İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/505 E. 2026/211 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/505
- Karar No
- 2026/211
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/505 Esas KARAR NO : 2026/211
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28.03.2025 KARAR TARİHİ : 15.10.2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13.11.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'a ait ... plakalı aracın diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeyken 27.05.2022 tarihinde ...'de yaya geçidinde karşıdan karşıya geçmekte olan ...'a çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kaza anında yaya geçidinde bekleyen çocuklara yeşil ışık yandığını ve diğer araçların durmasına rağmen davalı sürücünün okul bölgesinde hız sınırını aşarak çarptığını, kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesine itiraz ettiklerini, kazalı çocuğun sol kol, sol bacak, kaval kemiği ve dişlerinde kırıklar oluştuğunu, Adli Tıp Kurumu raporuyla yaralanmaların hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkilediğinin saptandığını, 13.11.2024 tarihli hastane raporuna göre sol bacağında üç cm kısalık meydana geldiğini ve ileride uzatma ameliyatı planlandığını, tedavi sürecinde yapılan masrafların bir kısmının karşılanamadığını, davalı ... tarafından 31.12.2024 tarihinde kısmi ödeme yapıldığını, dava şartı arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, davacının yaşı, maluliyet durumu ve davalıların kusuru göz önüne alınarak 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminat ile 100.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini ayrıca ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... plakalı araca ilişkin açılan maddi ve manevi tazminat davasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun 24.05.2022 ile 24.05.2023 tarihleri arasında geçerli olan 0001-0210-55190164 numaralı poliçe ile sınırlı bulunduğunu, poliçe limitinin bedeni zararlarda şahıs başına 500.000,00-TL olduğunu, davacı vekili tarafından yapılan başvuru neticesinde 31.12.2024 tarihinde 212.588,59-TL tutarında ödeme yapılarak davacının zararının karşılandığını, bakiye alacak bulunmadığını, bilirkişi incelemesinde öncelikli ödeme tarihi verilerinin esas alınması gerektiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava şartı olan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun usulüne uygun yerine getirilmediğini, sunulan sağlık raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlendiğini, maluliyet oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesi gerektiğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Genel Şartlar uyarınca tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu sorumluluğunda kaldığını, müvekkili şirketin bu kalemlerden sorumlu olmadığını, kazanın davacı yayanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b bendi uyarınca tam ve asli kusuru ile meydana geldiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispatlanması gerektiğini, manevi tazminat talebinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığını, ceza soruşturması evraklarının dosyaya celbinin zorunlu olduğunu, uzlaşma sağlanması halinde tazminat sorumluluğunun sona ereceğini, hesaplamaların 7327 sayılı Kanun ve güncel Genel Şartlar uyarınca %1,65 oranında teknik faiz ve TRH-2010 yaşam tablosu ile yapılması gerektiğini, pasif dönem hesaplamasında gelir vergisi istisnasının dikkate alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin kısmi ödeme tarihi olan 31.12.2024 olarak belirlenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; tamamen haksız ve mesnetsiz davanın reddini, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 24.04.2025 tarihinde tebliğ edilen dava dilekçesindeki taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde düzenlenen sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartını yerine getirmediğini, arabuluculuk başvurusunun bu özel dava şartını karşılamadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının tedavi giderleri ve manevi tazminat taleplerini belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinin hukuken mümkün olmadığını, alacak kalemlerinin belirli olması sebebiyle hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, manevi tazminatın bölünemezliği ilkesi gereği kısmi veya belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, 27.05.2022 tarihinde meydana gelen kazada davacı ...'ın sinyalize yaya geçidinde kırmızı ışık ihlali yaparak ve koşarak müvekkilinin aracına yan taraftan çarptığını, kaza tespit tutanağı ve tanık beyanları ile davacının asli ve tam kusurlu olduğunun sabit olduğunu, müvekkili sürücü ...'ın yasal hız sınırları içerisinde seyrettiğini ve kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın tarafından yürütülen soruşturmada verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ve bu karara yapılan itirazın reddinin müvekkilin kusursuzluğunu kesinleştirdiğini, davacının velileri olan ... ve ...'ın on üç yaşındaki çocukları üzerindeki gözetim ve denetim yükümlülüklerini ihlal ettiklerini, işleten sıfatını haiz müvekkili ... yönünden ise zarar görenin ağır kusuru nedeniyle nedensellik bağının kesildiğini ve 2918 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca sorumluluğunun bulunmadığını, diğer davalı ... tarafından 31.12.2024 tarihinde yapılan 212.588,59-TL tutarındaki ödeme ile davacının karşılanmamış bir zararının kalmadığını, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, ihtiyati tedbir talebinin yasal şartları taşımadığını, faiz talebinin haksız fiil hükümlerine aykırı olduğunu ve yasal faiz dışında bir faiz işletilemeyeceğini ayrıca zaman aşımı süresinin dolduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; davacı ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, davalı gerçek kişilerin maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. 27.05.2022 günü saat 13:25 sıralarında İstanbul ili, ... ilçesi sınırları içinde ... Bulvarını takiben ... istikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobiliyle olay mahalli ışık kontrollü yaya geçidine geldiğinde aracının sağ yan kısmı ile seyir yönüne göre taşıt yolunun sağından soluna doğru karşıya geçiş yapan yaya ...’a çarpması neticesinde yayanın yaralanması ve maddi hasarla sonuçlanan dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir. ... plakalı aracın, ... poliçe numaralı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 24.05.2022 tarihi ile 24.05.2023 tarihi arasında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, kaza tarihinde kişi başına 500.000,00 TL sakatlanma teminatı ile 500.000,00 TL sağlık gideri teminatı bulunmaktadır. Dava konusu kaza ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../.... Soruşturma sayılı dosyasında yapılan soruşturma sonucunda, sürücünün kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı yapılan itiraz ... Sulh Ceza Hakimliği'nin 28.11.2022 tarih, .../.... değişik iş sayılı kararı ile reddedilmiş ve kesinleşmiştir. Dava konusu kazadaki kusur durumunun tespiti için dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, hazırlanan raporda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının %85 oranında, davalı sürücünün %15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Dava konusu kaza sebebiyle davalı sürücünün kusuru bulunmadığı gerekçesiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../.... Soruşturma sayılı dosyasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara dayanak kusur tespiti ile ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin davacının %85 oranında, davalı sürücünün %15 oranında kusurlu olduğu yönündeki tespit arasında çelişkinin giderilmesi ve dava konusu kazadaki kusur oranın tespit edilmesi için dosya Karayolları Fen Heyeti'nde görevli üçlü bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurunun bulunmadığı, davacının %100 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../.... Soruşturma sayılı dosyasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara dayanak kusur tespiti ile ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin davacının %85 oranında, davalı sürücünün %15 oranında kusurlu olduğu yönündeki tespit arasında çelişkiyi giderir nitelikte olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurunun bulunmadığı, davacının %100 oranında kusurlu olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Maddi Tazminat Talebi Yönünden; 1-Davacının maddi tazminat talebinin reddine, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 1.724,83-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
B-Manevi Tazminat Talebi Yönünden; 5-Davacının manevi tazminat talebinin reddine, 6-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 992,83-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 260,83-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 732,00-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, ... tarafından 87,50-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, 10-Davalılar ... ve ... tarafından 175,00-TL vekalet harcı, 150,00-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 325,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılar ...'a ve ...'a müştereken ve müteselsilen verilmesine, 11-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalılar lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine, 12-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 13-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve Bir kısım davalılar (... ve ...) vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15.10.2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır