İlk Derece Mahkemesi 2026/440 E. 2026/455 K. – Alacak

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2026/440 KARAR NO : 2026/455

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Tanıma ve Tenfiz DAVA TARİHİ : 04/06/2026 KARAR TARİHİ : 08/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10.06.2026

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ... .... .... .... .... .... Şehri Yasamal Rayon Mahkemesinin 21.02.2013 tarihinde verdiği 2(004)-925/2013 sayılı kararıyla taraflar arasındaki alacak davasını karara bağladığını, müvekkili ... ile davalı ... arasındaki hukuki ihtilafın tarafların ...ve Türkiye eksenli yürüttükleri geniş kapsamlı ticari faaliyetler, ortak yatırımlar bu süreçte doğan mali yükümlülüklerin ihlalinden kaynaklandığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin çimento ihracatı, ...'da bulunan taşınmazların yönetimi ve ortak ticari girişimlerden elde edilen kârların paylaşımı gibi karmaşık ve yüksek hacimli işlemleri bünyesinde barındırdığını, davalının müvekkili ile girdiği ticari ortaklık kapsamında çimento ihracatı için borç ilişkisi içerisine girdiğini, ancak üstlendiği edimleri yerine getirmediğini, davalının Türkiye ile olan ticari bağlarının ... Ticaret Odasına ... .... .... sicil numarası ile kayıtlı olması ve ... da bulunan ...Alüminyum İnşaat Nak. Pet. Ür. ... Ltd. Şti.'ndeki ortaklığının uyuşmazlığın Türkiye Hukuku açısından da bir irtibat noktası barındırdığını ve müvekkilinin işbu davayı Türk mahkemelerinde açmakta hukuki yararı olduğunu, ...Cumhuriyeti Bakü Şehri Yasamal Rayon Mahkemesi 21.02.2013 tarihinde verdiği 2(004)-925/2013 sayılı kararı ile taraflar arasnıdaki bu alacak davasını karara bağladığını, mahkeme, dosyada sunulan delilleri, banka kayıtlarını, borç ikrar sözleşmelerini ve tarafların beyanlarını kapsamlı bir şekilde tetkik ettiğini, yapılan açık yargılama neticesinde mahkemenin "davalı ...'un, müvekkil ...'a 2.670.000 ABD Doları ve Melona Group Ltd. şirketine ise 600.000 ABD doları olmak üzere toplamda 3.270.000 ABD Doları borçlu olduğuna" hükmettiğini, tüm kanun yollarından geçerek veya kanun yollarına başvuru süresinin dolmasıyla kesinleştiğini belirterek bu kararın tanınmasına ve tenfizine, müvekkilinin yabancı uyruklu olması sebebiyle, Türkiye ile ...arasındaki karşılılık esasına dayalı ikili anlaşmalar ve MÖHUK m. 48 uyarınca teminat göstermekten muaf tutulmasına karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. CEVAP : Bu aşamada davalıya tebligat yapılmamıştır. GEREKÇE : Dava; ...Cumhuriyeti Bakü Şehri Yasamal Rayon Mahkemesinin 21.02.2013 tarihinde verdiği 2(004)-925/2013 sayılı kararının tenfizi isteğine ilişkindir. Tenfiz talebine konu ... .... .... .... .... .... .... Şehri Yasamal Rayon Mahkemesinin 21.02.2013 tarih 2(004)-925/2013 sayılı kararında; dava dilekçesi ekindeki türkçe tercüme örneğinin incelenmesinde; davacılar .... .... .... .... .... .... .... aleyhinde açmış olduğu "borç geri ödemesi" talebine ilişkin dava dilekçesi üzerine yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiği, davalının davacı ... Hamidov Ahad lehine 2.670.000,00 ABD Doları, diğer davacı Melona Group Ltd. Şti. lehine ise 600.000,00 ABD doları miktarındaki paranın ödeme anındaki ödeme yerinin döviz kuru üzerinden ...Cumhuriyeti para birimi manatla miktarında tahsil edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Tenfiz talebine konu iş bu davada; davacı taraf .... .... .... .... .... .... .... kararının kendilerine hasredilen kısmının (2.670.000,00 ABD Doları) tanınması ve tenfizi isteğinde bulunmaktadır. Dosya kapsamı, tenfiz talebine konu karar içeriği itibarıyla; davanın, borç geri ödemesi talebine ilişkin olduğu, davacı ve davalının gerçek kişi oldukları anlaşılmaktadır. Dava dilekçesi ekinde sunulan ... Ticaret Odasından verilme üye kaydına ilişkin belge içeriği gözetilerek ... Ticaret Ticaret Sicil Müdürlüğüne davalının tacir olup olmadığı tacir ise buna ilişkin kayıtların celbi için yazı yazılmış, verilen cevapta bahsi geçen şahsın ... ... .... numarası ile yapılan sorgulama sonucunda gerçek kişi tacir kaydına rastlanılmadığı bildirilmiş, ayrıca dava dilekçesi ekindeki belge örneğinin incelenmesinde; 206801 ticaret sicil no olarak ...Alüminyum İnşaat ... Ltd. Şti. unvanlı şirketin yazılı olduğu anlaşılmış, davacı taraf, dava dilekçesinde davalının bu şirkette ortaklığının bulunduğunu bildirmiştir. TTK 4. maddesi; ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı olup, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan davalar ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ... hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava sayıldığı belirtilmiştir. Bir davanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi için davanın her iki tarafının tacir olması veya davanın niteliği gereği Ticaret Mahkemesinde görülecek (TTK 4. maddesinde belirtilen hususlardan doğan davalardan) davalardan olması gerekmektedir. Tanıma tenfiz talebine konu iş bu davada; borç geri ödemesi talebine ilişkin olup TTK 4. maddesinde belirtilen hususlardan doğan davalar niteliğinde bulunmamaktadır. Bu durumda tarafların tacir olup olmadıklarına göre davanın Ticaret Mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkemece yapılan inceleme, dava dilekçesi ve ekleri içeriği ve tüm dosya kapsamı itibarıyla davacıların gerçek kişi oldukları, gerçek kişi tacir olduklarına ilişkin kayıt olmadığı, ...uyruklu oldukları, davalının dava dışı ...Alüminyum İnşaat ... Ltd. Şti. unvanlı şirketin ortağı olduğu, tacir sayılamayacağı, ayrıca tenfiz talebine konu ... .... .... .... .... .... ... Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatlı olmadığı, talep dilekçesi içeriğinde ticari ortaklıktan bahsedilmiş olup tarafların vasfı da nazara alındığında adi ortaklık niteliğinde sayılacağı, bu hususunda TBK'da düzenlenmiş olup TTK 4. maddesi kapsamında Ticaret Mahkemesinde görülecek davalardan tarafların vasfı da nazara alınarak olamayacağı, salt dava konusu miktarın tarafların tacir olduğu hususunun belgesi sayılamayacağı anlaşılmakla, davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla ve görev hususu mahkememizce davanın her aşamasında resen gözetilecek hususlardan olmakla mahkememize açılan davada mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece esas hükümle birlikte nazara alınmasına, Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oybirliğiyle karar verildi. 08/06/2026

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...