava dosyasına celp edilen ... 5. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 2.266,85 TL Asıl Alacak 36,65 TL KDV ve 203,62 TL Faizden oluşan toplam 2.507,12 TL alacağın takip tarihinden itibaren belirtilen faiz oranları üzerinden isleyecek faizin icra giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte B.K. 100'e göre ödenmesini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür. Davacı tarafça dava konusu edilen harca esas değerin davalı/ borçlu şirket hakkında başlatılan icra takibinde davacı şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezasının 7144 sayılı kanunun 18. Maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanununun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeni ile 10 katından 4 katına indirildiğinden davanın bu tutara esas alınarak açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın, davacının işletiminde olan otoyolda davalıya ait ... ve ... plakalı araçları ile 05/09/2016-02/08/2017 tarihleri arasında ihlalli geçişte bulunup bulunmadığı, davacının bu kapsamda davalıdan takip dosyasında alacaklı olup olmadığı varsa alacak miktarının tespitine ilişkin hususlarından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için usulsüz geçiş yapıldığına dair görüntüler ile bu görüntülerden hareketle tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin cezalı olarak tespit edilebilmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür. Mahkememizin 05/03/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir taşıma uzmanı bilirkişiye tevdi ile dosyaya celp edilen belgeler nazara alınarak davacının iddia ettiği ihlalli geçişler nedeniyle davalıdan talep edebileceği bir alacağının bulunup bulunmadığı, ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen araçların nitelikleri nazara alınarak bu plakalı araçlardan dolayı geçiş ücreti tahakkukunun mümkün olup olmadığı , davacının icra takibine konu asıl alacak, işlemiş faiz ve KDV olmak üzere talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, mahkememiz dosyası bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından sunulan 10.07.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "Tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler ile rapor içerisinde açıklanan nedenlere binaen; davacı yanın dava dosyasına sunmuş olduğunu, dava dilekçesinde yer alan davalıya ait araçların plakaları, geçiş tarihleri, geçiş ücretleri ve ceza tahakkuk tutarlarının kayıtlı olduğu excel dosyası irdelenmiş olup davacı yan tarafından takibe konu araçlar için davalıya toplamda 198,9 TL tutarında geçiş ücreti tahakkuk ettirildiğini, 784,2 TL tutarında ceza tahakkuk ettirildiğini, davalı yan tarafından kanunda belirlenen süreler içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacı yanın incelemeye sunmuş olduğu belgelere göre takip tarihi itibariyle davalı yandan geçiş ücreti ve ceza toplamı 980,25 TL alacaklı olduğunu, davacı yanın takipte işlemiş faiz talep ettiği görülmekle, talepte işlemiş faizin dayanağı belirtilmediği gibi, dava dosyasında davacı yanın davalı yanı temerrüde düşürdüğünü gösteren herhangi bir ihtamame ya da yazılı bildirime, ayrıca temerrüt şartlarını düzenleyen bir sözleşmeye de rastlanmadığından, davacı yanın takipte işlemiş faiz ve buna bağlı KDV talep edemeyeceği, mahkemenin, davacı yanın takipte işlemiş faiz talep edebileceğini değerlendirmesi halinde ise, davacı yanın takipte talep ettiği işlemiş faiz hesabını, buna bağlı hesaplama metodolojisini dava dosyasına sunması halinde gerekli hesaplamanın yapılabileceği " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, takip dosyası ve alınmış olan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, alınmış olan bilirkişi raporu ile davalıya ait ..., ...Plakalı araçlara ilişkin sistem raporu ve giriş çıkış sistem fotoğrafları karşılaştırmalı olarak incelenerek 05/09/2016-02/08/2017 tarihleri arasında söz konusu araçların geçiş yapmasına rağmen geçiş ücretinin geçiş anında veya devam eden 15 günlük süre içerisinde ödemediği anlaşılmakla, bilirkişi raporu doğrultusunda davalının ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından 980,55-TL asıl alacak, 88,08-TL işlemiş faiz ve 15,85-TL KDV olmak üzere toplam 1.084,48-TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar bilirkişi raporunda davacının, davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair herhangi bir delil ibraz edilmediğinden işlemiş faiz ve KDV talep edemeyeceği değerlendirilmiş ise de, Ticari işletmeler ve tacirler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde uygulanan TTK m. 1530, mal ve hizmet tedarikinde bulunan işletmeleri, para alacağının geç ödenmesine karşı korumak amacıyla, TBK düzenlemelerinden farklı bir sistem getirerek temerrüdün doğması için gerekli olan ihtar gönderme şartından para alacaklısını kurtarmakta, ifa süresini kısaltmakta ve temerrüt halinde uygulanacak temerrüt faizinden daha yüksek bir temerrüt faiz oranının ödenmesini kurala bağlamaktadır. TTK m1530/2-3 hükümleri şu şekildedir:"(2) Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer. (3) Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır" görüldüğü üzere, TTK m. 1530/2 ve 3 uyarınca, sözleşmede belirli veya belirsiz vade öngörüldüğü durumlarda, vadenin gelmesiyle temerrüt şartlarının otomatik olarak gerçekleşeceği belirtilmiştir. Dava konusu olayda davacı şirket, kanundan doğan borcu olan ... kullandırma borcunu yerine getirmiş, davalı taraf ise belirlenen sürede ücret ödeme borcunu yerine getirmemiştir. 6001 sayılı kanuna göre, davalının geçiş ücretini geçiş anında ödemesi gerekmektedir. İhlalli geçiş olduğu durumlarda ise cezasız geçiş ücretini 15 gün içerisinde ödemek zorundadır. Aksi halde 15. Günün sonunda geçiş ücreti ve 4 katı ihlalli geçiş cezasını birlikte ödemek zorunda kalacaktır. Bu husus, 6001 sayılı kanunun 30/5 inci maddesinde açıkça emredici hüküm altına alınmış olup, davalı tarafın bu hususu bilmemesi mümkün değildir. Sonuç olarak, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde ödeme tarihi kanuda geçiş anı olarak belirlenmiş, cezasız ödeme için de 15 gün süre verilmiştir. Yani borçlunun en geç 15 inci günde borcu ödemesi aksi halde cezalı tutarla birlikte borcu ödemek zorunda kalacağı açıktır. Hal böyleyken TTK'nın 1530/2-3 maddesi gereğince de davalının geçiş ücreti için geçiş anında, toplam cezalı tutar için geçiş anından 15 gün sonra ihtara gerek olmaksızın temerrüte düştüğü açıktır. Davalının icra dosyasına yaptığı itirazda hatalı işlem yapılması nedeniyle borca itiraz ettiği ancak dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerde ..., ... plakalı araçların otoyollardan ücret ödenmeksizin birçok ihlalli geçiş yapıldığının da tespit edilmesi nedeniyle davalının haksız olarak icra takibine itiraz ettiği anlaşılmakla alacağın %20'si olan 216,89 -TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulü ile ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 980,55-TL asıl alacak, 88,08-TL işlemiş faiz ve 15,85-TL KDV olmak üzere toplam 1.084,48-TL üzerinden devamına, 2-Alacak likit olduğundan %20 oranındaki 216,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL karar harçtan peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile noksan 157,75- TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.084,48-TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı tarafından yapılan toplam 3.659,50-TL yargılama gideri ve 269,85-TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcı toplamı 4.199,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 7- Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 15/10/2024 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır